Failliet!

17jul 2012juli 2012
Jesse Frederik

Het aantal faillissementen neemt in rap tempo toe in Nederland. Hoofdschuldige is een krimpende vastgoedsector.

In het eerste half jaar van 2012 gingen er ruim 3760 bedrijven failliet. Het aantal faillissementen steeg met ruim een kwart ten opzichte van het eerste half jaar van 2011. Daarmee is Nederland weer bijna terug op de faillissementspiek van begin 2010. 

 

Economische schade
De schade van faillissementen is groot. In 2010 bleef er voor €3,6 miljard aan onbetaalde schuld over na faillissementen. Dit is lang niet altijd schuld aan banken, die een verlies kunnen dragen, maar ook handelskredieten aan andere bedrijven die daardoor zelf in de problemen kunnen komen. Faillissementen ontketenen nog al eens een kettingreactie, waarbij crediteuren van failliete bedrijven hun eigen debiteuren niet meer kunnen betalen. 
 
Bij ongeveer 13 procent van alle faillissementen is er sprake van aantoonbaar strafbaar handelen. De verliezen bij dit type faillissementen zijn in de regel ongeveer 50 procent groter dan bij reguliere faillissementen. Gemiddeld blijft er bij strafbaar handelen ongeveer een miljoen aan onbetaalde schuld achter. 
 
Krimpende vastgoedsector
De meeste faillissementen vinden plaats in de financiële en zakelijke dienstverlening. Denk hierbij vooral aan makelaars, financieel adviseurs die klappen krijgen. De grootste stijging van het aantal faillissementen heeft echter plaatsgevonden in de bouwnijverheid. Ten opzichte van september 2008 toen de Amerikaanse bank Lehman Brothers omviel steeg het aantal faillissementen in de bouw met ruim 189 procent. 
 
Grafiek 1: Faillissementen van vennootschappen naar bedrijfstak op jaarbasis (Bron: CBS) 
 
De bouw wordt het meest direct geraakt door het inzakken van de vastgoedmarkt. Op Funda staat er bij het huidige verkooptempo voor ruim 1800 dagen aan nieuwbouw te koop. Bij bestaande bouw gaat het om ‘slechts’ 850 dagen aan aanbod. Dat er momenteel minder gebouwd wordt is dan ook niet verwonderlijk. 
 
De bouw is niet het enige slachtoffer van een –overgefinancierde- vastgoedmarkt. Veel bedrijfstakken zijn indirect afhankelijk geweest van het goedkope krediet dat de vastgoedmarkt overspoelde. Denk hierbij aan meubelzaken, notarissen, keukenzaken, kunsthandelaren en ga zo maar door. Extra hypotheek opnemen om een kek interieurtje mee te bekostigen was goed gebruik bij de aankoop van een nieuwe woning. De hypotheekverstrekking is sinds 2009 echter gehalveerd, waardoor veel van dit soort bedrijfstakken in de problemen zijn gekomen.