Rijkman gerehabiliteerd in theatervariant De Prooi

08mrt 2012maart 2012

Ga naar De Prooi in het theater! ‘Dit is het beste commentaar op het ABN Amro drama tot nu toe.’ Lees hier de recensie.

Rijkman Groenink gaat zaterdag niet naar de première van theateruitvoering van De Prooi bij het Nationaal Toneel, liet hij smalend weten in College Tour. Nadat CT-host Twan Huys hem een trailer liet zien van het stuk, barstte hij in lachen uit. ‘Hier herken ik  helemaal niks van’, reageerde hij met een wegwerpgebaar, nadat acteur Mark Rietman, die hem speelt, een quote uitbraakt vol autistische arrogantie.

 

Jammer dat hij niet gaat, want in De Prooi wordt hij deels gerehabiliteerd, omdat regisseur Johan Doesburg hem laat leiden door demonen uit zijn jeugd en laat opnaaien door rattige investmenbankiers in plaats van hebzucht.

 

Het woord ‘23 miljoen’ valt niet eens in het stuk, de omstreden ‘bonus’ die hij ontving na de vijandige overname van het consortium van Fortis, Santander en RBS. Groenink komt naar voren als een man die wordt geplet wordt door pathologische ambitie (zijn vader was een schoolarts met een negen tot 4 mentaliteit) en de druk van de investment-afdeling om te gokken met geld van ‘je oma.’

 

Hoofdpersonen niet als boeven geportretteerd

Het boek van Jeroen Smit stipt het natuurlijk allemaal aan, maar regisseur Johan Doesburg én Sophie Kassies, de bewerker van de boektekst, hebben het schitterend uitvergroot, in een prachtdecor (de acteurs hangen soms letterlijk aan draadjes) en in toneeltaal die niet vervalt in makkelijk moralisme waar journalisten zo vaak het patent op hebben. Eigenlijk is het toneelstuk de beste commentaarvorm op het drama ABN Amro tot nu toe.

 

Sophie Kassies zegt: ‘Het is een wereld waarin je alleen hoofd mag zijn, de rest van het lichaam wordt ontkend. De mens is veel meer dan ratio’. Jeroen Smit, die het stuk al heeft gezien, reageerde in het programmaboekje van het Haagse Nationaal Toneel opgetogen over de ‘menselijke’ interpretatie: ‘Ik vind het goed dat ze de hoofdpersonen niet als boeven portretteert. Het zijn mensen die in het succes de weg kwijtraken.’

 

Jan Kalff, de voorganger, en gespeeld door Jaap Spijkers, reageert in het stuk met de volgende opmerking: ‘Bankieren is meer art dan science.’ Een veelzeggende quote. Helaas, vergaten de bankiers dat ze nietige protagonisten waren in het grote geldtheater. De streeppakken dachten dat ze de werkelijkheid naar hun hand kunnen zetten met mathematisch sociaal Darwinisme.

 

Een kritisch castingspuntje. Jan Kalff had gespeeld moeten worden door Khaldoun Alexander Elmecky, die een uiterlijke kopie van hem was, maar nu de rol moet spelen van de pompeuze Aarnout Loudon, de oud president-commissaris. Khaldoun is in alles de iele regent met zijn gepommadeerde kapsel, die Kalff was. Omgekeerd had Jaap ‘Jan Kalff’ Spijkers Aarnout Loudon moeten spelen, de zelfingenomen president-commissaris. Als hij nu ook nog een bril met veel te dik montuur had opgezet, had iedereen in de zaal gesnapt dat hij misschien wel de hoofdschuldige was geweest aan het hele drama. Loudon stelde Rijkman aan, terwijl er veel verzet was, en was niet alert toen de fusie met ING afketste.

De rest is nu theatergeschiedenis.

Het is tijd om in actie te komen. In een wereld waar alles om geld draait, kunnen we alleen samen het verschil maken