Rabo klaar met zieke champignonsector

24mrt 2011maart 2011
Stefan Vermeulen

Rabobank eist op korte termijn een einde aan de misstanden in de champignonsector. Anders draait de belangrijkste financier de geldkraan dicht. Rabo-directeur Dirk Duijzer: “Deze praktijken financieren we niet langer.”

De Nederlandse champignonbranche is ernstig ziek. Telers die hun Poolse en Bulgaarse werknemers vijftien uur per dag laten werken en honderden euro’s loon inhouden voor eten en een slaapplaats, kwekers die via schimmige tussenhandelaren de afdracht van belasting en sociale premies ontduiken – misstanden zijn aan de orde van de dag.

Na een uitgebreid eerste onderzoek, dat vorig jaar zomer eindigde met een zeer alarmerend rapport, kondigde de Arbeidsinspectie deze week aan de komende anderhalf jaar álle telers, tussenhandelaren en afzetorganisaties met een bezoekje te verwelkomen.

 

Punt maken

 

Maar de Rabobank blijkt niet van plan de bevindingen van de Arbeidsinspectie af te wachten. De grens is nu al bereikt, waarschuwt Dirk Duijzer, directeur Agri & Food van de bank, in gesprek met Follow The Money. “Al een paar jaar kregen we signalen dat het niet goed ging. We lieten het eerst aan werkgeversorganisaties als LTO en de bonden om iets aan de problemen te doen, maar dat lukte niet. Toen lieten we het aan de telers om met een keurmerk te komen, maar ook dat kwam er niet van. En nu heb ik het helemaal gehad.”

Een waarschuwing die grote gevolgen kan hebben: Rabobank financiert zo’n 84 procent van alle partijen in de branche.

De Arbeidsinspectie constateerde in haar rapport dat ‘het lijkt dat de ondernemers die het goed willen doen zo langzamerhand geen kans van slagen meer hebben’ – ze worden weg geconcurreerd door partijen die via belastingontduiking of uitbuiting van werknemers goedkopere paddestoelen kunnen leveren.

Duijzer gaat zelfs een stapje verder: in de Nederlandse supermarkten is op dit moment geen eerlijk geteelde champignon meer te krijgen. “Daarom moeten we een punt maken: deze praktijken financieren we niet langer. Ik wil voor het einde van het jaar weer eerlijk geteelde champignons in de supermarkten. Bij wie niet wil meedoen, bouwen we straks de financiering af.”

 

Duijzer: ‘Financiering afbouwen’

 

Oorzaak van de problemen is de lage prijs die telers voor een kilo champignons krijgen. Onder druk van retailers (die volgens Duijzer onrealistisch weinig voor de paddestoelen wensen te betalen) en concurrentie uit Polen zoeken de telers naar creatieve oplossingen om toch goedkope champignons te kunnen leveren. De veelal Poolse werknemers worden daarvan de dupe.

Ondanks de al jaren slepende problemen is Nederland nog altijd de vijfde grootste champignonproducent ter wereld, met meer dan 200 miljoen kilo per jaar. Een groot gedeelte daarvan wordt uitgevoerd naar Groot-Brittannië en Frankrijk.

Duijzer heeft inmiddels een aantal grote telers, verenigingen, vakbonden en afzetorganisaties aan tafel geroepen om snel afspraken te maken over een keurmerk voor eerlijke champignons. De eerste bijeenkomsten zijn al achter de rug. “Wij hebben het initiatief genomen, nu houden we goed in de gaten hoe de partijen verder acteren. We wachten echt niet tot de kerst tot we weer in actie komen.”

 

stefan@ftm.nl

Het is tijd om in actie te komen. In een wereld waar alles om geld draait, kunnen we alleen samen het verschil maken