Waar bly die toeriste nou?

20jul 2011juli 2011
Inge Abraham voor Follow the Money

Zuid-Afrika wacht ongeduldig op de beloofde stroom toeristen. Correspondent Inge Abraham vraagt zich af waar ze toch blijven.

Terwijl de zomervakantie normaliter een onpopulaire tijd is voor Europeanen om richting Zuid-Afrika te trekken – want: winter hier – zaten vorig jaar juli de vliegtuigen vol. Zuid-Afrika beleefde in twee maanden tijd een ongekende piek in het toerisme. Lang leve het WK! 

 

Jubelstemming alom. Want de regering – gesteund door de miljarden van FIFA en andere sponsoren – beloofde hartgrondig dat het WK niet alleen die twee luttele wintermaanden in 2010 een boost in het toerisme en werkgelegenheid zou betekenen, maar bezwoer dat het evenement Zuid-Afrika zodanig op de kaart zou zetten dat het daarna als vakantiebestemming in de hoogste regionen zou verkeren. Dat moest ook wel, om de enorme uitgaven die – zo meenden velen – ook ‘duurzamer’ besteed had kunnen worden, op termijn terug te verdienen.

Leve het WK! 
 
Noem het naïef of kortzichtig, maar het gebeurde. Townshipbewoners bouwden hun huisjes om tot Bed & Breakfasts, hotelketens openden nieuwe vestigingen en ook in de wijnlanden verrezen enkele nieuwe guesthouses. Want ineens spraken we niet over tienduizenden bezoekers in de winter van 2010, maar over een veelvoud daarvan in alle jaren die na het WK zouden volgen.
 
Zuid-Afrika’s toerisme-industrie zou wel eens de grootste groeimarkt van het land kunnen zijn. In Kaapstad – moederstad en juweel van het land – zou dit zeker zo zijn, meende men. En dus zagen alleen in Kaapstad maar liefst 13 grote nieuwe hotels het daglicht, tientallen kleinere hostels, bed & breakfasts en backpackers openden hun deuren. Ten tijde van het WK werkten zo’n 300.000 Kaapstedelingen in de toerisme-industrie. Op naar die gouden toekomst die hen beloofd was.
 
Zimmer frei
Helaas. Hoewel het imago van Zuid-Afrika dankzij het grote succes van het WK – veilig!  – zeker een boost kreeg, viel het aantal toeristen dat nadien deze kant op kwam tegen. Sterker nog, boekjaar 2010 bleek in retrospect één van de slechtste jaren voor de industrie in tijden. Niet geheel onlogisch boekten immers de meeste vakantiegangers dat jaar hun vakantie in de maand van of rondom het WK. Resultaat: een enorme dip de rest van het jaar. 
 
Een jaar later zitten ze daar maar: tientallen grote nieuwe hotelketens en talloze andere accommodaties. Personeel en kamers te over, gasten te weinig. ‘Waar bly die toeriste nou?’
 
De Zuid-Afrikaanse regering is er veel aan gelegen om de negatieve cijfers te ontkennen. Zo zou het WK de Zuid-Afrikaanse economie 5 miljard dollar opgeleverd hebben, het aantal (Amerikaanse) toeristen flink toegenomen zijn en bovendien wordt  met elke twaalf toeristen die het land binnenkomen, een nieuwe baan voor een Zuid-Afrikaan gecreëerd, zo meldt de International Business Times vorige maand. 
 
Strakblauw
De Kaapse krant de Cape Times  schetst in een artikel in diezelfde maand een heel ander plaatje. ‘Confusion’ is het sleutelwoord dat deze krant gebruikt om de mindset van de Zuid-Afrikaanse toerisme-industrie te typeren. Terwijl hier voor miljarden randen aan stadions, infrastructuur, hotels en andere voorzieningen uit de grond getrokken werd, belandde de wereld in een diepe crisis.
 
Denk 2008: in de rest van de wereld stortte de economie in, maar hier ging het bouwen en stouwen onverminderd door. Immers,  dat WK moest en zou een succes worden en dat kost nou eenmaal wat; crisis of geen crisis. Als Afrikaans land miljarden uitgeven terwijl de rest van de wereld angstvallig de hand op de knip houdt? Daar zou ik ook behoorlijk van in de war raken. 
 
Naar de niet al te optimistische verwachting van de Cape Times zal dit land pas in 2014 het toeristische niveau van pre-crisisjaar 2007 evenaren. En of daarna daadwerkelijk Zuid-Afrika het populaire vakantie-oord zal worden? Time will tell. 
 
Tot slot: hier in Kaapstad is het op dit moment – correct, in de winter – overigens elke dag zo’n 20 graden, zonnig en een strakblauwe lucht. Neemt u het aan die balie op Schiphol even mee in de overweging?