Een bedrieglijke zaak

15sep 2011september 2011
Paul van Straaten
Paul van Straaten

Beleggers kijk uit: what you see is not always what you get.

Ik probeer nog wel eens een nieuw biertje uit. Zeker nu de herfst is aangebroken en er diverse merken met smaken komen die niet het hele jaar verkrijgbaar zijn. Recent kocht ik zo een six-pack bier.
Die zelfde avond probeerde ik een flesje en dat smaakte buitengewoon. Voordat ik aan het tweede flesje toekwam moest ik nog even de weg op. Nog binnen de grenzen van onze buurt reed ik zo een alcoholcontrole in. Met een flesje op zat ik naar mijn idee nog ruimschoots binnen de wettelijke gestelde grenzen. Dat bleek even anders. Ik zat ruimschoots in de gevarenzone.
Die zelfde avond kwam ik thuis het lege flesje bier tegen. Er stond op: BIER. Een vermelding van het alcoholpercentage ontbrak. Dat was me niet opgevallen toen ik het flesje openmaakte.
Een tijd later viel de boete op de deurmat. Alvorens de schade te vernemen nam ik toepasselijk zo’n biertje dat me de das om had gedaan. Gek genoeg stond er achterop het flesje nu wel een alcoholpercentage vermeld; 12,5 procent! Het was dus geen gewoon biertje, maar een bier met een zeer hoog alcohol percentage. Ik sprak de brouwer aan op zijn nalatigheid en hield deze voor dat ik mijn boete zou verhalen. De brouwer was niet onder de indruk.

De barre werkelijkheid
Het voorgaande is slechts een fictief voorbeeld dat ik als illustratie wilde gebruiken. In de wereld van de aanbieders van financiële producten is die wonderlijke setting niettemin vaak aan de orde. Momenteel behandelt de Geschillencommissie van het KiFiD een zaak van twee niet onbemiddelde beleggers die een aantal klachten indienden over de adviezen en voorlichting van hun bank (Van Lanschot).
De zaak draait onder andere om de onjuiste voorlichting over de aard van diverse obligaties.

De jarenlange classificatie die de bank eraan had gegeven bleek onjuist . De beleggers werden gealarmeerd toen zij tijdens de lopende procedure constateerden dat de bank stilzwijgend een of meer wijzigingen had doorgevoerd in de maandrapportage. De Bank verweert zich thans met de opmerking dat er sprake was van een verfijning, maar de beleggers stellen dat de verslaggeving niet deugde.
Wat was het geval? Van diverse als obligatie aangeduide beleggingen blijkt dat de leningen geen gewone obligaties waren, maar zogenaamde steepeners of achtergestelde floating rate obligaties. Producten met een heel ander risico derhalve. Veel meer alcohol als het ware…

Zo stond de obligatie van de Nederlandse waterschapsbank jarenlang als obligatie in de maandrapportage terwijl het een zogenaamde steepener betreft. Ook een lening van de Caixa Terrassa Soc. bleek na verloop van tijd geen gewone obligatie maar een achtergestelde floating rate obligatie (FLRAO). Aan dergelijke producten zitten andere risico’s waardoor de kans groot is dat ze niet of slechts in bepaalde mate in de portefeuille passen.

 

Klagen kan
De beleggers verklaren dat zij begin dit jaar navraag hebben gedaan bij Van Lanschot. De bank zou hebben aangegeven dat het zonder kennisgeving veranderen van de codes van obligaties in de rapportage onjuist is geweest. De onjuiste coderingen zouden te wijten zijn aan noodzakelijke vernieuwingen in het computersysteem van de bank, aldus de twee beleggers.
Een landelijk dagblad confronteerde de bank onlangs met de klacht van de beleggers. Deze  reageerde met de opmerking dat er niets aan het product was veranderd…

Ik denk dat beleggers deze wijzigingen niet – bewust – hebben opgemerkt en raad aan om de eigen rapportages na te zien op dit soort wijzigingen of onjuistheden. De Vermogensmonitor die de beleggers bijstaat, adviseert bij de constatering van vergelijkbare wijzigingen om direct een klacht in te dienen bij hun bank. Wanneer er geen bevredigende reactie van de bank volgt is het zaak om de klacht dan binnen drie maanden voor te leggen aan het Klachten Instituut Financiële Dienstverlening (KiFiD). Het hoeft overigens niet zo te zijn dat er schade is geleden door de onjuiste voorlichting. Onderzoek moet dat uitwijzen.

Het is tijd om in actie te komen. In een wereld waar alles om geld draait, kunnen we alleen samen het verschil maken