Hollanditis 2.0 door hypotheekschulden

21aug 2012augustus 2012
Redactie Follow the Money

De eurocrisis dreigt te worden verergerd door Nederland. Met dank aan de aanhoudende recessie, recordhypotheekschulden en onderwaterhypotheken in opmars in ons land.

De eurocrisis dreigt nu één van de veiligste havens te overspoelen: Nederland. Deze onrustbarende conclusie trekt Reuters.

 

Tot nu toe bleef Nederland – als één van de oprichters van de Europese Unie en fiscale havik samen met buurland Duitsland-  ellende uit de eurozone bespaard zoals de dramatische ineenstorting van de vastgoedmarkt in Zuid-Europese landen zoals Spanje. Maar die tamelijk onbezorgde tijd is niet meer, zo oordeelt Reuters.

 

Veelzeggend zijn de scores over de woningmarkt volgens het Britse persbureau. Sinds 2008 zijn de huizenprijzen in ons land met ongeveer 15 procent gezakt. In Spanje was er sprake van een daling van 30 procent sinds het uitbreken van de crisis.

 

Nieuwe vorm Hollanditis
Vier jaar jaar later na het begin van de bankencrisis komt onze economie steeds dichterbij bij een diepe recessie volgens Reuters. Met dank aan gestaag zinkende huizenprijzen die een uitbraak van een voorheen sluimerende Hollandse ziekte – ofwel een economische vorm van Hollanditis – tot gevolg zullen hebben. Daarmee doelt Reuters op de hypotheekschuldenberg in ons land die voornamelijk is opgebouwd door de populaire aflossingsvrije hypotheken.

 

Tot enkele jaren geleden waren Nederlanders in staat om voor 12 keer hun inkomen een hypotheek los te peuteren ter financiering van een huis. Zulke regels hebben ervoor gezorgd dat Nederland per inwoner de hoogste hypotheekschuld heeft van de Europese Unie, zo schrijft Reuters.

 

Sinds de val van de Lehman-bank kunnen Nederlanders nog maar voor het vijfvoudige van hun inkomen een hypotheek krijgen. Dat neemt niet weg dat de Nederlanders dankzij deze regel graag naar een grotere woning verhuisden. Tevens bekostigden ze met behulp van hun hypotheek nieuwe keuken, badkamers, auto’s, luxe vakantie en pleziervaartuigen. Met dank aan   de ruime fiscale aftrekmogelijkheden van de rente, zo constateert Reuters.

 

Onderwaterhypotheken
Anno 2012 kampt Nederland met een snel groeiende problematiek van onderwaterhypotheken. Hierbij verwijst Reuters naar recente ramingen van ING die ervan uitgaan dat dit jaar één op de vier afgesloten hypotheken onder water komt te staan.

 

 

 

Onderwaterhypotheken nemen in omvang toe in Nederland

 

Hypotheekschuld van 640 mijard euro

Dit probleem is groter dan de economie van ons land, constateert Reuters. De totale hypotheekschuld is gegroeid van 140 miljard euro in 1994 naar 640 miljard euro in 2011 – ofwel een groei van 46 procent van het Bruto Nationaal Product (BNP) naar 105 procent van het BNP.

 

Daarnaast baart een prognose van De Nederlandsche Bank (DNB) nog meer zorgen, vervolgt Reuters. De DNB voorspelt pas weer economische groei van ons land vanaf volgend jaar en die groei zal de zwakste ooit zijn sinds de Tweede Wereldoorlog. Ook de Europese Commissie is pessimistisch over onze economie. Brussel verwacht dat de Nederlandse economie dit jaar met 1 procent gaat krimpen.

 

Verder staat Reuters stil bij een dreigende afwaardering van de rating van ons land door kredietbeoordelaar Moody’s op basis van de negatieve economische vooruitzichten. Zo’n afwaardering zou kunnen zorgen voor minder inkomsten in de staatskas van Nederland – nu nog steeds in bezit van de best mogelijke kredietbeoordeling ofwel de triple-A status. Met als gevolg een hoger risico van oplopende staatsschulden.

Onheilspellende prognose
Als de malaise op de Nederlandse woningmarkt zich zodanig verdiept tot een daling van de huizenprijzen met nog eens 10 procent, dan komt een onheilspellende prognose van de DNB uit, zo memoreert Reuters. In dat geval zou maar liefst 30 procent van alle hypotheken de verkoopwaarde niet meer dekken. Anders gezegd: bijna één op de drie hypotheken staat dan onder water in ons land. De verliezen voor de Nederlandse grootbanken (ABN Amro, ING, Rabobank) zullen dan fors zijn. Al is het alleen maar omdat een derde van de bancaire leningen hypotheekleningen zijn.

 

Een andere indicator van de zwakke gesteldheid van onze economie is de verdubbeling van de gemeenten die wegens financiële problemen onder curatele komen te staan van het Rijk. Dit aantal is verdubbeld naar 35 gemeentes, zo blijkt uit onderzoek van Deloitte. Daarmee staat bijna één op de tien Nederlandse gemeentes onder financiële curatele.

 

Ondertussen kunnende huizenprijzen in ons land nog verder dalen, stelt Reuters. Niet voor niets heeft de Rabobank voorspeld voor 2013 dat de gemiddelde huizenprijs met maar liefst 18 procent lager ligt in vergelijking met de piek van 2008. Daarmee komt de huidige malaise op de woningmarkt al aardig in de buurt van de huizenmarktcrisis van eind jaren zeventig en begin jaren tachtig. Toen klapten de huizenprijzen met 34 procent in.

 

Verkiezingen geen uitweg uit de crisis
De aanstaande verkiezingen in ons land zullen geen uitweg uit de crisis bieden, zo verwacht Reuters. Het politieke landschap in Nederland is versnipperd, met aan de ene kant de ‘pro-business Liberals’ ofwel de VVD en en andere kant de ‘uiterst linkse’ SP die op kop staan in de peilingen, zo registreert Reuters.

 

Een nieuwe regering moet niet alleen miljarden gaan bezuinigen en de economische neergang proberen te keren. Maar ook moet het toekomstige kabinet knopen doorhakken hoe de hypotheekschuldenlasten af te bouwen. Hoe dan ook, zo besluit Reuters, kunnen de Nederlandse huishoudens alleen maar pijn in hun portemonnee gaan voelen de komende jaren.

 

Spaartegoeden
Opmerkelijk in de analyse van Reuters is het ontbreken van de gigantische Nederlandse spaartegoeden. Alleen al vorig jaar is het spaargeld van alle Nederlanders samen met 10 miljard euro gestegen. De afgelopen 10 jaar is de totale omvang van particulier spaargeld in ons land meer dan verdubbeld naar ruim 300 miljard euro.

 

Daarmee oogt de economische beoordeling van Reuters nogal eenzijdig. Zeker omdat ons land een steeds groter oppotland wordt, zo blijkt uit cijfers van dit jaar. Verder rept Reuters met geen woord van het gestaag groeiende aantal Nederlanders dat hun hypotheekschuld vervroegd is gaan aflossen.
 

Het is tijd om in actie te komen. In een wereld waar alles om geld draait, kunnen we alleen samen het verschil maken