2020

Vladimir Poetin en Donald Trump op de G20-top in Osaka, Japan; juni 2019
© AP / Susan Walsh

Trumps nalatenschap: de ondermijning van de VS als wereldleider (2)

Analyse
73
Gerard Aalders

Gerard Aalders

Met diplomatieke finesse – en veel geld – wist Amerika zich al tijdens de Tweede Wereldoorlog te verzekeren van zijn leidende rol op het wereldtoneel. Die positie is in de decennia daarna alleen maar belangrijker geworden. Juist daarom was het isolationistische beleid van president Trump een radicale breuk met het verleden. Vandaag het tweede deel van het onderzoek van gastauteur en historicus Gerard Aalders naar Amerika’s naoorlogse diplomatie.

Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de NAVO, spreekt met Donald Trump. Achter hen onder meer Emmanuel Macron en Angela Merkel; december 2019
© P Photo/Francisco Seco, File

Trumps nalatenschap: de ondermijning van de VS als wereldleider (1)

Analyse
64
Gerard Aalders

Gerard Aalders

Met diplomatieke finesse – en veel geld – wist Amerika zich al tijdens de Tweede Wereldoorlog te verzekeren van zijn leidende rol op het wereldtoneel. Trump was de eerste president die radicaal brak met dit beleid: hij deed zijn best om zijn bondgenoten van zich te vervreemden. Hij voerde tariefoorlogen en zegde internationale verdragen op. Deze politiek was tot voor kort ondenkbaar. Gastauteur en historicus Gerard Aalders deed onderzoek naar Amerika’s naoorlogse diplomatie.

© JanJaap Rypkema

De verborgen openbaarheid van Nederland (5) - een terugblik

Analyse
27
Theo Dersjant

Theo Dersjant

Een half jaar terug, in de heetste zomer ooit, publiceerde FTM een vierdelige reeks artikelen over bezwaarschriftencommissies. Om de praktijk van bezwaarschriftprocedures te onderzoeken, analyseerde Theo Dersjant daarover de teksten van gemeenten, provincies en waterschappen op hun websites. Of beter gezegd: wat daarop vaak ontbreekt. In deze analyse blikt hij terug op zijn project. ‘Overheid en burger begrijpen elkaar steeds minder.’

Beeld door Omar Munie (via Wikimedia Commons): https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Noordeinde_20191128.jpg#mw-jump-to-license
© CC BY SA

Rapport: overheid blunderde bij verkoop Noordeinde 64 en overwoog pand terug te kopen

Analyse
17
Bart de Koning

Bart de Koning

Afgelopen vrijdag kwam het langverwachte onderzoek van de Auditdienst Rijk naar de verkoop van Noordeinde 64 uit. Hoewel staatssecretaris Raymond Knops in een begeleidende brief sussende woorden schrijft, blijkt uit het rapport dat er van alles mis is gegaan bij de verkoop. Pas toen de nieuwe eigenaar een hotel naast de werkkamers van de koning wilde bouwen, schrokken de betrokken veiligheidsdiensten wakker.

Zuidas, 3 november 2020.
© ANP / Co de Kruijf

Magnitsky, Russisch roofkapitaal en de twijfelachtige dubbelrol van Nederland

Analyse
75
Eric Smit

Eric Smit

Mede dankzij de inspanningen van Nederlandse politici lijkt de Europese Unie eindelijk de ‘Magnitsky-wetgeving’ te zullen aannemen. Die moet ervoor zorgen dat corrupte geldstromen en schenders van mensenrechten kunnen worden aangepakt. Nederland speelt echter een twijfelachtige rol wat betreft geldstromen met een mogelijk corrupte herkomst. En in Europa blijkt het Kremlin invloed te kunnen uitoefenen op het eindresultaat.

© JanJaap Rypkema

Jeugdzorg Nederland publiceert misleidende winstcijfers over kleine zorgaanbieders

Analyse
19
Jeroen Wijnen & Judith Spanjers

Jeroen Wijnen & Judith Spanjers

Kleine zorgaanbieders maken gemiddeld meer dan 35 procent winst, stelde branchevereniging Jeugdzorg Nederland vorige maand. De organisatie baseerde dat op hun analyse van de financiële gegevens van jeugdzorgaanbieders. De kleine zorgaanbieders waren verbaasd over dat cijfer en eisten uitleg. Uit onderzoek van Follow the Money blijkt dat Jeugdzorg Nederland onvergelijkbare cijfers heeft gebruikt en zo een misleidend beeld schetst. ‘Het klopt inderdaad dat we te snel een te stevige conclusie hebben getrokken,’ erkent Jeugdzorg Nederland nu.

© Creative Commons/needpix.com

CPB op ramkoers met woningcorporaties om verhuurderheffing

Analyse
54
Peter Hendriks

Peter Hendriks

De verhuurderheffing wordt steeds vaker gezien als oorzaak van het enorme tekort aan sociale huurwoningen. Sinds de invoering is de bouw van sociale woningen gehalveerd. Het Centraal Planbureau ligt er totaal niet wakker van. Het adviseert dat de verhuurderheffing moet blijven. Tot woede van de corporatiesector.

© JanJaap Rypkema

Waarom advocaten niet deugen als onafhankelijke fraude-onderzoekers

Analyse
27
Eric Smit

Eric Smit

Advocaten worden steeds vaker ingehuurd door partijen die bij fraude betrokken zijn, om onafhankelijk onderzoek te doen. Het Openbaar Ministerie stelt daar zelfs prijs op. Dit type dienstverlening is een nieuw en lucratief bedrijfsmodel voor advocatenkantoren, maar biedt tegelijkertijd veel mogelijkheden voor misbruik. Hoe eerder we van deze ‘publiek-private-samenwerking’ worden verlost, hoe beter het is.

© Katja Fred

Hoeveel belasting betalen grote bedrijven? Niemand die het weet

Analyse
29
Platform Authentieke Journalistiek

Platform Authentieke Journalistiek

Anno 2020 betalen grote bedrijven nog maar half zoveel belasting als veertig jaar geleden. En zelfs dat is mogelijk nog te rooskleurig: de blinde vlekken rond de winsten en belastingen van het grootbedrijf groeien. Een door de regering ingestelde adviescommissie roept op tot meer transparantie.

Jan Tromp en Pieter Tops lopen door de Tilburgse Vogeltjesbuurt.

Invloedrijke auteurs zaaien (opnieuw) paniek over drugscriminaliteit

Analyse
37
Bart de Koning

Bart de Koning

Pieter Tops en Jan Tromp hebben een nieuw boek: Nederland Drugsland. Het is beter dan De achterkant van Amsterdam, met wat goede analyses en een pleidooi voor de legalisering van drugs. Helaas herhalen de auteurs het sprookje dat je kunt witwassen bij een bitcoin-terminal op Schiphol. Ze beweren dat de Nederlandse politie nauwelijks iets tegen drugs doet, maar we de macht van drugsbendes niettemin kunnen breken. Ze miskennen dat fraude in de bovenwereld een aanzienlijk groter probleem is.

© Foto door Margot Polinder op Unsplash

Covid en de woningmarkt in vijf grafieken

Analyse
27
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Aan de ontwikkelingen op de woningmarkt is niet te zien dat Nederland in een diepe recessie zit. Zowel het aantal verkochte woningen als de prijzen stegen het afgelopen kwartaal met dubbele cijfers. Hoe kan dat in een pandemie met een flink afnemend consumentenvertrouwen?

© Birte Schohaus

Hoe slapend toezicht leidt tot een langzame milieuramp

Analyse
18
Birte Schohaus & Mira Sys

Birte Schohaus & Mira Sys

1300 vaten met afgedankt blusschuim verontreinigen de bodem en het grondwater in Doetinchem met PFAS. Na publicaties in de pers komt de gemeente in actie: het schuim moet worden overgepompt, en de terreineigenaar moet ervoor betalen. Dit terwijl de vaten niet van hem zijn. Wat ging hier mis?

© Matthias Leuhof

Hardwerkende Nederlanders dokken voor luie Italianen (en zes andere misvattingen over het Europese coronafonds)

Analyse
54
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Politici zaaien verdeeldheid met het beeld van de ‘hardwerkende Nederlander’ die moet dokken voor de ‘luie Italiaan’. De cijfers tonen wat anders. Gewone Nederlanders betalen voor Italiaanse begrotingstekorten, maar de Nederlandse fiscus helpt ondertussen rijke Italianen en grote bedrijven belasting te ontwijken.

Vliegmaatschappijen uit de Golfstaten zijn vastbesloten de intercontinentale luchtvaartmarkt te veroveren. Dankzij hun oliedollars kunnen ze marktaandeel verwerven ten koste van Europese maatschappijen als KLM.
© ANP/Hollandse Hoogte/Evert Elzinga

Mayday! Kan KLM een fatale crash nog vermijden?

Analyse
61
Ties Joosten

Ties Joosten

KLM zou voor de bereikbaarheid van Nederland essentieel zijn. Daarom rechtvaardigt het kabinet staatssteun aan de luchtvaartmaatschappij. Maar wat niet wordt verteld, is dat haar businessmodel is verouderd en dat het maar de vraag is hoe lang KLM nog een rol kán spelen in het bereikbaar houden van Nederland.

https://pixabay.com/nl/photos/rood-vlag-socialisme-vlaggenmast-1028366/
© Peggy & Marco Lachmann-Anke via Pixabay

De hoofdpijndossiers van OV-bedrijf Keolis

Analyse
21
Eric Smit

Eric Smit

De fraude met side letters ten spijt, kan Keolis nu toch aan de uitvoering van de OV-concessie IJssel-Vecht beginnen. Uit vertrouwelijke bronnen en documenten blijkt echter dat er nog diverse pijnlijke vragen open staan, die de integriteit en de bedrijfsvoering van Keolis betreffen. Voor het eerst toont Follow the Money de frauduleuze teksten van de side letters.

© Katja Fred

Banken lenen zich rijk bij de ECB

Analyse
83
Thomas Bollen

Thomas Bollen

De banken presenteren zich als ‘redders van de economie’. Maar van de 22 miljard coronakrediet waar de Nederlandse Vereniging van Banken mee pronkt, heeft maximaal 5 miljard euro ook echt wat met corona te maken. De banken zelf krijgen intussen tot 8 miljard Europese subsidie in de schoot geworpen.

19 mei 2020, Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties informeert de Tweede Kamer over haar plannen met de verhuurderheffing.
© ANP/Bart Maat

Ollongrens ‘sigaar uit eigen doos’ levert geen extra woningen op

Analyse
31
Peter Hendriks

Peter Hendriks

Minister Ollongren wil de bouw van betaalbare sociale woningen stimuleren met een korting op de verhuurderheffing. Woningcorporaties tekenden volop in op een regeling die daarvoor moet zorgen, en die de schatkist 2,66 miljard euro kan kosten. Toch zorgt die nieuwe kortingsregeling niet voor meer woningbouw.

Juli 2016: De Woonbond biedt de Tweede Kamer een petitie aan tegen de verhuurderheffing
© Dirk Hol / Novum Regiofoto

Verhuurderheffing nog rampzaliger voor sociale woningbouw dan gedacht

Analyse
45
Peter Hendriks

Peter Hendriks

De verhuurderheffing voor woningcorporaties, die in 2013 werd ingevoerd, levert de schatkist jaarlijks 1,6 miljard euro op. Maar dat financiële voordeel heeft een hoge prijs: er worden veel minder sociale woningen gebouwd. Als de heffing blijft bestaan, neemt de woningnood de komende 15 jaar sterk toe.

Brussel, 21 juli 2020. Rutte is content met het resultaat van de EU-top over het coronaherstelfonds van 750 miljard euro.
© ANP/Robin Utrecht

De venijnige kleine lettertjes van het Europese coronafonds

Analyse
12
Peter Teffer & Thomas Bollen

Peter Teffer & Thomas Bollen

De verdeling tussen subsidies en leningen in het nieuwe Europese coronaherstelfonds was een heet hangijzer op de top in Brussel. Nu het stof is neergedaald, blijkt dat het lastminute-geschuif met potjes geld prettig uitpakt voor de regeringspartijen in Hongarije en Polen. Wat heeft premier Rutte eigenlijk bereikt?

© Katja Fred

De zin en onzin van biomassa

Analyse
172
Ties Joosten

Ties Joosten

Biomassa is een energiebron van organische oorsprong. Het is ook een reden voor experts, politici en wetenschappers om rollebollend met elkaar over straat te gaan. Zelfs over de op het oog eenvoudige vraag of biomassa duurzaam is, wordt gevochten. Ties Joosten ging op zoek naar feiten in dit verhitte debat.

Groningen, juli 2020: bescherming weidevogels, ism. het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling
© Bert Spiertz

Rutte slaagt er niet in boeren te laten ‘afkicken’ van EU-geld

Analyse
13
Peter Teffer

Peter Teffer

De meeste aandacht op de afgelopen EU-top ging uit naar het nieuwe Europese herstelfonds. Hoe de ruim 1000 miljard euro uit de reguliere EU-begroting besteed moet worden, werd nauwelijks behandeld. Een groot deel daarvan zal de komende zeven jaar als vanouds worden besteed aan steun voor boeren en armere regio’s – precies zoals Nederland het niet wilde. Het Europees Parlement debatteert donderdag over het resultaat.

Persconferentie Mark Rutte, na afloop van de 3e dag van de EU-top
© Jonas Roosens / ANP

Mark Rutte speelt hoofdrol in Europese poppenkast van 1850 miljard

Analyse
64
Thomas Bollen

Thomas Bollen

De Europese regeringsleiders vergaderden dagenlang over een coronaherstelfonds. Anders dan de naam doet vermoeden, draait het pakket niet zozeer om coronasteun als wel om verhoging van de reguliere EU-begroting.

© AFP / Timothy A. Clary

Waarom begrotingstekorten geen probleem zijn, maar een oplossing

Analyse
177
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Corona brengt overal ter wereld de overheidsfinanciën uit balans. Maar hoe erg is dat? Hoogleraar Stephanie Kelton schrijft in haar nieuwe boek ‘The Deficit Myth’ dat onze angst voor een hoge staatsschuld overtrokken is. Ze ziet begrotingstekorten juist als de sleutel om dreigende sociale en ecologische crises af te wenden.

© ANP / Koen van Weel

Bouwlobby ijvert voor garanties van de overheid

Analyse
64
Peter Hendriks

Peter Hendriks

De bouw van woningen lijkt opnieuw in gevaar te komen door een recessie. Een stagnerende bouw zou rampzalig zijn: Nederland heeft tijdens de vorige recessie grote woningtekorten opgelopen, die nog lang niet zijn ingehaald. Belanghebbenden willen de regering dwingen maatregelen te nemen, die ervoor moeten zorgen dat deze keer de woningbouw niet onderuit gaat. Hoe ver wil de overheid daarin meegaan?

Minister Wopke Hoekstra weet het ook niet
© ANP / Bart Maat

Minister Hoekstra wil publieke betaalbank tegenhouden (maar weet zelf niet waarom)

Analyse
224
Thomas Bollen

Thomas Bollen

In dezelfde week dat Europese banken 1308 miljard euro noodkrediet ophalen, bagatelliseert Wopke Hoekstra de problemen in de bancaire sector. De minister van Financiën negeert drie jaar onderzoek van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid en ontraadt de oprichting van een publieke betaalbank.

Vrijdag 26 juni: KLM krijgt haar langverwachte staatssteun.
© ANP/Robin Utrecht

Belastingbetaler redt KLM, ‘de markt’ ziet er geen brood in

Analyse
165
Ties Joosten

Ties Joosten

KLM krijgt eindelijk zijn langverwachte steunpakket. De ministers Hoekstra en Van Nieuwenhuizen doen alsof vooral 'de markt' de redding op zich neemt, maar dat klopt niet. Bovendien bevat het pakket geen serieuze voorwaarden waarmee klimaat- en milieudoelen dichterbij worden gehaald. De maatschappijen waarvan KLM haar vliegtuigen least, kunnen opgelucht adem halen: van hen wordt geen bijdrage verwacht.

Fragment van ‘De belastingontvangers’ (circa 1548).
© Marinus van Reymerswale

Hoe bankiers met Orwelliaanse taal hun macht over ons geld verhullen

Analyse
143
Thomas Bollen

Thomas Bollen

Met vaagtaal en eufemismen verbloemen bankiers dat er opnieuw honderden miljarden publiek geld in het zwarte gat van de financiële sector verdwijnen. Thomas Bollen analyseert de invloed van het financiële systeem op onze democratie.

Willem Engel
© Screenshot van gesprek bij Café Weltschmerz

Het ‘alternatieve RIVM’ van Willem Engel en zijn strijd tegen de staat

Analyse
491
Pepijn van Erp

Pepijn van Erp

Willem Engel, die eind mei de website Viruswaanzin oprichtte, verzet zich tegen de lockdown en voert daarover op 25 juni een kort geding tegen de staat. Inmiddels wantrouwt hij het RIVM: ‘Het spel is uit, het RIVM is ontmaskerd. We hebben het bewijs rond,’ zei hij gisteren tegen FTM. Dit weekend organiseert Viruswaanzin een demonstratie tegen de lockdown, met steun van belanghebbende ondernemers, waaronder horecabaas en miljonair Won Yip. Pepijn van Erp, bestuurslid van Skepsis, neemt op verzoek van FTM de uitlatingen van Engel onder de loep.

Minister Ank Bijleveld en staatssecretaris Barbara Visser heffen het glas met veteranen.
© ANP/ Evert-Jan Daniels

Defensie onder Bijleveld (2): slecht betaalde militairen in uitgewoonde kazernes

Analyse
28
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

‘Voor mijn personeel voel ik me – bijna als moeder – verantwoordelijk,’ zei minister van Defensie Ank Bijleveld in 2019. In hetzelfde jaar kregen zij en staatssecretaris Barbara Visser van het personeel het rapportcijfer 4. De krijgsmacht heeft niet alleen miljarden nodig voor materieel en achterstallig onderhoud, maar ook ruim 9000 nieuwe medewerkers om alle vacatures te vervullen. Intussen lopen ervaren militairen weg omdat ze elders beter verdienen, onder minder zware omstandigheden.

Minister Bijleveld (Defensie) zoekt bescherming tegen de regen, juni 2020.
© ANP/Bart Maat

Defensie onder Bijleveld: steeds minder ruimte voor de militair

Analyse
51
Dieuwertje Kuijpers

Dieuwertje Kuijpers

Minister Ank Bijleveld zei vorige week in de Tweede Kamer de NAVO-norm van 2 procent ‘los te laten’. Hoewel dat stellig wordt ontkend, is het daadwerkelijke beleid overduidelijk: investeringen in de defensiecapaciteit worden op de lange baan geschoven. Ondertussen zorgt Bijleveld ervoor dat ze via stille reorganisaties en beperkende regels de militaire kritiek binnen de politiek veilige perken houdt.