Krugman vs Estland

20jul 2012juli 2012
Redactie Follow the Money

Is het economisch experiment Estland nu wel of niet een succes? Hoe president Toomas Ilves in gevecht raakte met econoom en Nobelprijswinnaar Paul Krugman.

Terwijl de euro-crisis in alle heftigheid losbarstte, werd de eurozone in 2010 een land rijker. Het kleine Baltische Estland sloot zich aan. Met anderhalf miljoen inwoners een druppel op de gloeiende plaat, maar wel een modelleerling in de geest van het Verdrag van Maastricht. 
 
Als een van de weinige euro-landen voldoet Estland aan alle voorwaarden. Geen inflatie, een jaloersmakende lage staatsschuld, geen tekorten op de betalingsbalans. 
 
Als antwoord op de recessie, aan de vooravond van toetreding, volgde Estland een snoeiharde koers: geen devaluatie van de eigen munt, maar loonmatiging en bezuiniging. Geen Keynesiaanse stimulering, maar het uitdrukken van de economische puist. Met even harde gevolgen: de werkloosheid nam toe, de economie kromp. Maar de overheidsfinanciën waren gezond. Na toetreding tot de euro begon de economie weer te groeien.
 
Laboratorium
Voor economen is Estland een soort laboratorium waar een experiment wordt gevoerd. Het staat lijnrecht tegenover dat andere experiment, Griekenland. Praktisch geen staatsschuld, tegenover 160 procent van het BBP schuld.  Matiging tegenover verkwisting. De modelleerling tegenover de zittenblijver.
 
Krugman noemde Estland in zijn column  een wasteland. Het voorbeeld liet zien, zo betoogde hij, hoe zinloos de bezuinigingspolitiek is. Okay, de economie van het land groeit, maar het is er slechter aan toe dan in 2007, schreef Krugman.  
 
Het leidde tot een woedende uitbarsting van president Toomas Ilves, die opgroeide in de VS en dus het Engels uitstekend beheerst. Hij noemde Krugman overschat en badinerend ten aanzien van Oost-Europeanen. De tweets haalden de Estlandse en internationale pers. Nu moet Ilves telkens weer uitleggen waarom hij de vloer aanveegde met de eerbiedwaardige Nobelprijswinnaar Krugman
 
Nepgroei
Het is een discussie (zie hier ‘Het Balitsche drama‘ en ‘Estland versterkt de eurozone‘  die ook op deze site is gevoerd. Is Estland nu wel of niet economisch succes? Is het een voorbeeld voor Griekenland en Spanje?
 
Op het eerste gezicht is het zo’n typisch debat voor economen. Maar de kwestie raakt de kern van de economische politiek in de Euorpese Unie. Welke kant moeten we uit? De economie ‘kapot bezuinigen’ of meer schulden maken om de levensstandaard kunstmatig op peil te houden?
 
Business Week trok naar Estland en constateert dat Krugman er niet lekker llgt. HIj schreef denigrerend over het land, zo vindt men. En, zo blijkt, hij manipuleerde zijn data. Het jaar 2007 blijkt een jaar van abnormale groei te zijn geweest, ontstaan door de instroom van Zweeds en Fins kapitaal. Nepgroei dus. 
 
Krugman maakte zich in feite schuldig aan academisch bedrog, zo blijkt. Al met al doet de economie van Estland het beter dan de econoom suggereerde. En de bevolking is het daarmee eens: het herkoos de regering die het harde beleid heeft ingezet. ‘We willen niet zo zijn als Griekenland.’