Het gebeurt me eigenlijk nooit dat ik mijn radio uit moet zetten terwijl ik rijd omdat ik wordt geïrriteerd door onzin die uit de luidsprekers stroomt. Eind vorige week, terwijl ik met een slakkengang over de A27 reed, overkwam me dat wel.
Onderweg naar huis luisterde ik naar een prominente radiozender waar een nog prominentere Nederlander, uit de hoogste lagen van de bestuurlijke elite (het is niet nodig namen te noemen, omdat het niet gaat om wie dat zegt maar over wat er gezegd wordt), aan het woord was over de problemen waarmee de euro en de eurozone te maken hebben.
Op de vraag wat er zou gebeuren als de eurozone uiteen zou vallen, volgde als reactie dat de ‘eurozone niet uiteen zal vallen.’ Dat is een mening en een mening hebben mag. Maar zoals elke mening, moet ook deze onderbouwd zijn. En daar ging het fout.
Het argument luidde: ‘Als dat gebeurt dan volgt er een ramp, waarbij de huidige crisis niets is.’ Ik moest onmiddellijk denken aan de woorden van een Nederlandse minister enkele jaren geleden, toen we ons mochten uitspreken over de Europese Grondwet. Het licht zou uitgaan voor Europa en er kunnen zelfs oorlogen komen als Nederland ‘nee’ zegt.
Nederland heeft ‘nee’ gezegd maar de Europese lichten branden nog even fel en er kwam wel een oorlog (bijna) maar dan tussen Noord- en Zuid-Korea, jaren later.
Export
Terug naar de europroblemen.
Waarom zou het dan een ramp worden volgens die prominente Nederlander? ‘Omdat wij veel exporteren en zeker naar andere Europese landen’. Als sommige andere landen, zoals Italië, een eigen munt zouden herinvoeren, dan raakt dat ons via de export. Het R-woord, ramp, viel opnieuw.
Dat is waar, wij exporteren veel en inderdaad, vooral naar andere Europese landen. Maar als ik me niet vergis zijn we niet sinds 1 januari 1999, toen de euro er kwam, ineens en masse gaan exporteren. Nederland heeft altijd veel geëxporteerd en dat leverde altijd veel op. En landen zoals Italië, Griekenland en Portugal devalueerden vroeger om de haverklap hun munt ten opzichte van de mark en de gulden, maar onze bedrijven hebben dat keer op keer overleefd. Ik wil niet zeggen dat er geen pijn zou zijn als de eurozone uiteen
zou vallen, alleen dat een ramp van apocalyptische omvang ietwat overdreven is. Bovendien is ‘de rest van Europa’ meer dan Italië of Griekenland.
En zo zijn er nog meer zaken die lukraak geroepen worden, die geen enkele steun hebben in de historie. Wat dacht u van een andere veelgenoemd argument, dat als de euro zou verdwijnen de nieuwe munt in Nederland en Duitsland heel sterk zou zijn. Onze spullen worden dan duur voor anderen en zakt onze export in elkaar.
Kortom, weer een ramp voor de polder.
Ik kan me vergissen, maar ik heb toch echt altijd geleerd dat het Duitse Wirtschaftswunder te danken was aan een sterke, niet een zwakke mark. En dat de Nederlandse economie een krachtige is geworden dankzij de sterke gulden, niet een zwakke. Alweer een boe-verhaal zonder enige steun daarvoor.
Interne markt kapot? Welke interne markt?
Een eventueel einde van de euro zou ook meteen het einde van de interne markt in Europa en zelfs het einde van de Europese Unie zijn. De EU is opgericht in 1957 (althans een voorloper ervan). De euro kwam er in 1999. Ruim 40 jaar kon de EU dus gewoon functioneren zonder een gemeenschappelijke munt. De EU kan zeker blijven voortbestaan ook als er geen euro meer zou zijn.
De interne markt is wat ingewikkelder. Wat de goederen en vrij verkeer van mensen betreft bestaat die veel langer dan de euro. Wat betekent dat die kan blijven bestaan ook als de euro er niet meer zou zijn.
Wat de diensten betreft, dat is een ander verhaal. Die interne markt is er nu niet eens! Onze eurocommissaris Frits Bolkestein probeerde jaren geleden de Europese dienstenrichtlijn in te voeren, die van de dienstensector een echte interne markt zou maken. De (grote) EU-landen wilden het niet en die dienstenrichtlijn kwam er ook nooit in de vorm die Bolkestein voor ogen had. Dit ondanks de aantoonbaar grote economische voordelen voor alle landen.
Zeggen dat een eventuele einde van de euro ook het einde van de interne markt voor diensten zou zijn, kan per definitie niet omdat die interne markt er niet is in Europa, met of zonder de euro. Bovendien: een interne markt zonder een gemeenschappelijke munt kan heel goed.
Indianenverhalen
Tot slot een blik naar het inflatiefront. Einde van de euro zou ook het einde van de prijsstabiliteit zijn. Vooral Jean-Claude Trichet, President van de Europese Centrale Bank, laat geen kans voorbij gaan te roepen dat de inflatie heel laag is sinds de ECB het monetair beleid in de eurozone over heeft genomen van de nationale centrale banken.
Dat is waar. Ik heb op deze plek al eerder aangetoond dat daar veel op te merken is. Daar komt dit nog bij: als het alleen door het toedoen van de ECB zou komen dat de inflatie laag is, waarom was die het afgelopen decennium overal in de wereld laag?
Wat ik wil zeggen, en dat heb ik uitvoerig omschreven in mijn boek ‘Het inflatiespook’, is dat de inflatie WERELDWIJD is gedaald SINDS 1982 (dus niet sinds 1999) door een PERFECTE COMBINATIE VAN GUNSTIGE FACTOREN. Dat allemaal heeft heel weinig, om niet te zeggen niets, met de oprichting van de ECB te maken.
Toen ik de radio iets later weer aan deed, was er een gesprek te horen over een ander onderwerp. Ik hoefde hem niet meer uit te zeggen.
Voor de goede orde: ik vind het belangrijk te melden dat ik altijd een groot voorstander van economische integratie in Europa ben geweest, dat nog steeds ben en dat altijd zal zijn. Ik vind dat het hebben van een gemeenschappelijke munt veel voordelen brengt. Het moet alleen goed worden gedaan en de steun van de bevolking moet er zijn. Met dit soort indianenverhalen wordt die toch al niet geweldige steun, verder op het spel gezet.