Wietpas laat Kunduz-coalitie koud

27apr 2012april 2012
Libben Reeskamp

Een ontslaggolf in de coffeeshops komt eraan als gevolg van de per 1 mei ingevoerde wietpas in Zuid-Nederland. Omwille van de lieve vrede van de Kunduz-coalitie malen D66 en GroenLinks er even niet om.

Vanaf volgende week dinsdag kunnen alleen nog Nederlandse burgers met een speciale clubpas aan hun gerief komen in een coffeeshop in Limburg, Noord-Brabant en Zeeland. En vanaf die dag bestaan de aloude coffeeshops beneden de Grote Rivieren niet meer want dan zijn ze veranderd in ‘besloten clubs’, die alleen speciaal geregistreerde bezoekers binnenlaten.

Via een kortgeding probeerden coffeeshophouders de invoering van deze wietpas te voorkomen, maar de voorzieningenrechter heeft hen vandaag in het ongelijk gesteld. 

 

Het kort geding bij de rechtbank in Den Haag was aangespannen door 19 coffeeshophouders en andere belanghebbenden, die vinden dat ze worden gedwongen tot discriminatie en schending van de privacy van mensen. Klanten zouden in hun ogen worden gedwongen te veel privé-gegevens te overleggen om in aanmerking te mogen komen voor een clubpas van zo’n besloten shop.

Maximaal 2000 leden per besloten coffeeshop

Op 1 mei worden coffeeshops besloten clubs waarvoor een lidmaatschap nodig is om binnen te komen. Momenteel gaat het alleen om shops in gemeenten in Zeeland, Noord-Brabant en Limburg, maar vanaf 1 januari 2013 moeten coffeeshops in de rest van Nederland er ook aan geloven. De clubs mogen bovendien maximaal tweeduizend leden tellen. Op die manier wil het demissionaire Kabinet-Rutte drugstoeristen uit het buitenland weren.

Met hun bezwaren tegen de wietpas vingen de coffeeshophouders bot bij de Haagse rechter. Volgens de voorzieningenrechter zijn de beleidsmaatregelen van de overheid op dit terrein niet discriminerend is laat staan buitenproportioneel en te streng. Verder zijn er volgens de rechter zo veel grotere belangen gemoeid met het coffeeshopbeleid dat de bezwaren van de coffeeshophouders en anderen niet relevant zijn bij de vraag of het beleid rechtmatig is.

Direct na de rechterlijke uitspraak kondigde de advocaat Maurice Veldman namens de coffeeshophouders aan in hoger beroep te gaan.

‘Het wordt een kaalslag’

Ondertussen is er een grote ontslaggolf in de coffeeshops op komst. Alleen al in Maastricht hebben de coffeeshophouders 360 van de 440 medewerkers per 1 mei ontslag aangezegd. Maastricht telt achttien coffeeshops.

 

‘Maar omdat ze geen buitenlandse klanten straks mogen toelaten, verliezen ze zeker 80 procent van de omzet’, meldt Marc Josemans, voorzitter van de Vereniging Officiële Coffeeshops Maastricht (VOCM) en tevens bestuurslid van de landelijke koepel van coffeeshops. ‘Voor heel Nederland vrezen we voor ontslag van 3500 tot 4.000 werknemers binnen de coffeeshopbranche.’

Om er somber aan toe te voegen tegenover De Volkskrant: ‘Het wordt een kaalslag. Het is een drama voor het personeel. We hebben het over gewone burgers met gezinnen en hypotheken. Sommigen werken al meer dan 25 jaar in een coffeeshop. Ze zijn over het algemeen laag opgeleid. Met hun werkverleden komen ze moeilijk ergens anders aan de bak.’

VVD-minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten heeft zich van meet af aan hard voor de invoering van de wietpas. Maar nu het CDA-VVD-minderheidskabinet ook steun heeft gekregen van de TweedeKamerfracties D66 en Groenlinks, gloorde er even binnen de coffeeshopbranche de hoop dat de wietpas in rook zou opgaan. Als rechtgeaarde vrijzinnig liberalen gaan D66 en GroenLinks er immers prat op om het Nederlandse gedoogbeleid van cannabis te vervangen door onverkorte legalisering van softdrugs. Beide partijen moeten ook niks hebben van de wietpas.

‘Pasjessyteem mislukt’

‘Dat idee om de verkoop van sofdrugs te reguleren met een pasjessysteem is mislukt’, tekende Follow the Money enkele weken geleden op uit de mond van D66-leider Alexander Pechtold. ‘Het enige werkbare alternatief is legalisering van softdrugs in combinatie met goede voorlichting aan het publiek. Alleen al met accijns op cannabis en paddo’s zou de staat tientallen miljoenen euro’s kunnen verdienen.’

Op dezelfde golflengte lijkt GroenLinks leading lady Jolande Sap te zitten. In een vraaggesprek met Follow the Money respectievelijk weekblad Nieuwe Revu, begin deze maand, pleitte de GroenLinks-econome onomwonden voor liberalisering van softdrugs.

‘Alleen op deze manier haal je de handel en productie van cannabis uit het criminele circuit. Bovendien levert legalisering de schatkist minstens 200 miljoen euro aan accijnzen op en daarboven nog hetzelfde bedrag aan verminderde kosten aan politie inzet. Mogen we verder over vrijgeven van cannabis ook een beetje normaal doen? Het is een wetenschappelijk feit dat een joint minder schadelijk is dan drank of sigaretten.’

 

‘Drugsoverlast in de grensstreken gaat toenemen’
Over de impact van de wietpas in Zuid-Nederland liet de in Limburg geboren en getogen politica zich alleen maar mismoedig uit in dit interview. ‘De wietpas wordt een regelrechte mislukking maar dat geldt voor heel Nederland. Hoe langer dit kabinet dit onzinnige beleid wil doordrukken, des te dieper maakt de cannabishandel en -productie een duik in het criminele circuit. En je kan er vergif op innemen dat de drugsoverlast in de grensstreken van Nederland gaat toenemen’.

 

Vervolgens stond ze in dit vraaggesprek even stil bij de woonlocatie van haar moeder. ‘Mijn moeder woont in een straat in Venlo waar vroeger massa’s drugtoeristen uit Duitsland langs kwamen. Die jarenlange overlast was eindelijk voorbij na de realisatie van een grote en goed uitgeruste coffeeshop vlak buiten Venlo. Maar die coffeeshop zal straks wel haar deuren moeten sluiten bij gebrek aan buitenlandse klandizie als gevolg van die wietpas. Met tot gevolg: drugstoeristen overstromen straks weer de binnenstad van Venlo.’

 

Vrijzinnige strijdbijl tegen wietpas diep begraven

Maar deze ferme uitspraken van de twee progressief-liberale leiders doen er even nu niet meer toe. Sinds de door de PVV in de steek gelaten centrum-rechtse regering Rutte is gaan samenwerken met onder meer GroenLinks en D66, heeft de roep om liberalisering van softdrugs totaal geen prioriteit.

 

Met geen woord in het begrotingspakket voor 2013 van de Kunduz-coalitie (VVD, CDA, Christen-Unie, D66 en Groenlinks) wordt er gerept van de wietpas laat staan cannabis. In 48 uur is dus een akkoord in elkaar getimmerd tussen de vijf partijen en in diezelfde tijdspanne blijkt de vrijzinnige strijdbijl tegen de wietpas diep te zijn begraven.

 

Was dat echt nodig? In financieel-economisch opzicht is het alsnog verscheuren van de wietpas in ruil voor regeringssteun een gemiste kans voor D66 en GroenLinks geweest. Pechtold en Sap hadden zelfs verder kunnen gaan.

 

Legalisering cannabis is kassa voor De Jager.

Ze hadden met recente cijfers hard kunnen maken dat legalisering van softdrugs geld oplevert in crisistijden. Zo hadden Pechtold en Sap minister van Financiën Jan Kees De Jager kunnen wijzen op een in 2011 verschenen rapport van zijn ambtenaren, dat onlangs is nog aangehaald door Follow The Money. En dan vooral op de volgende ramingen in deze analyse: Het legaliseren van cannabis zou de staatskas 443 miljoen euro aan accijnzen kunnen bezorgen en 183 miljoen euro aan dan overbodig geworden optreden van politie, justitie en bestuur. 

 

Of anders hadden Sap en Pechtold  hadden kunnen verwijzen naar het doorgerekende plan van econoom Martijn Boermans van de Universiteit Utrecht. Als de Nederlandse overheid een accijns zou invoeren op elke gram Nederwiet, dan zou dat de staatskas zelfs 850 miljoen euro opleveren. Kassa dus voor De Jager.

 

Maar de Haagse realiteit heeft geen boodschap aan deze economische wetten in spe. De kersverse gedogende partijen D66 en GroenLinks zijn in de Kunduz-coalitie GroenLinks en D66 minderheid. Beide partijen zijn allang blij dat een deel van hun groene en economische hervormingen opgenomen zijn in dit nieuwe coalitie-akkoord. Nederwiet hoort daar even niet bij. 

 

Laat staan gesteggel om een wietpas. Pechtold, architect van de Kunduz-coalitie, zal er zijn schouders over ophalen. Hij heeft zijn deel al gehad op dit front. ‘Ik heb bijna alles geprobeerd. Ja, zelfs paddo’s', liet hij zich in 2008 ontvallen tegenover Nieuwe Revu.

 

En GroenLinks-fractievoorzitter Sap? Die heeft straks wat uit te leggen aan haar moeder in Venlo als ze binnenkort gaat klagen omdat de drugsoverlast voor haar neus weer de pan uitrijst.