Prinses Maxima en Microkrediet

24aug 2011augustus 2011
Jacob Gelt Dekker

Prinses Maxima zal als de posterdame van het Microkrediet geheid worden besmeurd door een van de vele schandalen of mislukkingen in die wereld, meent Jacob Gelt Dekker

MUG, een uitgave van stichting BBU (Stichting ter Bevordering van de Belangen van Uitkeringsgerechtigden) vroeg onlangs mijn mening over microkrediet. In een vraaggesprek met de MUG- journalist merkte ik op, dat er in Nederland wordt gesproken over micro krediet als “kippen zonder kop.” Voor alle duidelijkheid, die uitdrukking betekent, “ zonder nadenken.” Door de groeiende misverstanden ontstaan, ook in Nederland, poelen van ellende rond het product. Voor de afnemer evenals de verstrekker. Het begint er daarom zeer onfris uit te zien.

Modderpoel
Prinses Maxima, de echtgenoot van ons toekomstig staatshoofd, is gebombardeerd tot PR-trekker van microkrediet in Nederland. Ondanks al haar goede bedoelingen, dreigt zij verzeild te raken in de snel groeiende modderpoel van financiële schandalen die ook deze wereld steeds meer in zijn greep krijgt. Ik weet niet wie haar in deze geadviseerd heeft, maar het advies was hoe dan ook onzorgvuldig. Immers het is niet wenselijk dat zij, in haar positie als toekomstig echtgenoot-staatshoofd, op deze wijze schade oploopt.

Neem Muhammad Yunus ( 28 juni 1940, Chittagong, Bangladesh). Yunus is een Bengalese econoom en bankier en hij wordt algemeen gezien als de grondlegger van microkrediet. In 2006 ontving hij daarvoor zelfs de Nobel Prijs van de Vrede. Yunus bevlekte de boel ook. Eerder dit jaar, werd de bankier na 30 jaar uit zijn eigen Grameen Bank gezet, wegens financiële onregelmatigheden.

Of Yunus werkelijk de uitvinder van microkrediet was, moet ook nog eens sterk worden betwijfeld. In Nederland waren Nutspaarbanken en Coöperatieve Boerenleenbanken (later de Rabobank) al vanaf 1784 bezig met microkrediet. Het Nut, zoals de Maatschappij tot Nut van ‘t Algemeen genoemd werd, was een instelling voor volksontwikkeling van het lagere volk, de achtergestelden.

Aan de ene kant was er het bij elkaar brengen van kapitaal door uitgave van kleine obligatie leninkjes in eenheden zo klein als 2 tot 25 gulden stukjes – erg populair niet alleen door banken maar ook gemeentes, muziekverenigingen en kerken – en aan de andere kant de uitgifte van kredieten aan het kleine bedrijfsleven. Zonder overdrijven kan men stellen, dat de Nederlandse economie na de Tweede Wereldoorlog zo, stukje bij beetje, weer op het been is gekomen. Microkrediet bleek een voortreffelijk middel in die tijd in Nederland.

 


Hand ophouden was goedkoper

De Rabobank Foundation maakte er zelfs een populair exportproduct van in Afrika. De Rabo Foundation legt daarbij uitdrukkelijk de nadruk op begeleiding, onderwijs en kredietaflossingen. Zo zal een boer met één varken, die wenst uit te breiden met een tweede en daarvoor een microkrediet wil openen, moeten afwegen kosten en opbrengsten van één varken dat veel vetter gevoerd wordt, tegen kosten en baten van twee magere varkens. Onderwijs is de sleutel tot het Rabo succes. De grootste bedreiging van het Rabo succes in Afrika werden de Westerse Liefdadigheid Instellingen. Links en rechts deelden dames en heren met bloedende harten vol schuldgevoelens en christelijke liefde, geld en goederen uit, zonder enige verplichtingen. De keuze voor de kleine Afrikaanse ondernemer werd wel heel erg makkelijk; microkrediet werd niet langer terugbetaald; hand ophouden was goedkoper, sneller en veel makkelijker. Wat overbleef waren de oplichters, die in grote getalen zich via het internet voordeden als ondernemertjes, met geen ander doel dan geld los te krijgen en daarna spoorloos te verdwijnen.

Vele gevangenissen in Afrika puilen uit van die kruimel criminelen, die op aandringen van de westerse ambassadeurs van tijd tot tijd voor een poosje worden opgepakt.

Microkrediet van Scheringa
Het Deense product van een particulier onder de handelsnaam, My C4, en in Nederland in samenwerking met de Postcodeloterij is ook een drama geworden. Aanvankelijk leken ze een voordeel te hebben, omdat ze waren gegroeid uit een netwerk van Landrover cardealers in Oost Afrika, en daardoor de klanten ter plekke zouden kunnen beoordelen. Helaas slopen ook daar tussenpersonen en oplichters binnen en ook daar draaide het uit op wespennest van incasso’s en een verstrengeling van particuliere belangen van de eigenaars en bankbelangen.

De DSB bank van Dirk Scheringa was jarenlang bij uitstek levernacier van het microkrediet bank in West Friesland. Het ging fout doordat de voorlichting bij het product ontbrak. Incasso’s van kleine kredieten is buitengewoon kostbaar en vele leningen moesten worden afgeschreven. Om toch een beetje uit de kosten te komen en ook nog wat te verdienen, moest de DSB al snel zeer hoge rentes rekenen en agressief gaan incasseren. Het liep uit op een nationaal bankdrama.

Alex in de problemen?
Met Qredits biedt de Stichting Microkrediet Nederland kansen op krediet tot Euro 35,000, maar ook dat dreigt op een drama uit te lopen, omdat velen menen dat ze het geld kunnen gebruiken om oude schulden mee af te lossen en bovendien in de waan verkeren, dat ze het micro krediet gratis krijgen en niet hoeven terug te betalen.

De verstrengeling van belangen van, aan de ene kant, met een goed hart graag arme mensen willen helpen, en aan de andere kant een commerciële winstgevende bank, blijken niet te verenigen.

De adviseurs van prinses Maxima hebben vast iets te veel gekeken naar het ogenschijnlijk waardevolle imago van sociale bewogenheid en goeddoenerij die aan het micro krediet kleeft, en vergaten dat microkrediet een commerciële instelling en doelstelling is, met een winst oogmerk.

Als de prinses betrokken blijft bij microkrediet zal ze ongetwijfeld schade oplopen en daarmee ook haar echtgenoot in de problemen brengen.