Even geen Grexit. Maar straks wél Fixit?

27aug 2012augustus 2012
Redactie Follow the Money

Voor Finland valt er het meeste te verliezen van alle eurolanden als er een schuldenovereenkomst wordt gesloten. Nog even en een Fins afscheid uit de euro is waarschijnlijker dan een Grexit.

De eurocrisis kent geen komkommertijd laat staan een zomerstop, zo constateert The Economist. Problemen genoeg in de eurozone: Griekse economie verkeer in een diepe recessie en Duitsland peinst er niet over om met nieuwe financiële noodsteun over de brug te komen, De Centrale Bank van Duitsland verzet zich met hand en tand tegen de aankoop van staatsobligaties door de Europese Centrale Bank (ECB) ter verlichting van de financiële druk op de begrotingen van Spanje en Italië.

 

Maar aan dit hoofdpijndossier kan een nieuw epistel worden toegevoegd, zo is de strekking van het commentaar in de laatste editie van The Economist: pogingen om de euro mét aan boord de zwakke EU-lidstaten boven water te houden zouden wel eens kunnen worden gedwarsboomd in Helsinki.

 

Niet tegen elke prijs

Vorige maand zorgde Minister van Financiën Jutta Urpilainen voor de nodige ophef met haar uitspraken haar land "niet zichzelf op gaat hangen aan de euro tegen elke prijs". Evenmin is Finland bereid om schulden van andere EU-lidstaten te nemen, voegde ze eraan toe.

 

En zeer recent onthulde Minister van Buitenlandse Zaken Erkki Tumioja dat Finland een financieel-economisch rampenplan heeft klaarliggen mocht het fout gaan met de euro.

 

Verder heeft Finland zich in een unieke positie geplaatst door van Griekenland onderpand te eisen in ruil voor extra leningen. Hetzelfde verlangde Finland van Spanje bij het op de been van houden van zwakke banken in het Iberisch Koninkrijk. Mocht er een deal tot stand komen over de herverdeling van de schulden teneinde de euro overeind te houden, dan zouden de Finnen dat wel eens tegen kunnen houden. Analisten achten de kans groter op een Fixt (exit van Finland uit de euro) dan een Grexit.

 

Snelst vergrijzende bevolking

Vast staat dat Finland het meeste te verliezen heeft bij een bundeling van alle Europese schulden. Volgens verwachtingen van het IMF zal de gezamenlijke bruto schuld van de landen in de eurozone naar een piek van 91 procent van het Binnenlandse Bruto Product (BBP) stijgen. Voor Finland is deze verhouding niet hoger dan 53 procent. Alleen Estland en Luxemburg scoren gunstiger dan het Scandinavische land. Als het gaat om de kosten van de financiering van hun staatsleningen, scoren de Finnen nagenoeg even goed als de Duitsers. 

 

Tegelijkertijd moet het 5,4 miljoen zielen tellende land met de duizend meren moet wel op zijn tellen passen met het maken van schulden, gelet op de demografische opbouw. Na Japan en Italië herbergt het Noord-Europese land wereldwijd de snelst vergrijzende bevolking van de rijke landen. Voorts staan de Finnen nogal vijandig tegenover ‘bail-outs’. In de jaren negentig ontworstelde het land zich grotendeels op eigen kracht van een bankencrisis.

 

De euro-show aan de gang houden levert de Finnen ook het minste op, zo constateert The Economist. De bancaire sector in Finland heeft in geringe mate last van de financiële moeilijkheden in de perifere eurolandenn. Voor de Duitse en Franse banken is het tegendeel hier het geval.

 

Finse economie weinig verweven met de eurozone

Bovendien is de Finse economie relatief weinig verweven met de eurozone. Zeker in vergelijking met andere sterke Noord-Europese economieën, zoals die van Nederland. Slechts 31 procent van de Finse export is bestemd voor andere landen binnen de eurozone. En dat is zelfs minder dan het eurosceptische Groot-Brittannië.

 

Vervolgens strooit The Economist nog met enkele economische feiten: vijf van de grootste buitenlandse exportmarkten van Finland liggen buiten de eurozone. De grootste afnemers zijn de Russen en de grootste klant is Zweden, wiens economie harder groeit dan die van Finland. Ook Noorwegen presteert beter. Vandaar dat de Finnen het zat zijn om telkens weer op te moeten draaien voor de Griekenland en andere EU-probleemlanden, terwijl de niet-euro buurlanden Zweden en Noorwegen in economische bloei verkeren.

 

De kans bestaat nog steeds dat Finland door grote broer Duitsland wordt meegesleept in een deal, die voorziet in bundeling van de Europese schulden. De publieke opinie in Finland is nu nog voorstander van de euro. Niet in de laatste plaats omdat de Finnen een diepgewortelde angst koesteren om weer in de invloedssfeer van buurland Rusland te komen, zoals dat het geval was tijdens de Koude Oorlog.

 

 

 

Fins protestpamflet met in de hoofdrol Jutta Urpilainen (Minister van Financiën) die zakken  met Fins overheidsgeld aflevert op de Europese mestvaalt. Kop cartoon: ‘Is dit wat je wil?’

 

 

Finse furie

Maar de publieke opinie in Finland kan binnen afzienbare tijd omslaan. Sterker nog, de Finse furie in de eurocrisis wordt steeds heviger, zo waarschuwt The Economist. Voor Bondskanselier zou dit het signaal moeten zijn dat haar voorzichtige en gestage aanpak van de eurocrisis niet werkt.

 

Hoe langer Merkel wacht met een alomvattende schuldenovereenkomst binnen de Eurozone, des te meer Europese landen zonderen zich af. Ook al in Nederland    neemt de onvrede toe met de parlementsverkiezingen op komst. Ondertussen, stijgen de kosten voor een bail-out alsmaar, temeer omdat het begrotingsbeleid van Merkel de krimpende economieën in Europa bevoordelen.

 

Wie de rol van Finland wil duiden bij de Europeese crisisstrategie, moet zich dan ook de volgende kernvragen stellen, zo besluit The Economist: hoe lang kan Europa doorgaan met het klem zetten van de Finnen. Totdat de totale schuld van de eurozone-ratio boven de 100 procent van het BBP uitkomt? Of totdat een regeringscoalitie onder leiding van de ultra-rechtse "De Ware Finnen" aan de macht komt in Helsinki? Voor Merkel worden deze vragen steeds lastiger te beantwoorden.

 

(L)

Het is tijd om in actie te komen. In een wereld waar alles om geld draait, kunnen we alleen samen het verschil maken