Ombudsman geeft de brui aan woekerpolisaffaire

17okt 2011oktober 2011
Kees Kooman

Financieel ombudsman Nol Monster neemt geen woekerpolisklachten meer in behandeling. “Een zwaktebod”, volgens Pieter Lijesen van stichting Consumentenclaim

Ongeveer 150 klagers ontvingen deze maand een brief waarin de vlaggendrager van het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) meedeelde ‘geen mogelijkheid te zien in het succesvol bemiddelen tussen u en uw financiële dienstverlener.’ Hij verklaarde zijn besluit in een persbericht met de verwijzing naar handelen van minister De Jager. Die heeft in een recente brief aan de Tweede Kamer laten weten de compensatieregelingen, door belangenorganisaties als Verliespolis en WoekerPolis Claim ‘afgedwongen’, ongemoeid te laten. Nol Monster kan daaruit niet anders concluderen dat de verzekeraars geen duimbreed willen toegeven dan ter compensatie is overeengekomen. Hij ziet, aldus het persbericht, ‘geen verdere bemiddelingsruimte.’ Monster beroept zich daarbij op de nieuwe reglementen van het Kifid (zie hier).

Doekje voor het bloeden
Uit boeken als "De woekerpolisaffaire" en "Woekerpolis: hoe kom je er vanaf?" en vele uitzendingen van Tros Radar en Kassa! is duidelijk gebleken dat de compensatieregelingen in veruit de meeste gevallen niet meer zijn dan een doekje voor het bloeden. De "compensatie" bestaat vaak uit enkele tientallen of een paar honderd euro. Het is vanzelfsprekend dat er wakkere consumenten zijn die geen genoegen willen nemen met de fooi tot actie overgaan. Daarvoor is het klachtenloket van Nol Monster de aangewezen instantie. Het aantal gedupeerden dat de hindernisrace (want zo mag de procedure wel genoemd worden) begint, is tot dusver bijzonder laag. Gezien de berg van om en nabij de acht miljoen woekerpolissen, gekoppeld aan pensioenen, hypotheken of de kleinere varianten voor spaarloonregelingen en bijvoorbeeld studiefinanciering. Het totale aantal klachten bereikte in 2009 een record van 7800, maar nam vorig jaar alweer af met 1200 gestarte procedures. Het cijfer betreft alle mogelijke financiële producten, dus niet alleen de woekerpolissen. In 2010 nam het Kifid 1465 klachten in behandeling die levensverzekeringen betroffen.

"Massaschade"
In zijn recente brief aan de 150 woekerpolishouders ("Ik kan mij voorstellen dat dit voor u een teleurstellend bericht is.") stelt de ombudsman dat klagers "thans vrij zijn" hun klacht voor te leggen aan de Geschillencommissie Financiële Dienstverlening ‘dan wel aan de burgerlijke rechter.’ De geschillencommissie kan zaken, waarbij de schade 25.000 euro of meer is, verwijzen naar de Commissie van Beroep. Kosten: 500 euro.

In het schrijven noemt Nol Monster de woekerpolisaffaire "een duidelijk voorbeeld van massaschade." En die leent zich "bij uitstek voor een collectieve afwikkeling." Met deze uitspraken neemt hij een voorschot op een scenario dat al eerder door verschillende experts, zoals Anton Weenink van de stichting Consument & Geldzaken, werd voorspeld. Het gebeurde eerder in 2007 in de zogeheten aandelenlease-affaire, toen de Duisenbergregeling (genoemd naar bemiddelaar wijlen Wim Duisenberg)algemeen bindend werd verklaard. Ongeveer 200.000 beleggers van Dexia kwamen ervoor in aanmerking. Hun strop was groot, maar ze waren in ieder geval af van een restschuld. Met de collectieve afspraak moest een stormloop op de rechtbanken worden voorkomen. Alleen volhardende consumenten (ongeveer tienprocent van het totaal) konden door middel van een "opt-outverklaring" blijven strijden voor een vergoeding die in hun ogen rechtvaardiger was.

 

Financieel Ombudsman Nol Monster: loop maar naar de rechter

Verzekeraars willen niet meer schuiven
Het geduld van de aanhouders laat zich momenteel (vier jaar later) uitbetalen, zo stelt advocaat Pieter Lijesen van de stichting Consumentenclaim die op basis van "no cure no pay" de rechtszaken heeft gevoerd voor omstreeks 10.000 consumenten. "De aanhouders winnen", zegt hij, "maar je moet dus wel over veel geduld beschikken. Ze krijgen veel meer terug van Dexia dan alle mensen die akkoord zijn gegaan met de Duisenberg-regeling." Lijesen noemt het besluit van Nol Monster om de woekerpolisaffaire te latenrusten "een zwaktebod." ‘Opkomen voor de gedupeerde consument is toch zijn werk? Anders dan veel uit eten gaan en gezellig borrelen. Maar ja, de verzekeraars hebben zich nu eenmaal voorgenomen niet meer te schuiven dan is overeengekomen in de compensatieregeling.’

Kifid losgekoppeld
De maatregel van Monster lijkt ook in contrast te staan met de wens van het bestuur van het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening veel meer onafhankelijkheid na te streven. Tot dusver wordt het in 2007 opgerichte Kifid gefinancierd door verzekeraars en banken, die ook de meeste bestuurders leverden. NRC berichtte eerder deze maand dat het klachteninstituut wordt "losgekoppeld" van banken en verzekeraars. "In feite komen we onder toezicht van de minister van Financiën", aldus bestuursvoorzitter Fred Hammerstein. Maar die minister (De Jager) heeft nu laten weten zijn pijlen te richten op verbetering van de woekerproducten en de "compensatieregeling" overeind te houden. "Hieruit leid ik af", aldus de ombudsman in zijn recente brief aan gedupeerden, "dat ook in uw zaak de verzekeraar niet verder zal willen gaan dan hetgeen hij met de consumentenorganisaties is overeengekomen."

Moord en brand
Vooruitlopend op de uitzending van maandagavond van Tros Radar roepen consumenten op het internetforum van de omroep al moord en brand. Arthur2000: "Dat wordt lachen! Ik heb inmiddels vier brieven van ABN Amro gekregen, waarin wordt gemeld dat ik mij met klachten over mijn woekerpolis moet melden bij het Kifid." Uit eerdere cijfers in dit artikel blijkt overigens dat veruit de meeste houders van beleggingspolissen zich verzoend lijken te hebben met de beslissingen van overheid, verzekeraars en nu dus ook het Kifid. Typisch voorbeeld is het juridische succes dat "Koersplandewegkwijt" afgelopen zomer (na zes jaar!) boekte in de strijd met AEGON en het gelijknamige Spaarkasproduct: Koersplan. Alleen de bij de procederende stichting aangesloten leden (omstreeks 24.000) hebben uitzicht op een riante schadevergoeding. Na de bekendmaking van de gunstige gerechtelijke uitspraak in o.a. een programma van Kassa! meldden zich nog eens 2000 consumenten extra, ongeveer 0.3 procent van het aantal betreffende polissen.

Het is tijd om in actie te komen. In een wereld waar alles om geld draait, kunnen we alleen samen het verschil maken