Crisisprofeet Middelkoop aan het woord

23jun 2012juni 2012
Ruben Munsterman

Doemdenkers: sinds 2008 zijn ze erg populair. De bekendste crisisprofeet in Nederland is Willem Middelkoop. Follow the Money bezocht een lezing van hem.

Tjakka! Dat was in de jaren 90 de kreet waarmee Emile Ratelband Nederland veroverde. Het optimisme van de kwibus trok letterlijk volle zalen. Zijn positieve energie paste bij een tijd waarin het geluk niet op kon. Inmiddels, iets meer dan tien jaar verder, zitten we in een crisis en is het niet meer Emile ‘Tsjakka’ Ratelband maar Willem ‘het systeem stort in’ Middelkoop die volle zalen trekt.

“Goedemiddag.” Een oude mevrouw uit het publiek stelt zich voor. “Ik kom uit Hongarije en heb in het Oostblok zowel het fascisme als het communisme meegemaakt.” Ze gaat verbitterd verder: “Twee keer ben ik alles kwijtgeraakt. Nu heb ik in Nederland weer iets opgebouwd. Hoe zorg ik ervoor dat ik het niet nóg eens kwijtraak? Want ik weet het niet meer.” De vraag is gericht aan de man op het podium.

Mister Middelkoop
Een miezerregen klettert vrijdagmiddag tegen het raam van Grand Café Bright City, dat midden op de Zuidas, het zakencentrum van Nederland, is gevestigd. Bijna alle vijftig stoelen in het café zijn bezet want Willem Middelkoop geeft een lezing. Het publiek bestaat veelal uit pensionado’s maar er zijn ook wat studenten. Mensen van middelbare leeftijden zitten er niet tussen. Logisch, om vier uur ’s middags bevindt het gros van de beroepsbevolking zich nog op het werk.

De lezing van vandaag is georganiseerd door de filosofie-afdeling van de Vrije Universiteit. Het tarief van de spreker ligt tussen de 2500 en de 5000 euro maar voor academische dingen, zoals nu, komt hij ook wel eens gratis. Er was een tijd, zo tussen 2008 en 2009, dat Middelkoop drie keer per week op de bühne stond en soms zelfs drie keer per dag, maar inmiddels spreekt hij zo’n drie keer per maand.

Moedige man
Snel trekt Middelkoop zijn jasje recht en loopt dan, onder luid applaus, het podiumpje op. De bekende politieke activist Ad Verbrugge neemt plaats naast Middelkoop om de vragen te stellen. Verbrugge kondigt de gast aan: “Willem Middelkoop is de man die de moed had om voor 2008 te zeggen het niet goed ging terwijl iedereen dacht dat er niets aan de hand was.”

Willem Middelkoop werd in 2001 de allereerste beurscommentator van Nederland bij RTLZ. Daarna verwierf hij landelijk bekendheid door regelmatige optredens bij populaire tv-programma’s als Pauw & Witteman en De Wereld Draait Door. Middelkoop staat erom bekend dat hij de kredietcrisis heeft voorspeld in zijn boek ‘Als De Dollar Valt.’

Uiteindelijk is hij tot de een van de bekendste doemdenkers van Nederland uitgegroeid, op de televisie maar ook in het sprekerscircuit. De titel van het thema van vanmiddag – Is de crisis permanent? – laat weinig te wensen over. Iedereen die Middelkoop ook maar tien seconden op de televisie heeft horen praten, weet de conclusie al.

Economische sprekers
Volgens de 50-jarige tv-persoonlijkheid zijn economische sprekers de laatste jaren erg populair door de kredietcrisis: “Mensen willen er meer van weten. Voor 2008, toen alles goed, ging was dat nog niet zo.” Maar alleen een goed verhaal over de crisis is niet voldoende. “Spreken zit in je of niet. En je moet het leuk vinden om te doen. Ik zorg er in ieder geval altijd voor dat ik voor een groep spreek die geïnteresseerd is in mijn boodschap.”

En dat blijkt als hij zijn verhaal begint in het café: “Zoals jullie weten zijn economen de weg kwijt.” Een man met een stropdas om en een colbert aan schudt vijfmaal zijn hoofd verticaal op en neer en roept ‘ja.’ Met een knik bevestigt ook de rest van het publiek de opmerking van de spreker. Als Middelkoop in de daaropvolgende 60 minuten uitlegt hoe het financiële systeem zich in de afgelopen zestig jaar naar het randje van de afgrond heeft gewerkt, luistert het publiek aandachtig.
 

Morgen in deel 2: Middelkoop vertelt naar aanleiding van betrouwbare bronnen wat plan B is van de Nederlandse regering als de euro valt. "Want die is er". Ook legt de crisisprofeet uit waarom hij minder bij programma’s als DWDD aan tafel schuift.