De meeste Nederlandse kiezers zijn bereid om verder te korten op de toch al door bezuinigingen geplaagde krijgsmacht. Ruim driekwart wil afscheid nemen van het miljardenproject van het JSF-gevechtvliegtuig, de gedoodverfde opvolger van de F-16. Ook op militaire missies in het buitenland kan worden bezuinigd volgens deze kiezersschare, zo meldt De Volkskrant vandaag. Uitzondering is de bestrijding van piraterij, ter bescherming van de koopvaardij.

Voor deze bevindingen verwijst het ochtendblad naar Clingendael, het Nederlandse Instituut voor Internationale Betrekkingen. De Haagse denktank liet Maurice de Hond een representatieve steekproef uitvoeren onder vijftienhonderd kiesgerechtigden. De uitkomsten van dit onderzoek liegen er niet om: ruim één op de twee respondenten is voorstander van het verder krimpen van de defensie-uitgaven en ook mag er gesnoeid worden op het budget voor ontwikkelingssamenwerking evenals de afdrachten aan de EU.


Gebroken geweertje
Voor de hoogste geüniformeerde baas van het Nederlandse Krijgsmacht is de stemming onder de  bevolking ten faveure van het gebroken geweertje een bittere pil. Tegenover De Volkskrant meldt de nieuwe commandant der strijdkrachten, generaal Tom Middendorp, dat de Nederlandse burgers onvoldoende doorhebben welke ingrijpende maatregelen de krijgsmacht al voor zijn kiezen heeft gekregen. Zo is defensie gekort door het kabinet-Rutte voor een miljard euro. Hierdoor gingen 12 duizend arbeidsplaatsen bij defensie verloren. Naar verwachting vallen er nog enkele duizenden gedwongen ontslagen.

'Wat me pijn doet, is dat in de maatschappij het beeld leeft: het is voorbij’, vertelt Middendorp. ‘Maar pas de komende jaren krijgen de ontslagen een gezicht. De onzekerheid onder het personeel is groot.' Dat de meeste Nederlanders defensie als favoriete bezuinigingspost beschouwen, kan hij ergens wel verklaren. 'Wat dichtbij is, raakt je het meest: zorg voor oma, onderwijs voor je dochter.'

         Generaal Tom Middendorp, commandant der strijdkrachten

Koude douche
Het Clingendael-onderzoek moet voor demissionair CDA-minister van Defensie Hans Hillen eveneens een koude douche zijn. De CDA-politicus moet niets hebben van extra bezuinigingen op de Nederlandse krijgsmacht.

Uit het Clingendael-onderzoek blijkt dat de meeste kiezers van de coalitiepartners VVD en CDA zijn visie onderschrijven. Dit in tegenstelling tot de linkse oppositiepartijen: 87 procent van de SP-stemmers wil extra bezuinigen, bij GroenLinks en de PvdA ligt het percentage op respectievelijk 85 en 72 procent.


Simpele rekensom
Extra bezuinigen of niet, de Nederlandse Krijgsmacht moet sowieso verder worden uitgekleed. Althans, dat meent Clingendael-onderzoeker Dick Zandee. Boosdoener is de alsmaar stijgende kosten van de JSF, de beoogde opvolger van de F-16.

'Het is een simpele rekensom’, legt Zandee uit. ‘Defensie is altijd uitgegaan van 85 nieuwe toestellen als opvolger van de F-16. Volstrekt onhaalbaar. De aanschaf van de JSF zou volgens de huidige cijfers 7,5 miljard euro bedragen, terwijl er door de bezuinigingen van het kabinet-Rutte 4,5 miljard beschikbaar is. Daarvoor koop je 56 toestellen. Als de stuksprijs oploopt tot 100 miljoen, en die kans acht ik groot, kan Nederland 45 toestellen kopen. In beide gevallen is dat te weinig om de huidige vier squadrons, met in totaal 60 toestellen plus acht in reserve, te handhaven.'

Goedkoper
Als Nederland besluit af te zien van de aanschaf van de JSF, dan zijn er twee alternatieven voorhanden, vervolgt Zandee. 'Een Europees toestel aanschaffen, of de nieuwste variant van de Amerikaanse F-16, die ook goedkoper is. Anders rest alleen de keuze om het aantal squadrons te halveren en taken te delen met andere landen. Dat ligt politiek gevoelig, want soevereiniteit is in het geding. Maar Belgische F-16's kunnen het Nederlands luchtruim net zo goed bewaken als onze twee F-16's die daarvoor dag en nacht klaar staan. Bij crisisbeheersingsoperaties, zoals in Afghanistan, is poolen gebruikelijk.’

Volgens Zandee moet het bij de opvolging van de F-16 gaan om de volgende kernvraag. 'Wat moet Nederland in de lucht kunnen? En niet: wat is het beste toestel ter wereld? De nieuwe Kamer zou die vraag moeten stellen voordat het volgende kabinet de knoop doorhakt. Temeer daar er weer bezuinigingen op komst zijn, als je sommige verkiezingsprogramma's erop naleest.'