Griekenland dokt nog flink voor defensie

30aug 2012augustus 2012
Krijn Schramade

Griekenland moet en zal bezuinigen, maar het geeft nog steeds veel geld uit aan haar krijgsmacht. Waarom in Zeus naam?

Volgende week trekken de Europese Centrale Bank, het Internationale Monetaire Fonds en de Europese Commissie weer naar Athene om de boeken te bekijken. Vindt de trojka dat de Grieken genoeg hun best doen? Komt er een nieuwe financieringsronde? Het oordeel volgt een maandje later. Zij zullen weinig tevreden zijn over het Griekse defensiebudget. 

 

De Grieken geven weliswaar geleidelijk minder uit aan defensie, maar het budget is nog steeds relatief hoog. In 2009 nog gaven ze nog 7,3 miljard euro uit aan de krijgsmacht, in 2010 bijna 6 miljard euro en in 2011 4,6 miljard euro. Van 3,2 procent van het Bruto Binnenlands Product in 2009 naar 2,1 procent in 2011. Dat is nog steeds meer dan Nederland uitgeeft aan de krijgsmacht. Ons land geeft  1,3 procent van het BNP uit aan defensie, waarmee we uit de pas lopen bij de NAVO streefbijdrage van twee procent. De Grieken houden zich wel aan de NAVO-afspraken. Binnen de NAVO geeft Griekenland na de Verenigde Staten verhoudingsgewijs zelfs het meest uit aan defensie.

 
Dure verzekering
Bij de Noord Atlantische Verdragsorganisatie staat Griekenland er nog wel aardig op. Het lidmaatschap is de verzekering tegen een militaire aanval van buiten. Artikel 5 van het verdrag zegt dat een aanval op één van de NAVO-landen een aanval is op allen. Maar wat heeft Griekenland te vrezen? De enige historische dreiging komt van een ander NAVO-lid. Turkije. Zo lang Turkije en Griekenland de bescherming genieten van de NAVO, lijkt er weinig wapengekletter tussen beide landen te verwachten.
 
Griekenland doet verder amper mee aan internationale missies. Waarom blijven ze dan toch zo veel uit geven aan hun militaire apparaat? Judy Dempsey van denktank Carnegie Endowment wijst op de ironie van de schuldencrisis en de Grieks krijgsmacht. Het zit zo. De Grieken hebben nog een paar rekeningen van dure wapendeals met Duitsland en Frankrijk openstaan. Dat zijn de twee landen die in de Europese Unie en de eurogroep de doorslaggevende rol spelen. Juist daar wil de Griekse regering geen kwaad bloed zetten.
 
Franco-Germaanse industrie
De Duitse en Franse wapenindustrie domineren de Griekse wapenimport. Volgens het Zweedse onderzoeksinstituut SIPRI gaf Griekenland in de periode tussen 2000 en 2011 maar liefst 11,2 miljard dollar uit aan wapens. Hiervan kwam 34 procent uit Duitsland en Frankrijk. Griekenland kocht voor 2,5 miljard dollar aan wapentuig van Duitsland. De Fransen verscheepten in diezelfde periode voor 1,3 miljard dollar aan wapens naar het armlastige Zuid-Europese land. Mede door deze aankopen beschikt de Griekse landmacht over 900 Leopard tanks, van het Duitse Krauss-Maffei Wegmann. De Griekse luchtmacht heeft 50 Mirage 2000 straaljagers tot haar beschikking. Het Franse Dassault mocht ze leveren. 
 

 
Na de landmacht en luchtmacht kon de marine niet achterblijven. Het Duitse ThyssenKrupp levert de komende jaren onderzeeboten, waarvoor Griekenland nog een groot deel van de totale rekening van 3,2 miljard dollar neer moet leggen.
 
Hier lopen de belangen door elkaar. Enerzijds hameren de Duitsers en Fransen op harde Griekse bezuinigingen, in de hoop daarmee een voorspoedige toekomst van de gemeenschappelijke munt veilig te stellen. Anderzijds wil het Franco-Germaanse duo hun miljarden defensie-industrie laten doordraaien.
 
Defensiepersoneel
Dempsey van Carnegie noemt ook sociaal-politieke redenen waarom de Grieken geen enorme haast maken met het inkrimpen van de krijgsmacht. Griekenland heeft 500 militaire bases en 17 trainingscentra. Deze bases en centra bieden veel banen. In totaal zijn er 136 duizend mensen werkzaam bij defensie in Griekenland. Ongeveer drie kwart van het totale defensiebudget gaat op aan personeelskosten. De nationale en regionale politiek passen echter wel op met het ontslaan van defensiepersoneel. Een streep door een deel van deze banen maakt niet populair en leidt ongetwijfeld tot verlies van electoraat.
 
Het roept ook vervelende herinneringen op aan de militaire junta van de jaren 60 en 70. Defensie-experts verwachten niet dat dit doemscenario uit komt, maar dit lijkt toch niet het moment om massaal soldaten te ontslaan. In een sociaal broeiend Griekenland lijkt het niet verstandig om militair getrainde jongeren werkloos te maken.