Magnetar en the Dutch Connection

08aug 2012augustus 2012
Jesse Frederik

The Big Shorters van het hedgefonds Magnetar werden in hun queeste geholpen door de Nederlandse Investeringsbank (NIBC).

De zaak van het controversiele hedgefonds Magnetar (vernoemd naar een stervende ster) dat een dubieuze rol speelde tijdens de financiële crisis heeft een Nederlands randje. De Nederlandse Investeringsbank (NIBC) was als CDO manager betrokken bij het structureren van een tweetal deals van Magnetar. Uit e-mails vrijgegeven in het kader van een civiele rechtszaak tegen Magnetar blijkt dat NIBC door het hedgefonds onder druk werd gezet om meer risicovolle leningen in de CDO te verpakken.  

 

Magnetar gebruikte een ingenieuze techniek om short te gaan op de Amerikaanse subprime markt. Ze sloot verzekeringscontracten af op CDO’s die ze zelf had helpen te construeren. Het financiële equivalent van een levensverzekering afsluiten op een collega om deze vervolgens om zeep te helpen. 

 

Financieel jargon
Tijdens de woningmarkthausse werden hypotheken vaak verpakt in RMBS (residential mortgage backed securities). In de kern werkt een RMBS als volgt: een bank hevelt een collectie hypotheken over aan een speciaal opgezet bedrijf. Het ‘speciale vehikel’ geeft vervolgens schuldpapier uit. Dit schuldpapier wordt in verschillende tranches uitgegeven. Wie de meest risicovolle tranches koopt neemt de eerste verliezen wanneer de inkomsten uit de hypotheken stilvallen, maar krijgt hiervoor wel een hogere rente. Wie de minst risicovolle tranches koopt neemt als laatste verliezen, maar krijgt ook een lagere rente. 

 

Collateralized Debt Obligations (CDO’s) waren een stap verder in de evolutie van gestructureerde producten. Bij een CDO werd het schuldpapier van verschillende RMBS herverpakt in een nieuw speciaal vehikel, dat vervolgens opnieuw schuldpapier uitgaf dat op een zelfde manier werd opgedeeld als bij een RMBS. 

 

De truc van Magnetar
Het probleem met CDO’s en soortgelijke producten is dat iedereen de minst risicovolle tranches wil kopen, maar niemand de meest risicovolle. Banken waren omstreeks 2005-2006 bang geworden om nieuwe CDO’s op te tuigen, omdat zij mogelijk met de equity tranches (het meest risicovolle schuldpapier in de deal) bleven zitten. Voordat de zakenbanken nieuwe deals structureerden wilden ze dus eerst een investeerder in de equity tranches vinden. 

 

Magnetar bood in 2006, terwijl de woningmarkt al leek stil te vallen, uitkomst. Magnetar kocht de equity tranches (de meest risicovolle tranches) van de CDO. Omdat equity investeerders voor Wall Street extreem belangrijk waren hadden ze vaak veel input bij het structureringsproces van de CDO. De veronderstelling was dat de investeerder in de equity tranches er het meeste belang bij had om goede leningen te kiezen om in de CDO te verwerken. 

 

Magnetar drong er bij de CDO manager, de instelling verantwoordelijk voor het structureren van de deal, echter op aan meer risicovolle leningen in de deal te verpakken. Het resultaat was dat de CDO’s waarin Magnetar als equity investeerder optrad een verzameling waren van het slechtste van het slechtste. 

 

De rente die Magnetar verdiende op de equity tranches gebruikte ze vervolgens om credit default swaps (verzekeringscontracten) te kopen op de ‘veiligere’ tranches van de CDO. In feite ging ze dus short op CDO’s die ze zelf had helpen te structureren, terwijl investeerders dachten dat Magnetar dezelfde belangen had als zij. Ultimo december 2007 was Magnetar in totaal betrokken bij 30 CDO’s ter waarde van ongeveer $40 miljard. 

 

 

 

J.P. Morgan schikte vorig jaar voor $153,6 miljoen met de SEC. Morgan lichtte investeerders niet in  over de rol van Magnetar bij het structureren van één van de deals. De Japanse bank Mizuho schikte vorige maand ook met de SEC voor een bedrag van $127,5 miljoen, omdat ze onjuiste informatie had verstrekt aan kredietbeoordelaars in een CDO deal waar Magnetar de equity investeerder in was. De Wall Street Journal berichtte in mei van dit jaar dat de SEC ook een onderzoek is begonnen naar Magnetar zelf. 

 

The Dutch Connection
NIBC, in een ver en duister verleden nog een staatsbank, was de eerste bank die optrad als CDO manager voor Magnetar. Als CDO manager was NIBC verantwoordelijk voor het kiezen van de leningen die in de CDO werden gestopt. 

 

In mei 2006 ging de eerste deal Orion 2006-I van start. Iemand betrokken bij de deal vertelde aan Propublica dat Magnetar en Deutsche (dat ook investeerde in de equity tranches) druk uitoefenden om ‘hogere spreads’ (meer risico) in de portfolio te realiseren. Ook kwam Magnetar met specifieke voorstellen om bepaald schuldpapier in de CDO te verwerken. “Their suggestions were inevitably for riskier bonds,” herinnert de betrokkene zich. “Let’s just say we didn’t think their suggestions made a lot of sense.”

 

Een aantal maanden later was NIBC de CDO manager in een tweede deal Orion 2006-II ter waarde van $1,5 miljard. Alex Rekeda, een medewerker bij de investeringsbank Calyon, mailt aan Magnetar dat NIBC zich zorgen maakt over de invloed die Magnetar en Deutsche (dat ook investeerde in de equity tranches) uitoefenen op het structureringsproces. 

 

Magnetar dreigt vervolgens NIBC te vervangen als CDO manager. ‘Perhaps NIBC would rather go back to the regular style CDO with $400 mln mezz deals, scrapping for cash bonds, spending 9 months on rump-up and 3-months marketing, to get 40bps on a $400 mln balance,’ schrijft de Magnetar werknemer. ‘I think Putnam [een CDO manager in een andere deal red.] get’s it. NIBC doesn’t.’ Vrije vertaling: als NIBC het spel niet mee wil spelen rotten ze lekker op. In totaal zou NIBC zo blijkt uit de e-mails $15 miljoen aan fees verdienen op deze deal. 

Het is tijd om in actie te komen. In een wereld waar alles om geld draait, kunnen we alleen samen het verschil maken