Wilders haalt neus op voor half miljoen

01mrt 2012maart 2012
Dennis Mijnheer

Winnaar Wilders kon zijn advocaatkosten van het Wilders-proces terugclaimen, maar hij deed dat opmerkelijk genoeg niet. Hij liet naar schatting een half miljoen euro liggen “om een geldschieter te verhullen.”

Geert Wilders en zijn advocaat Bram Moszkowicz komen op 23 juni 2011 bij de Rechtbank Amsterdam als grote winnaars uit het strafproces.
Aangezien Wilders volledig is vrijgesproken, kan hij een verzoek indienen bij de rechtbank om zijn proceskosten van de Staat vergoed te krijgen. Echter, de PVV-voorman blijkt geen gebruik te hebben gemaakt van zijn goed recht. “Hij heeft niet binnen drie maanden een verzoek bij ons ingediend. De termijn is verstreken, een later verzoek wordt als niet-ontvankelijk beschouwd,” aldus Ton van den Brandt, woordvoerder van de Rechtbank Amsterdam. 

500.000 euro
FTM deed een kleine belronde langs strafrechtadvocaten en bedragen tot een half miljoen euro doen de ronde over het honorarium van Bram Moszkowicz. Advocaat Gerard Spong, een direct betrokkene in het Wilders-proces, denkt ook in die orde van grootte. “Het was een slepende, langdurige zaak met veel getuigenverhoren, veel studie en lange zittingsdagen. Ik schat dat Moszkowicz er 500 tot 600 uur in heeft gestoken. Ik weet niet welke afspraken er over zijn uurtarief gemaakt zijn, maar het zou me niet verbazen als de proceskosten richting een half miljoen euro gaan.” Bram Moszkowicz geeft zelf geen inzage in zijn cash flow. “Ik mag daar niet op ingaan vanwege mijn beroepsgeheim.” En of de geschatte 500-600 uur klopt? “Misschien werk ik wel sneller dan andere advocaten,” luidt het commentaar van Moszkowicz die binnenkort wel een boekje opendoet over het Wilders-proces.

 

Kanshebber
Geert Wilders reageert niet op vragen van Follow The Money waarom hij geen verzoek bij de rechtbank heeft neergelegd om zijn advocaatkosten vergoed te krijgen. Hij had volgens Matthias Borgers, hoogleraar Strafrecht aan de Vrije Universiteit, een goede kans gemaakt. “Het is weliswaar een recht, geen plicht, maar ik vind het vreemd dat hij het niet doet. Mensen die in een strafzaak zijn vrijgesproken hebben het recht om op basis van artikel 591a (*) uit het Wetboek van Strafvordening een verzoek in te dienen om de advocaatkosten vergoed te krijgen. Ik zie geen aanknopingspunten dat een dergelijk verzoek geen kans van slagen heeft. Als hij een declaratie indient die geen wenkbrauwen doet fronsen, inclusief het aantal uren en het tarief van zijn advocaat, dan zal de rechter daarin meegaan.”
Borgers oppert nog de mogelijkheid dat Wilders een rechtstreeks verzoek bij het Openbaar Ministerie heeft neergelegd. Volgens het OM is dat niet het geval. “Het OM staat geheel buiten de vergoeding. De persoon kan een verzoek indienen bij de raadkamer van de rechtbank en als de vordering wordt toegewezen dan zal de Staat het bedrag betalen,” aldus Evert Boerstra van het Openbaar Ministerie in Den Haag. Zover is het dus niet gekomen.

Financiers openbaren
Een mogelijke reden is dat een externe financier de advocaatkosten van Moszkowicz op zich heeft genomen. En Wilders kennende, blijven die liever in de anonimiteit.
In het bewuste artikel 591a van het Wetboek van Strafvordening wordt nergens gerept over openbaring van sugar daddies. “Externe financiers hoeven niet bekendgemaakt te worden,” bevestigt Michiel Boer van de Raad voor de Rechtspraak.
Maar uit jurisprudentie blijkt dat er toch meer voorwaarden worden gesteld aan het verlenen van een vergoeding. Indien er sprake is van een externe financier dan wordt er namelijk al snel uitgegaan van kosten-óvername. In een uitspraak van 19 november 2007 besliste het gerechtshof Arnhem dat declaraties van een advocaat die gericht zijn aan, en voldaan zijn door een BV ten behoeve van een privépersoon, niet voor vergoeding in aanmerking komen. Slechts de in rekening gebrachte kosten van rechtsbijstand die de verdachte zélf heeft voldaan, kunnen vergoed worden.
In 2009 speelde er een soortgelijke zaak in de Rechtbank ’s-Gravenhage: de werkgever van een verdachte had de proceskosten van ruim 238 duizend euro voorgeschoten. Er volgde vrijspraak maar de Rechtbank wees een vergoeding toch af, want de verzoekster “had nagelaten duidelijk te maken of en zo ja, tot welk bedrag de kosten uiteindelijk voor haar rekening zouden zijn.”


Geldschieter verhullen

Oftewel, indien Wilders een verzoek zou neerleggen bij de Rechtbank Amsterdam dan had hij hoogstwaarschijnlijk in de openbare raadkamer een schriftelijke overeenkomst moeten overleggen waaruit blijkt dat zijn vermeende Amerikaans-Joodse suikerooms slechts een voorschot gaven dat hij uiteindelijk terug zou betalen. Wilders koos eieren voor zijn geld, hij diende geen verzoek in, dus het openbaren van namen en handtekeningen was onnodig.
Gerard Spong: “In beginsel moet de betrokkene de proceskosten zelf voldoen. Indien een derde partij – een stichting, particulier, BV of wat dan ook – de kosten voor rechtsbijstand op zich heeft genomen dan zal er enige openheid van zaken gegeven moeten worden. Dhr. Wilders was recentelijk al vreselijk tegen meer openheid over partijgiften, en dit ligt op hetzelfde niveau. Het zou me niet verbazen als hij een geldschieter probeert te verhullen.”

 

 

(*) Wetboek van Strafvordening:
Ingevolge artikel 591a van het Wetboek van Strafvordering kan, indien de zaak eindigt zonder oplegging van straf of maatregel en zonder dat toepassing is gegeven aan artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht, aan de gewezen verdachte of zijn erfgenamen, op een verzoek ingediend binnen drie maanden na beëindiging van de zaak, uit ‘s Rijks kas een vergoeding worden toegekend voor de kosten van een raadsman. Die bepaling ziet op de kosten van de raadsman die overeenkomstig de artikelen 38 en 39, eerste lid, van het Wetboek van Strafvordering als gekozen raadsman is opgetreden. Op grond van artikel 90, eerste lid, van het Wetboek van Strafvordering heeft de toekenning van een schadevergoeding steeds plaats, indien en voor zover daartoe, naar het oordeel van de rechter, alle omstandigheden in aanmerking genomen, gronden van billijkheid aanwezig zijn.