Rutte en De Jager in de Griekse klem

24mei 2011mei 2011
Eric Smit
Eric Smit

Het kabinet Rutte hapt naar adem in het partijtje Grieks worstelen waar ze door Wellink, Trichet en Merkel in verzeild zijn geraakt.

Het was te voorspellen dat de Griekse crisis als een boemerang de nekken van Mark Rutte en Jan Kees de Jager zou klieven. Een jaar geleden zouden we nog lekker verdienen aan de belastingcenten die richting Athene getransporteerd werden. Jan Kees de Jager verkocht als plaatsvervangend demissionair minister van Financiën zijn besluit als een onvermijdelijke stap. Dat was toen al onzin en dat is het nog steeds.

De VVD heeft sinds ze in de regering zitten een opmerkelijke draai gemaakt. Voormalig VVD woordvoerder van Financiën Frans Weekers – onze huidige staatssecretaris van Financiën – vond in 2009 nog dat geld sturen naar Athene een heilloze weg was. VVD’ers voerde zelfs op ludieke wijze actie bij De Nederlandsche Bank om dat standpunt duidelijk te maken.

 

Naar binnen gekeerd
Daar was afgelopen zomer overigens weinig meer van te merken. We verkeren sinds 2008 in de grootste economische crisis sinds de Tweede Wereldoorlog, maar ondanks dat gegeven werd er in de verkiezingsprogramma’s nauwelijks aandacht besteed aan economische onderwerpen. Griekenland, daar werd niet of nauwelijks over gedebatteerd.

‘Politici zijn erg naar binnen gekeerd. Dat geldt eigenlijk voor heel Nederland’, zei econoom Lans Bovenberg tegen FTM. ‘Het populisme heeft de politiek in zijn greep. Dat is de trend van de laatste jaren. De grote ingewikkelde economische thema’s worden niet goed uitgelegd. Een he-le slechte-zaak’.

Economen in binnen en buitenland roepen al sinds het ontstaan van de Griekse schuldencrisis dat het medicijn van steun verlenen aan de Grieken een disfunctioneel placebo is. Ook "de markt" denkt al lang dat het probleem Griekenland alleen nog kan worden aangepakt door de schulden af te stempelen.

De Jager, Rutte c.s. hebben zichzelf op voorspraak van Wellink, Trichet en Merkel in een benarde situatie gemanoeuvreerd door stug vast te blijven houden aan het verlenen van steun aan Griekenland. De optie tot afstempelen werd keer op keer afgewezen. Niet alleen vinden enkele gezaghebbende economen en "de markt" dat niet heel erg slim, ook politiek gezien is het nogal onhandig.

Afstempelen van Grieks schatkistpapier heeft tot gevolg dat banken hun bezittingen moeten afschrijven. Veel is dat niet, zo becijferden de analisten van de Franse broker Cheuvreux anderhalve week geleden. Het faillissement van Griekenland aanvaarden is geen reden tot grote zorg zoals De Jager met Wellink samen willen doen geloven en het zal zeker geen Lehmanscenario opleveren. Waar steun nodig is kan die aan banken worden gegeven, opperde Willem Buiter in Nieuwsuur. Lokale banken stutten zal bovendien makkelijker aan het electoraat zijn te verkopen dan nog meer geld investeren in de sjoemelende Grieken.

Het pijnlijke is dat de leider van de op economisch gebied meest onbenullige politieke partij, de PVV, op meerdere fronten eenvoudig punten gaat scoren. Niemand voelt zich geroepen om frauderende, luie Grieken met miljarden te steunen. Grieken kunnen niet eens solidair met elkaar zijn – getuige hun allerbelabberdste belastingmoraal – waarom zouden ze ooit solidair worden met andere Europeanen? En waarom zouden andersom Europeanen – Nederlanders – solidair moeten zijn met de Griekse uitvreters, die boos over de ellende die ze "overkomt" woedend de barricaden beklimmen?

Aandoenlijk plannetje
Dat er een enorme kloof gaapt tussen de cultuur en de economieën van noordelijke Europese landen als Nederland en Duitsland wisten we in 2000 ook al toen politici als Geert Wilders nog voor het toetreden van Griekenland tot de EU stemden. Griekenland is niet in staat om te concurreren, de bewoners willen hun leven niet beteren, maar het land uit de EU donderen kan niet. De situatie is onhoudbaar en ondermijnt de fundamenten van de Europese Unie. Voormalig minister van Financiën Gerrit Zalm kwam afgelopen vrijdag nog naar buiten met een aandoenlijk plannetje om de Grieken te helpen met het innen van belastingen. Als de Grieken dit horen, zal hun lachen tot ver over Anatolische hoogvlakten zijn te horen. Zelfs de grootste optimist zal beamen dat Zalms voorstel pas op (zeer) lange termijn een kans van slagen heeft. Die tijd is er niet. 

 

VVD’er Zalm had een leuk ideetje

Toch moeten we volgens De Jager doorgaan met het financieren van de Grieken. Hij wordt bijgestaan door DNB-president Nout Wellink die zich als "onafhankelijk" toezichthouder vorige week woensdag zeer nadrukkelijk in het politieke debat mengde door Wilders in het programma van Knevel en Van den Brink op economisch gebied een "valse profeet" te noemen.

Helaas voor Wellink, De Jager en Rutte is het zo dat op het niet geheel onbelangrijke economische onderdeel "geen geld meer naar Griekenland" de geperoxideerde populist gelijk krijgt van mensen als Sweder van Wijnbergen, Willem Buiter en last but not least; de door de (neo)liberalen zo aanbeden "vrije markt".

 

Zelfkastijding
Steun aan Griekenland valt vooral niet meer aan het electoraat uit te leggen. De solidariteit waar Rutte c.s. krampachtig mee schermt schermt, is zoals Bas Heijne afgelopen zaterdag in zijn column gevoelig duidde, uit lijfsbehoud. "Om erger te voorkomen".

Jort Kelder opperde maandagavond in De Wereld Draai Door dat zijn goede vriend Rutte mogelijk tijd aan het winnen is. Onwaarschijnlijk. Zowel VVD als CDA laten zich simpel door Wilders uitspelen. Hij heeft immers het gelijk aan zijn zijde. Hoe langer team Rutte en De Jager daar mee doorgaan, hoe groter de electorale winst voor de PVV zal zijn. Dat is geen strategie, dat is zelfkastijding. Dit ten behoeve van Frau Merkel die – zoals onze columnist Ewald Engelen duidelijk maakte – de Duitse bancaire stront aan de jas van Europese belastingbetalers wil afvegen.

Het is tijd om in actie te komen. In een wereld waar alles om geld draait, kunnen we alleen samen het verschil maken