Nederland is gidsland onder accountants

17apr 2012april 2012
Redactie Follow the Money

Is Nederland een achter de dijken teruggetrokken polderstaatje? Welnee, anno 2012 zijn we het gidsland als het gaat om aanscherpen van regels voor accountants.

Dat is de strekking van een analyse in The Financial Times. De gerenommeerde Britse zakenkrant constateert dat ons land voorop loopt met het inperken van de macht van de grote accountantfirma’s in het bedrijfsleven. Zeker nu een Tweede Kamer-meerderheid _ bestaande uit PVV, PvdA, SP, GroenLinks en D66 _  begin dit jaar een motie heeft aangenomen waarin grote bedrijven worden verplicht om elke acht jaar van accountant te veranderen. De Kamer heeft ook ingestemd met andere strengere regels voor accountants. Zo mogen accountantsfirma’s niet meer in alle gevallen commerciële adviezen geven aan die bedrijven waar ook de boekhouding door hen wordt gecontroleerd.

 

Daarmee is ons kikkerlandje getransformeerd tot het middelpunt van een mondiale discussie over de rol van de accountants als toezichthouder van het bedrijfsleven. Alleen al omdat Nederland de thuishaven is van mondiaal markante multinationals, zoals Unilever, Reed Elsevier en van de zogenaamde Blue Chips bedrijven.

 

Vandaar dat grote multinationals nu met spanning afwachten wat de Senaat gaat doen met het dit jaar aangenomen wetsvoorstel van de Tweede Kamer om beursgenoteerde ondernemingen te verplichten om niet langer dan acht jaar bij dezelfde accountant te blijven.

Anti-lobby van The Big Four
Waar wij helemaal vooraan lopen als hervormer onder accountants, zijn ze in Europees verband nog lang zo ver nog niet. De Europese Commissie steggelt al maanden met het voorstel om bedrijven elke twaalf jaar van accountant te laten veranderen. Ondertussen maakt Brussel zich op voor een stevige anti-lobby van the Big Four, bestaande uit PwC, Deloitte, Ernst & Young en KPMG. Zo waarschuwt John Griffith-Jones, mede-bestuursvoorzitter van de Europese tak van KPMG, alvast dat het risico op bedrijfsschade als gevolg van dit ‘slaapwandelen’ van de EU groot is.

Maar alles wijst erop dat de Europese Commissie juist een voorbeeld wil nemen aan de baanbrekende Nederlandse opstelling ten aanzien van de oude en vertrouwde machtspositie van de grote en gevestigde accountants.

Geoff Barnes, bestuursvoorzitter van Baker Tilly International, staat in elk geval al handenwrijvend klaar om klanten van de grote vier weg te kapen. Barnes hoopt dan ook dat de Nederlandse een aanjager is voor de rest van Europa en de wereld. ‘Dit kan een katalysator worden’, stelt Barnes vol verwachting.

 

Twee handen op één buik
Kijk maar naar Italië, waar een verplicht rouleersysteem voor accountants al is ingevoerd. Of neem nu de VS, die overweegt een soortgelijk stelstel in te voeren. Daarmee ontstaan er belangrijke barsten in de gangbare praktijk van de accountantsbolwerken, waar de boekhouding van ondernemingen decennia lang kunnen worden gecontroleerd door één en dezelfde firma. Met het risico dat controleur en de te controleren klant twee handen op één buik worden.

De Nederlandse campagne om de status quo in de accountantswereld te veranderen gaat verder, zo constateert The Financial Times. De Nederlandse politiek maakt zich op voor een grootschalig offensief van financiële hervormingen, die door links en rechts wordt ondersteund.

De na The Wall Street Journal grootste zakenkrant van de wereld citeert Ronald Plasterk, financieel woordvoerder van de PvdA-Tweedekamerfractie, als wegbereider van het beperken van het advieswerk door accountants.

 

Daarnaast wordt PVV-Kamerlid Roland van Vliet als aanhanger van het voorstel van roulerende accountants opgevoerd. Zo tekent The Financial Times op dat strengere regelgeving voor accountants gerechtvaardigd is volgens Van Vliet gelet op het ‘falen’ van accountants bij financiele crisissituaties in ons land. Hierbij doelt Van Vliet op de val van het DSB bankconcern van Dirk Scheringa in 2009 en het boekhoudschandaal rond foodconcern Ahold in 2003.

Verdeeldheid in accountantsbranche gezaaid
Van de grote eensgezindheid van de PvdA en de PVV om de bestaande machtsstructuren van de accountants te kraken, krijgt de NIVRA _ de beroepsorganisatie van de registeraccountans _ het onderhand aardig benauwd. Berry Wammes, bestuursvoorzitter van de NIVRA, doet alvast een onheilspellende prognose: meer dan 1300 bedrijven zouden worden getroffen door het rouleerstelsel. Werkgeversorganisatie VNO-NCW hekelt eveneens de hervormingen: de kwaliteit van accountants zou onder vuur te komen liggen.

Tegelijkertijd hebben de Nederlandse hervormingsplannen de nodige verdeeldheid gezaaid in accountantsland, besluit The Financial Times. Als het ligt aan Jos  van Huut, voorzitter van de bestuursraad van Mazars Nederland en nieuw bestuurslid van de NIVRA, is het binnenkort gedaan met de decennialange dominantie van PwC, Deloitte, Ernst & Young and KPMG ofwel de Grote Vier. Nederland als gidsland onder accountants, ziet Van Huut dan ook graag werkelijkheid worden. ‘De manier waarop ons beroep tegenwoordig is georganiseerd, moet hoognodig veranderen.’

(Bron o.a. : The Financial Times)

 

Zie ook het Follow the Money-dossier Accountants
 

 

Het is tijd om in actie te komen. In een wereld waar alles om geld draait, kunnen we alleen samen het verschil maken