‘Eurocrisis duurt nog 20 jaar’

09jul 2012juli 2012
Redactie Follow the Money

De bereikte overeenstemming richting de realisatie van een Europese bankenunie zijn een grote stap. Maar dan wel in de verkeerde richting. De eurocrisis duurt dan ook nog 20 jaar.

Dat is de strekking van de kritiek van Wolfgang Münchau, commentator van The Financial Times.

 

De meeste Brussel-waarnemers zijn het roerend eens over de uitkomst van de laatste Eurotop. Hun kritiek komt hierop neer: EU-landen hebben weliswaar een belangrijke stap in de goede richting gedaan door in te stemmen naar een bankenunie, maar ze hebben te weinig knopen doorgehakt om de crisis te bezweren.

 

FT-commentator Münchau is het oneens met hun kritiek: de bereikte overeenstemming over de route naar een bankenunie is een grote stap. Maar dan wel geheel in de verkeerde richting, zo schrijft hij in zijn laatste column van de Britse zakenkrant.

De Eurotop laat immers een concreet crisisbeleidsspeerpunt afhangen van een toekomstige beslissing, stelt Münchau. Daarmee wordt het doel nog moeilijker na te streven en wordt de kans op falen alleen maar groter in zijn ogen.

 

Voortdurende verdeeldheid

De voortdurende verdeeldheid binnen de Eurozone kwam dan ook duidelijk naar voren op de laatste Eurotop in Brussel, zo blikt Münchau terug. De Eurolanden kwamen overeen dat er geen gemeenschappelijke herkapitalisatie van banken zal plaatsvinden voordat een volledige bankenunie in het leven is geroepen. En de Bundesbank heeft ons eraan herinnerd dat deze laatste optie niet mogelijk is zonder de lancering van een politieke unie.

 

Dat levert de volgende enige logische conclusie op, stelt Münchau onomwonden: de komende twintig jaar lossen we de eurocrisis niet op.

 

Belofte van alcoholicus om binnen 5 jaar te stoppen

Een oplossing van de eurocrisis valt of staat met een hoofdrol van Duitsland, vervolgt Münchau. Maar wat is in elk geval nu zeker? Duitsland zal niet zal instemmen met gezamenlijke depositogarantie, constateert Münchau. De Bondsrepubliek ziet zelfs een banklicentie niet zitten aan het Europese Stabiliteits Mechanisme (ESM).

 

En als Duitsland niet in staat om het hoogst nodige te doen, waarom zou iedereen denken dat er overeenstemming kan worden bereikt over een politieke unie?, zo vraagt Münchau zich af. Hierin geloven in zijn ogen nog minder realistisch dan de plechtige belofte van een alcoholicus, die verkondigt te stoppen met drinken binnen vijf jaar.

Verzet Duitse economen

Ondertussen is de Duitse aanpak van de eurocris is over een belangrijke drempel getild in de Bondsrepubliek, constateert Münchau. Een kleine meerderheid in Duitsland is nog steeds vóór de euro, maar een meerderheid is tegen verdere reddingsacties. Veelzeggend is de formatie van 160 topeconomen, onder leiding van Hans-Werner Sinn, hoofd van het Ifo-Economisch Instituut. Deze groep is vorige week in verzet gekomen tegen het het eurobeleid van Bondskanselier Merkel en presenteerde eind vorige week een manifest tegen een bankenunie.

De repliek van Merkel op deze aantijgingen loog er niet om. Ze vertelde de critici dat er niets aan de hand is. Het debat over de bankenunie ging over gezamenlijk toezicht. Maar van een gezamenlijk depositogarantie zal geen sprake zijn, zo verzekerde ze. Daarmee hanteert Merkel een heel ander begrip van een bankenunie dan de Europese Centrale Bank (ECB) dat doet.

 

Belofte van alcoholist om voortaan alleen betere cognacs te drinken

Münchau verwacht dan ook dat deze nieuwe bankenunie dekking biedt aan de 25 grootste banken  en lokale banken aangewezen laat zijn op nationale garantiesystemen. Zo’n constructie is vergelijkbaar als de belofte van een alcoholist die verkondigt om voortaan alleen de betere cognacs te gaan drinken, stelt Münchau.

Duitsland zal in elk geval niet het type bankenunie accepteren die echt nodig is: centrale regelgeving en toezicht, een gemeenschappelijk herstructureringsfonds en gemeenschappelijke depositogarantie. Zoiets duurt jaren om van de grond te tillen, stelt Münchau. Als dit deugdelijk wordt uitgevoerd, dan is het allereerst een vereiste dat nationale grondwetten en Europese verdragen worden gewijzigd. Al was het alleen maar om de rol van de ECB opnieuw te definiëren.
 

Pure waanzin

Volgens Münchau is het pure waanzin om crisisoplossingen te laten afhangen van een toekomstig succes, die tevens de grootste vorm van Europese integratie zou omvatten.

Met rentetarieven hoger dan 6 procent op 10-jarige staatsobligatie, kan Italië noch Spanje zich handhaven in de eurozone. Die boodschap had Mario Monti en Mariano Rajoy onder de neus moeten wrijven van hun collega Angela Merkel tijdens de laatste Eurotop, zo benadrukt Münchau . Ze hadden Merkel moeten vertellen dat hun regeringen voorzorgsmaatregelen aan het nemen zijn om afscheid te nemen van de eurozone indien de aanpak van de eurocrisis niet onmiddellijk verandert.

 

Volgens Münchau valt of staat een oplossing met een zone van eurobonds – of een andere vorm van herverdeling van schulden in de publieke én de private sector, met de ECB in de rol van opkoper van staatsobligaties aankopen. Maar Duitsland gaat hiermee niet akkoord en de ECB weigert opkoper te worden, weet ook Münchau.

Europese Raad en alcoholisten volgen zelfde strategie

Als een duurzame of een zelfcorrigerende oplossing er niet in zit, dan blijven er twee opties over volgens Münchau. De eerste is om geduldig te wachten totdat de boel in elkaar dondert. Dit is de strategie die wordt gevolgd door de Europese Raad – en door alcoholisten. Het alternatief is om alvast te beginnen met de voorbereidingen – en oppassen niet het lijntje te laten breken tijdens dit proces.

 

Het is moeilijk om een ??euro-exit te overwegen zonder een breuk te forceren met honderden nationale en Europese wetten. Maar dit is precies de reden waarom niemand dit doet en doodsbang is voor de gevolgen, stelt Münchau.

November vorig jaar betoogde Münchau al dat de Europese Raad tien dagen de tijd had om de euro te redden. En dat was een gemiste kans in zijn ogen: als de leden van Europese Raad toen het fundament hadden gelegd voor een bankenunie en een fiscale unie, dan ze nu in staat zijn om het eens te worden over ??effectieve crisis oplossingsstrategie, compleet met cruciale elementen zoals de herkapitalisatie van banken en het gezamenlijk aankopen van staatsobligaties.

 

Maar ze lieten dit destijds jammerlijk na. En nu zijn de leden van de Europese Raad helemaal niet in de positie om de crisis te lossen, aldus Münchau.

Het is tijd om in actie te komen. In een wereld waar alles om geld draait, kunnen we alleen samen het verschil maken