Het luchtvaart-imperialisme van Dubai

02aug 2012augustus 2012
Dennis Mijnheer

De Airbus A380 van luchtvaartmaatschappij Emirates (Dubai) is inmiddels geland op Schiphol. En ondertussen wordt er op de grond (Dubai) miljarden geïnvesteerd om ook daar de grootste te worden.

De Airbus A380 van Emirates kreeg gisteren bij aankomst op Schiphol een welkomstsaluut van de brandweer, en de twee Nederlandse piloten lieten de Nederlandse vlag uit het raam wapperen. Voor de BV Nederland is de Dubai-invasie minder goed nieuws. Zeker als er in acht wordt genomen dat Dubai plannen heeft om het grootste luchthavencentrum ter wereld te worden.

Grootste luchtvaartmaatschappij
De nationale luchtvaartmaatschappij Emirates is inmiddels hard op weg om de grootste luchtvaartmaatschappij ter wereld te worden. Het in 1985 opgerichte staatsbedrijf heeft 90 exemplaren van de A380 besteld, waarvan er 21 zijn geleverd. De totale vloot bestaat uit 170 vliegtuigen en ze doen meer dan 120 bestemmingen aan in 70 landen. Europese maatschappijen spreken over concurrentievervalsing, want Emirates (34 miljoen passagiers en 1,8 miljoen ton cargo in 2011) hoeft nauwelijks luchthavenbelasting te betalen, heeft toegang tot goedkope brandstof en heeft bijna ongelimiteerde toegang tot oliedollars om de financiën rond te krijgen voor bijvoorbeeld de nieuwe vloot A380’s ten bedrage van 32 miljard euro.
Het kwakkelende KLM-Air France – over het eerste halfjaar 1,26 miljard euro verlies – heeft gereageerd door een partnership aan te gaan met Etihad Airways uit het 150 kilometer verderop gelegen Abu Dhabi.

Grootste luchthaven ter wereld
Maar niet alleen KLM krijgt te maken met een geduchte concurrent, ook haar thuishaven Schiphol krijgt te maken met een Oosters getinte bedreiging. De thuishaven van Emirates is momenteel luchthaven Dubai International Airport (50 miljoen passagiers per jaar, evenveel als Schiphol) en daar staat 8 miljard dollar klaar om geïnvesteerd te worden in het uitbreiden van de capaciteit. Begin juli wist Dubai Duty Free 1,75 miljard dollar op te halen om het winkelaanbod op de luchthaven te vergroten.

Daarnaast is er in 2010 een nog megalomaner project in gang gezet; het bouwen van de grootste luchthaven ter wereld waar Emirates op termijn naar toe zou verhuizen. Door de kredietcrisis is het afbouwen van deze nieuwe luchthaven, Dubai World Central -Al Maktoum International, echter on hold gezet, want het financieren ervan – de geplande bouwkosten bedragen 34 miljard dollar – zijn “een uitdaging” geworden.

 

Foto: impressie Al-Maktoum Airport

 

Mochten de plannen alsnog doorgaan dan is dat nog desastreuzer voor Schiphol. De geplande omvang zal 140 vierkante kilometer beslaan (ter vergelijking: Schiphol meet 28 km2) en krijgt net zoals Schiphol een mainport-functie door het luchtverkeer aan te laten sluiten op zeetransport en vervoer over land. Binnen 40 minuten moet een zeecontainer van Jebel Ali Port op de luchthaven kunnen zijn, en het wil een vestigingsplaats worden voor multinationals. Kortom, Schiphol krijgt dan ook op dat gebied hevige concurrentie. Op Al-Maktoum kunnen bedrijven zich vestigen in de Free Zone, een waar belastingparadijs, want er is volledige belastingvrijstelling, ook inkomstenbelasting. Bovendien worden er geen restricties opgelegd aan de in/uitvoer van buitenlandse valuta en krijgen buitenlandse bedrijven immuniteit op het gebied van invorderingsmaatregelen.

Op 27 juni 2010 werd de eerste fase afgerond. Er is nu een landingsbaan die alvast geschikt is voor de Boeing A380’s van Emirates, een passagiersterminal met een capaciteit van 5 miljoen passagiers per jaar en een cargo-terminal a 250 duizend ton per jaar. De luchthaven wordt nu enkel gebruikt voor cargo, maar in 2022 moet de grootste luchthaven ter wereld zijn afgebouwd met vijf parallelle landingsbanen. Het einddoel is 4 passagiersterminals, 120 miljoen passagiers en 12 miljoen ton cargo per jaar. Ter vergelijking; Schiphol vervoerde in 2011 een kleine 50 miljoen passagiers en 1,5 miljoen ton cargo. Nestlé heeft inmiddels al een investering aangekondigd van omgerekend 110 miljoen dollar voor een productiefaciliteit in het Dubai World Central bij de luchthaven. Voorlopig is Al-Maktoum nog deels een zandkasteel, maar plan B – de aanstaande uitbreiding van passagiersluchthaven Dubai International gaat de de transitie-functie van Schiphol verder bedreigen.
 

Op de hoogte blijven van de ontwikkelingen bij Follow the Money? Schrijf u in voor de nieuwsbrief: