Nare bijsmaak van Greenery-champignons

06apr 2011april 2011
Stefan Vermeulen

Een groep Nederlandse tuinders heeft via het buitenland tientallen miljoenen euro’s witgewassen, zegt het OM. Toch doet de hoofdverdachte nog doodleuk zaken met megaveiling The Greenery, zo ontdekte FTM.

Tim Willaert, woordvoerder van The Greenery, wil het best nog even herhalen. “Wij doen geen zaken met malafide bedrijven.” Ook nadat de Arbeidsinspectie in juni vorig jaar een alarmerend rapport over dubieuze praktijken in de Nederlandse champignonhandel publiceerde moest hij het al eens zeggen – enkele betrokkenen wezen voorzichtig naar The Greenery als een van de boosdoeners.

Ook toen was de boodschap helder: The Greenery is een keurig handelshuis in groenten en fruit, met een omzet van 1,6 miljard euro een van de grootste handelaren van Europa. Die doen geen zaken met foute tuinders. (Tijdens de presentatie van de jaarcijfers was gisteren ook geen wanklank te horen.)

 

Polenconstructie

En foute tuinders, daar zijn er veel van. Want bijna alle 190 champignonkwekers, de meeste gevestigd in Brabant en Noord-Limburg, zitten in grote problemen. Supermarkten eisen al jaren te lage prijzen voor een kilo champignons – als Nederlandse paddestoelen te duur zijn stappen ze wel over naar goedkopere producenten in Duitsland of Polen.

Telers kunnen daarom twee dingen doen. Optie 1: de personeelskosten omlaag brengen via schimmige constructies met tussenpersonen in het buitenland – een truc die onder telers bekend staat als de ‘Polenconstructie’.

 

Stekker eruit

 

Optie 2: het invoeren van stukloon voor het personeel. In dat eerste geval ontlopen bedrijven op grote schaal sociale premies en belastingen, in het laatste moeten Poolse en Bulgaarse champignonplukkers soms 15 uur per dag werken om aan het minimumloon te komen.

 

De grootste financier van de sector, de Rabobank, dreigde vorige maand in gesprek met FTM al de stekker uit de hele sector te trekken als de misstanden niet snel ophouden.

In juli vorig jaar arresteerde het Openbaar Ministerie (OM) acht tuinders en de belangrijkste tussenpersoon, de nu 63-jarige hoofdverdachte Theo van K. Justitie verdenkt de groep van het witwassen van tientallen miljoenen euro’s, valsheid in geschrifte en deelname aan een criminele organisatie. Behalve bij champignons zouden ze ook bij de verkoop van onder meer frambozen, asperges en aardbeien hebben gefraudeerd. Het onderzoek is nog in volle gang.

 

Grote leverancier

Maar wat blijkt nu? Hoofdverdachte Van K. verkocht met zijn bedrijf Europe Fruit Trade (EFT) zijn vruchten de afgelopen jaren wél doodleuk via The Greenery aan supermarkten. Ook zijn arrestatie veranderde daar niets aan.

 

Follow The Money legde de hand op een reeks e-mails van The Greenery aan haar leveranciers, in de periode tussen mei 2010 en februari 2011. Telkens was EFT, met Van K. als enig aandeelhouder, één van de geadresseerden. Volgens meerdere geraadpleegde telers is EFT zelfs een van de grootste Greenery-leveranciers, met een geschat volume van meer dan 120.000 kilo champignons per week.

Als we die bevindingen aan Willaert voorleggen bevestigt hij plots wél dat The Greenery zaken doet met het verdachte EFT. “Ja, en? Bij ons weten is er nog niemand veroordeeld. Wij noemen iemand pas malafide als de rechter dat heeft vastgesteld.” Van K. was onbereikbaar voor een reactie.

 

Dit artikel verscheen woensdag 6 april ook in dagblad De Pers.

 

stefan@ftm.nl