Femke Halsema Lijsttrekker GroenLinks
Heertje gehad?: Neen, Havo pretpakket.
Economische scholing: Sociale wetenschappen en criminologie.‘Ik ben een volledige autodidact, maar heb me laten bijscholen toen ik mijn boek Geluk schreef. Inspiratiebronnen onder meer: Paul Krugman en Thomas Friedman. Néé, niet de vrijemarktgoeroe Milton, haha.’
Beste oneliner: ‘We moeten van een schuldeneconomie naar duurzame economie.’
Populistisch puntje: ‘We zijn tegen een hoge hypotheekaftrek voor Rijkman Groenink.’
Faux pas: Weet niet hoeveel invoering van 60% toptarief oplevert. Antwoord: slechts een ‘symbolische’ 250 miljoen euro.
Adviseurs: Jolande Sap, gepromoveerde arbeidseconoom en Bruno Braakhuis, duurzaamheidmedewerker bij Van Lanschot (opgeleid als industrieel ontwerper). Groot verlies: vertrek van haar economische rechterhersenhelft Kees Vendrik.
Cijfer: 5,5
Alexander Pechtold Lijsttrekker D66
Heertje gehad? Met Gymnasium Alfa op z’n minst ooit een exemplaar in handen gehad.
Economische scholing: Deze kunsthistoricus is geen cijferman, bekent hij, maar kent, bezweert hij ‘na vier jaar fractieleiderschap wel de grote getallen.’
Beste oneliner: ‘D66 maakt een breekpunt van de hypotheekaftrek.’
Faux pas: Europa promoten, terwijl de euro in puin ligt.
Populistisch puntje: ‘De Grieken voor het Strafhof brengen.’
Adviseurs: Plaatsvervangend directeur-generaal op het ministerie van Economische Zaken Kajsa Ollongren genoemd en Jurriaan Pröpper, consultant en publicist van het economisch schotschrift Businessplan voor Nederland. Nieuwe hulptroepen zijn Kees Verhoeven (nummer negen op de lijst), directeur Amsterdamse MKB en Wouter Koolmees (nummer zes), hoofd begrotingsbeleid op het ministerie van Financiën. ‘Die weet echt alles.’
Cijfer: 5 +
Mark Rutte Lijsttrekker VVD
Heertje gehad?: ‘Twee keer zelfs. Op middelbare school en universiteit.’
Economische scholing: Studeerde geschiedenis met economische geschiedenis als bijvak.
Beste oneliner (tegen Balkenende): ‘U wordt langzamerhand iemand die langs de deur gaat met politieke woekerpolissen.’
Populistisch puntje: Wil hypotheekaftrek garanderen, maar weet ook dat deze onbetaalbaar is.
Faux pas: Het voorstellen van draconische maatregelen die onze economie nú schaden, maar pas in 2040 helpen.
Adviseurs: Frans Weekers, financieel woordvoerder, Stef Blok, oud-ABN AMRO bankier, en Dick Sluimers, top pensioenfonds APG.
Cijfer: 7,5
Marianne Thieme Lijsttrekker Partij voor de Dieren
Heertje gehad?: ‘Ja, ik geloof dat mijn eindcijfer op het atheneum een zeven was, maar dat zou ik even moeten nazoeken.’
Economische scholing: Jurist, maar met economie in het vakkenpakket op atheneum.
Beste oneliner (over hypotheekrenteaftrek): ‘Wat heb je aan een betaalbaar huis als het land straks onder water staat?’
Populistisch puntje: ‘Bij banken zitten allemaal economen, die hebben de crisis laten ontstaan.’
Faux pas: Partij voor de Dieren heeft cijfers niet laten doorrekenen door het CPB.
Adviseurs: Senator Niko Koffeman, afgestudeerd econoom.
Cijfer: 6-
Cees van der Staaij Lijsttrekker SGP
Heertje gehad?: ‘Ja, op de middelbare school. Voor mij is de kern van de economie: kansen bieden, maar ook grenzen stellen aan excessen.’
Economische scholing: Nope. Meester in de rechten.
Beste oneliner: ‘Bezuinigingen zijn noodzakelijk, die raken aan het uitgangspunt van goed rentmeesterschap’.
Faux pas: Meer geld voor gezinnen met kinderen door kinderbijslag te verhogen, terwijl de groep alleenstaanden alleen maar toeneemt.
Populistisch puntje: ‘Wij waren de eerste christelijke partij. Mij is nooit helemaal duidelijk geworden waarom er daarna nog meer partijen zijn gekomen.’
Adviseurs: Oude Testament en nummer twee op SGP-lijst: Elbert Dijkgraaf, hoogleraar empirische economie. ‘Als kleine fractie ben je gedwongen generalist te zijn, zo sluit je jezelf niet op in je kleine wereld. Toch kan ik niet ontkennen dat de kennis van Dijkgraaf als econoom juist nu zéér gelegen komt.’
Cijfer 7,0
Job Cohen Lijsttrekker PvdA
Heertje gehad?: Misschien wel ooit gehad, maar heel erg slecht opgelet.
Economische scholing: Dr. mr. maar overduidelijk zonder bèta-bijvakken.
Beste oneliner (met zelfspot tegen Femke Halsema, die cijfer niet weet): ‘Ja, dat moeten we allemaal weten hè.’
Faux pas: Zijn totale gebrek en ogenschijnlijke desinteresse in economisch feitenmaterie en zijn aanpassingen van het verkiezingsprogramma. Drie keer maar liefst.
Populistisch puntje (tegen Rutte): ‘U bent een tovenaarsleerling met uw programma.’
Adviseurs: De beste adviseur was dr. Paul Tang, maar deze stapte teleurgesteld op, evenals EZ-staatssecretaris Frank Heemskerk. Nu koerst hij op milieueconoom Diederik Samson die hem keer op keer verkeerd souffleert.
Cijfer: 3,5
Emile Roemer Lijsttrekker SP
Heertje gehad?: Niet echt, deed acht jaar over Havo, na eerst Mavo.
Economische scholing: Pabo voor het basisonderwijs. Geen economie.
Beste oneliner: ‘De rekening van de crisis leggen ze bij de zieken, zwakken en werklozen. Rutte en Balkenende zijn al in ondertrouw, maar ik maak bezwaar. Dit huwelijk gaat niet door.’
Faux pas: SP programma vernietigt 50.000 banen, aldus het CPB.
Populistisch puntje: ‘Een schoonmaker verdient meer dan een cadeaubon van 25 euro.’
Adviseurs: Ewout Irrgang is de huiseconoom van de SP en staat op de zesde plaats. Hij is de enige verkiesbare econoom op de lijst, waar hij wordt omringd door politicologen, gezondheidszorgdeskundigen en een enkele supermarktmanager.
Cijfer: 4,5
Geert Wilders Lijsttrekker PVV
Heertje gehad?: Zeker, maar wel via souffleur Teun ‘Tony Saxofony’ van Dijck, bedrijfsingenieur, plek zeven op de PVV-lijst.
Economische scholing: Mavo, Havo en opleiding sociale verzekeringen in Amsterdam.
Beste oneliner: ‘De massa-immigratie kost 7 miljard per jaar.’
Populistisch puntje: ‘Henk en Ingrid betalen voor Ali en Fatima.’
Faux pas: Weigert economische taboes als hypotheekaftrek, minimumloon en AOW ter discussie te stellen.
Adviseurs: Teun van Dijck (zie boven), Martin Bosma, politicoloog en Dion Graus, dierenrechtenactivist. Graus volgde een HBO-opleiding in management en phytotherapie (geneeskunde met behulp van planten en plantenextracten). Graus: ‘Ik heb van economen geen hoge pet op. Dat zijn mensen die vandaag voorspellen wat er gisteren gebeurd is.’
Cijfer: 5
Jan Peter Balkenende Lijsttrekker CDA
Heertje gehad?: ‘Nee, ik had een ander economieboek, dat van Harderbol.’
Economische scholing: Voor een niet-econoom is hij opvallend goed ingevoerd. Hij publiceerde over fiscaal-juridische kwesties. RTL-Z commentator Mathijs Bouman noemt hem een ‘bijna econoom’.
Beste oneliner: ‘De afgelopen acht jaar is de Nederlandse economie sterker geworden.’
Populistisch puntje: ‘Zolang ik partijleider ben van het CDA wordt er niet gemorreld aan de hypotheekaftrek. Dat is een breekpunt in de formatie.’
Faux pas: Tijdens economisch debat op RTL4 tegen journaliste Marielle Tweebeeke: ‘U kijkt zo lief.’ Tweebeeke fronste haar wenkbrauwen en Balkenende liep rood aan.
Adviseurs: Balkenende koerst vooral op eigen kompas, aangezien veel CDA economiebollebozen als Lans Bovenberg, Sylvester Eijffinger en kamerlid Pieter Omzigt tegendraadse christendemocraten zijn. Zijn beste maatje is Jan Kees de Jager, die slecht ligt bij de economen. ‘Een toerist’, zegt Sweder van Wijnbergen.
Cijfer: 8.
Andre Rouvoet Lijsttrekker ChristenUnie
Heertje gehad?: Ongetwijfeld. Doorliep het gymnasium in Hilversum, op een steenworp afstand van de Naardense economieschoolmeester Heerje.
Economische scholing: Studeerde rechts- en staatsfilosofie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Had meer affiniteit met de protestantse staatsman Abraham Kuyper dan met econoom John Maynard Keynes.
Beste oneliner: ‘Voor solide, sociale en groene keuzes moet je bij de ChristenUnie zijn.’
Populistisch puntje: Wil de WW-uitkering nog niet versoberen, met als excuus dat een crisis niet het juiste moment is voor hervormingen. Houdt zo slim de deur op een kier om na de verkiezingen alsnog het mes in de WW te zetten.
Faux pas: De constante strijd tegen zondagsopening van winkels, terwijl juist in een tijd van crisis de euro van de consument moet rollen.
Adviseurs: Nieuw op de lijst is bedrijfskundige Carola Schouten (plek zes) die achter de schermen al vier jaar de fractie van advies voorziet. ‘Je spart veel met elkaar, roept ook weleens hulp in van buitenaf. Ja, ook van economen, maar de namen van die deskundigen houd ik voor mezelf. Ik weet niet of ze het fijn vinden als dat naar buiten komt.’ Verder kan Rouvoet op de degelijke Ernst Cramer rekenen, die namens de partij zitting had in de commissie De Wit en vaste kamercommissie financien.
Cijfer 5,5
(deze lijst werd eerder in HP / De Tijd gepubliceerd)