NOS-directeur: Murdoch koopt voetbalrechten uit angst

17aug 2012augustus 2012
Redactie Follow the Money

Wat drijft mediamagnaat Murdoch toch om de voetbalrechten voor maar liefst 1 miljard euro op te kopen van onze Mickey Mouse-competitie? NOS-directeur Jan de Jong weet het antwoord: ‘Fox is bang.’

Op het eerste gezicht heeft Rupert Murdoch met het opkopen van de Nederlandse voetbalrechten een ware mediarevolutie in ons land gecreëerd volgens NOS-directeur Jan de Jong. Maar er is veel meer aan de hand met deze mega-deal, zo betoogt de publieke zenderbaas én sleutelfiguur achter de toenmalige herovering van de eredivisierechten door Studio Sport.

Volgens De Jong is zijn vorige week gelanceerde begrip ‘revolutie’ in relatie tot de bejaarde mediamagnaat uit Groot-Brittannië verkeerd uitgelegd in de media. ‘Dat de mogelijkheid bestaat dat de NOS over een jaar de samenvattingen van het Eredivisievoetbal niet meer kan uitzenden is al helemaal niet revolutionair’, meldt De Jong op het NOS-blog. ‘Dat is vaker gebeurd. Vervelend voor ons, maar het hoort bij het economische krachtenspel.’

Hoe zat het ook alweer?
Hoe zat het ook alweer met de door de Britse krantenwereld uitgekotste multi-miljardair Murdoch en zijn machtsgreep in onze Mickey Mouse-competitie? Vanaf het seizoen 2013-2014 komen de uitzendrechten van de Nederlandse Eredivisie twaalf jaar lang in handen van het Amerikaanse tv-netwerk Fox International Channels (Fox IC) – waarvan Murdoch eigenaar is. Fox IC zou hiervoor meer dan 1 miljard dollar betalen.

Het eerste jaar betaalt Fox ruim 60 miljoen euro, de daaropvolgende jaren tussen de 80 miljoen en 100 miljoen. Daarnaast zou een schuldovername van 60 miljoen euro inbegrepen zijn bij deze mega-deal.

In ruil voor deze investeringen krijgt Fox IC 51 procenten de aandelen van Eredivisie Media & Marketing (EMM) toebedeeld. EMM is het mediabedrijf dat in 2008 door de clubs in de Eredivisie samen met entertainmentconcern Endemol is opgericht. EMM verzorgt de exploitatie van betaalkanaal Eredivisie Live.


‘Evolutie, geen revolutie’

Hierover meldt NOS-directeur Jan de Jong nu: ‘Mediarevolutie is niet het kopen van een belang van 51 procent in een betaaltelevisiestation. Een spectaculaire deal is dat wel. Het is beslist knap hoe de clubs uit de Nederlandse eredivisie eigenhandig een zender hebben opgebouwd waar een paar jaar geleden vrijwel niemand in geloofde. En die nu honderden miljoenen waard blijkt te zijn. Ere wie ere toekomt: het is een prestatie van formaat. Maar het is evolutie, geen revolutie.’

Maar wat zit er dan wél achter de Nederlandse mediamachtsgreep van Murdoch volgens De Jong? Om te beginnen, moet je kijken naar de recente commerciële ontwikkelingen in de mediawereld, zo legt hij uit. ‘De lokale strijd om de gunst van de kijker is plaats aan het maken voor een mondiale strijd. Er is sprake van een ongekende schaalvergroting.De traditionele concurrentie tussen publieke omroepen en commerciële omroepen, tussen commerciële omroepen onderling en tussen open-netzenders en betaaltelevisie binnen één land wordt vervangen door een krachtmeting van een heel andere dimensie.’

‘Defensieve daad’
Zo bezien is het binnenhalen van de Nederlandse eredivisierechten door de mediatycoon vooral een consoliderende slag, stelt De Jong. ‘Dat Murdoch voet aan wal zet in een relatief klein land als Nederland is geen offensieve daad. Het is een defensieve. Fox ziet de ongekende groei van de YouTube’s , de Netflix-en, de Apple TV’s en de Google’s van deze wereld met lede ogen aan. Deze partijen vertegenwoordigen beurswaardes waar traditionele multinationals alleen maar van kunnen dromen. En hebben budgetten tot hun beschikking waar een gemiddeld ontwikkelingsland jaloers op is.’

Daarmee komt De Jong tot de uiteindelijke drijfveer van Murdochs tv-concern. ‘Fox is bang’, concludeert hij. ‘Nederland wordt de voorpost van een wedstrijd tussen reusachtig en nog veel groter. De ene mediamagnaat vreest opgeslokt te worden door nieuwe, jonge, dynamische mediagiganten die een paar jaar geleden nog niet eens bestonden. Het imperium van Murdoch, hoe machtig en indrukwekkend ook, is mogelijk niet bestand tegen een aanval van de nieuwe mediagrootmachten.’

Volgens NOS-directeur De Jong lijkt Murdoch’s mediastrategie op catenaccio

 

‘Monopoly heeft plaats gemaakt voor Risk’
En daarmee ontpopt Murdoch zich als superverdedigende dealmaker, vervolgt De Jong. ‘Wat oogt als expansie en groei is in werkelijkheid is in werkelijkheid het afsluiten van een verzekeringspolis tegen overname. Een poging tot overleven. Het Monopoly voor grote mensen heeft hier plaatsgemaakt voor Risk. Wie verovert de wereld? Wie bezit de content? Dat laatste is de w
erkelijke inzet.’

 

Deze strijd om content voltrekt zich in een vaste volgorde volgens De Jong. ‘Eerst een platform beheren, lees domineren; zenders of kanalen zijn al lang niet meer genoeg. Daarmee de distributie in handen krijgen. En dus rechtstreeks toegang tot de consument hebben. Die vervolgens verleiden met populaire content zoals voetbal. En dan de stap zetten naar andere succesformules: entertainment, games, gokken ….en seks.’

 

‘Staatsloterij winnen’
Hierbij gaat het om ‘groei, groei en nog eens groei’, zo benadrukt De Jong. ‘Daarbij is het maken van winst op korte termijn in Nederland niet de hoogste prioriteit. De rode cijfers worden donkerzwart zodra men de kassa van de nieuwe economie is gepasseerd. Want als Fox onverhoopt toch niet meer de grootste kan zijn, dan moeten anderen wel de hoofdprijs betalen als ze het bedrijf willen overnemen.

Dat en niets anders is de strategie in een notendop van Murdoch en zijn bedrijf Fox, besluit De Jong. ‘Murdoch weet zeker dat hij de staatsloterij gaat winnen. Sterker nog, hij drukt zijn eigen loten. Hij maakt zich op voor de nieuwe wereldorde in de media. Dat is de revolutie.’

 

Consument tast stevig in de buidel’
Een moreel oordeel over Murdoch wil De Jong niet vellen, maar zijn veroveringen in het medialandschap beloven weinig goeds. ‘Dat de media wereldwijd in handen komen van slechts een paar spelers, is slecht nieuws voor de pluriformiteit. En de consument moet direct of indirect stevig in de buidel tasten. Die betaalt of voor de distributie, of voor de inhoud, of voor de dienst. En misschien is of/of wel en/en. Je kunt veel van Murdoch zeggen maar niet dat hij een filantroop is.’

 

(L)

Het is tijd om in actie te komen. In een wereld waar alles om geld draait, kunnen we alleen samen het verschil maken