1,5 jaar cel geëist tegen de Nederlandse Buffett die de Nederlandse mini-Madoff werd

    De ooit zo succesvolle Bussumse zakenman Michiel Herter, mede-oprichter van Business News Radio, hoorde donderdag 1,5 jaar cel tegen zich eisen wegens oplichting, valsheid in geschrifte en witwassen. Wat speelde er zich precies af bij zijn investeringsfonds en waar bleven de miljoenen?

    Het had zo mooi kunnen zijn: een investeringsfonds gevuld met 50 miljoen euro waarmee investeringen gedaan worden in hoogrenderende zorghotels en zelfstandige behandelcentra. Het succes-concept straalt af op de kundige raad van advies bestaande uit oud-politicus Robin Linschoten, het SER-kroonlid Hans Kamps en voormalig europarlementariër Johanna Boogerd. En de oprichter van het zorgfonds, de Bussemse zakenman Michiel Herter, zou qua status een soort Warren Buffett van de lage landen worden.

    De realiteit is anders, zo wordt deze donderdag pijnlijk duidelijk in een zaaltje op de derde verdieping van de rechtbank Amsterdam. De ooit zo succesvolle investeerder Herter staat in de beklaagdenbank op verdenking van oplichting voor een bedrag van 2,9 miljoen euro, verduistering van 2,8 miljoen, valsheid in geschrifte en witwassen. In het publiek zit een handvol geïnteresserden en de gedupeerden, onder wie Benny Garcia, de gekrulde zakenman die ooit met Frank Rijkaard een ondergoedlijn oprichtte. Daarnaast zijn Herters vermogende buurman Herman Drenkelford en oud-Telfort oprichter Ton aan de Stegge aanwezig.

    ‘Ik heb in 1,5 jaar tijd alles kapotgemaakt van wat ik in 20 jaar heb opgebouwd’

    Het succesverhaal

    ‘Ik heb in 1,5 jaar tijd alles kapotgemaakt van wat ik in 20 jaar heb opgebouwd,’ leest Michiel Herter met een kalme, wat zoetgevoosde stem voor tijdens de zitting. De grijzende zakenman, onopvallend gekleed in een bruin/grijs colbert met een blauw overhemd, is voor een kwartje geboren in Bussum: hij was als kind lid van de Gooische hockeyclub, ging naar het chique Nieuwe Lyceum, studeerde Rechten en Bedrijfskunde, werd lid van het Amsterdamsch Studenten Corps en belandde na zijn studie bij de Amerikaanse consultancytak Arthur Andersen waarna hij in 1992 zijn investeringsmaatschappij Manaus Business Development oprichtte. De nieuwe durfkapitalist had — hoe kan het ook anders — superbelegger Warren Buffett als grote inspirator, zo vertelde hij in een eerder profiel van de hand van Follow the Money. Herter bleek redelijk succesvol met een doorstart van onder meer Palthe Stomerij in 1993 en de overname van het noodlijdende Jazz Radio, dat overging in Business News Radio, dat in 2001 werd verkocht aan de FD Media Groep. Hij wist bovendien de beursgenoteerde beddenfabrikant Dico over te nemen, waar hij vervolgens ook zelf aan het roer ging staan. Herter was een man van naam en faam, met een vermogende vriendenkring en een groot netwerk in het zakenleven én de politiek. Als prominent lid van D66 mocht hij meeschrijven aan het verkiezingsprogramma.

    Nieuwe ronde, nieuwe kansen

    Het business-avontuur met Dico zorgde voor een deukje in zijn reputatie, want hij moest in 2007 opstappen vanwege enorme omzetdalingen. De zakenman ging op zoek naar nieuwe gaten in de markt en liet zijn oog vallen op de zorgmarkt. Hij verwachtte dat er — onder druk van verzekeraars — een groot tekort aan bedden zou komen. Zijn oplossing: particuliere zorghotels. Herter richtte hiervoor in 2009 het investeringsfonds Manaus Health Care op en ging met de pet rond in zjin netwerk. Hij wist een paar miljoen los te krijgen bij vermogende Nederlanders als Ton aan de Stegge (oprichter van Telfort), Max Abram (oprichter van modeketen M&S), zijn buurman Herman Drenkelford (vastgoedhandelaar) en Ton Lathouwers (oprichter van Sky Radio). Het streefbedrag: 50 miljoen euro, waarvan zakenbank Kempen & Co 25 miljoen zou inleggen. Herter wist verder vertrouwen te wekken door voor zijn investeringsfonds Manaus Health Care een stevige raad van advies te installeren met grote namen als Robin Linschoten. Daarnaast zou Herter zelf ook in privé deelnemen aan het investeringsfonds.

    Fantasiewereld

    Het fonds was echter geen lang leven beschoren: in 2011, twee jaar na dato, werden Manaus Business Development en Manaus Health Care failliet verklaard. De ooit zo veelbelovende zakenman Michiel Herter ging in 2011 persoonlijk bankroet. In faillissementsverslagen van Manaus liet curator Marcel Willems blijken dat het investeringsfonds een luchtbel was. ‘Geen van de failliete rechtspersonen heeft de laatste jaren enige omzet gehad. Er waren feitelijk geen opbrengsten; alleen van derden ontvangen gelden zijn uitgegeven,’ schreef de curator in zijn verslag.

    ‘Er waren feitelijk geen opbrengsten; alleen van derden ontvangen gelden zijn uitgegeven’

    Een deel van de gedupeerde beleggers — Benny Garcia, Herman Drenkelford, Ton aan de Stegge, Max Abram en Marcel Welling — lieten het er niet bij zitten en deden aangifte. ‘Herter leeft in een fantasiewereld,’ zei golfondernemer Marcel Welling, die zijn 100.000 euro zag verdwijnen, destijds tegen Follow the Money. ‘Hij blijft maar verhalen verzinnen over wat er met het geld is gebeurd. Mijn streven is om met behulp van de curator bij een geobjectiveerde werkelijkheid uit te komen. Eventueel met een strafrechtelijk vervolg want in mijn beleving lijkt dit allemaal verdacht veel op oplichting.’

    Toezeggingen

    Tijdens de langverwachte strafzaak tegen Herter komt deze donderdag aan het licht wat volgens het openbaar ministerie, en de verdediging, de geobjectiveerde werkelijkheid is. Herter blijkt bij de fondsenwerving de zaken veel mooier te hebben voorgespiegeld dan dat ze waren. Zo werd de investeerders voorgehouden dat er 25 miljoen euro en soms zelfs 50 miljoen daadwerkelijk was toegezegd en dat Kempen & Co en de Belgische bank Petercam zouden participeren. Dat was niet het geval. ‘Uit bankafschriften blijkt dat er uiteindelijk niet meer dan 3,7 miljoen euro is ingelegd,’ constateert de rechter. Herter geeft aan dat hij veel te optimistisch was. ‘Ik was er oprecht van overtuigd dat 25 en 50 miljoen zou lukken. Daar waren ook mondelinge toezeggingen voor gedaan.’ De rechter benadrukt dat volgens de regels van toezichthouder AFM toezeggingen op schrift moeten staan. ‘En die zijn er niet.’

    Een ander heikel punt is dat Herter zélf voor een paar miljoen euro in het investeringsfonds zou participeren. Zoiets is voor potentiële beleggers een geruststellende gedachte, want de beheerder van het fonds loopt dan ook zelf risico waardoor — zo is de gedachte — hij verstandig zal omgaan met de gelden. Het had er ook alle schijn van dat Herter aan boord was, want hij wist zelfs bij notaris Johan Bakker een notariële akte te bemachtigen waarin was opgenomen dat aandelen in het investeringsfonds waren volgestort. Dat bleek vreemd genoeg niet zo te zijn. Hij had alleen tegen de notaris gezegd dat het geld ‘vandaag wordt overgemaakt,’ waarna de notaris, opmerkelijk genoeg, toch de akte liet passeren. Er kwam volgens Herter een kink in de kabel. ‘Ik wilde meedoen voor 2 miljoen. Iemand zegde mij toe dat te lenen. Maar dat geld kwam maar niet.’ Herter weigert de naam van de afhakende financier bekend te maken.

    De rechter neemt geen genoegen met zijn verklaring. ‘U heeft in de akte laten opnemen dat “het ís voldaan” in plaats van dat “het wordt voldaan”. Dat is iets heel anders.’ Deze akte, die is getoond aan een aantal investeerders, zorgt ervoor dat Herter beschuldigd wordt van valsheid in geschrifte.


    Marcel Welling

    "Herter leeft in een fantasiewereld. Hij blijft maar verhalen verzinnen over wat er met het geld is gebeurd"

    Follow the money

    Herter herhaalt tijdens de zitting — bijna als een soort mantra — dat er echt geen sprake is van oplichting, dat hij vooral veel te optimistisch was en dat hij wel degelijk serieus bezig is geweest om te investeren in innovatieve zorgconcepten. De oudste rechter lijkt hier begrip voor te hebben, maar de vrouwelijke rechter naast hem stelt hem — met een wat zijïge stem — een venijnige vraag: ‘Uit bankafschriften blijkt dat u de gelden van de zorginvesteerders soms al binnen een dag opneemt en uitgeeft aan dingen die los staan van uw zorgplannen. Hoe valt dat te rijmen met uw optimisme?’

    Herter: ‘Uh, het is niet goed te praten, ik ging echt uit van die 25 miljoen.’

    Rechter: ‘U heeft het geld besteed aan iets anders.’

    Tijdens de zitting wordt duidelijker waar de ingelegde 3,7 miljoen euro van investeerders naar toe zijn gegaan. Herter blijkt privé een enorme schuldenlast te hebben van maar liefst 21 miljoen euro. Die is grotendeels voortgevloeid uit zijn beursavontuur met beddengigant Dico, waar hij zich persoonlijk garant stelde voor leningen, maar er komt ook nog een vaststellingsovereenkomst van circa 1 miljoen euro met zijn ex-vrouw aan bod. Uit het strafrechtelijke onderzoek van de Fiod blijkt dat Herter 1,6 miljoen euro aan privé-ontrekkingen heeft gedaan die aangewend zijn om oude schulden af te lossen. ‘De inleg van nieuwe beleggers werd aangewend voor aflossing van eerdere inleggers,’ zegt Rieke Hart, de officier van justitie die eerder al belast was met de fraudezaak bij SNS Property.

    ‘De inleg van nieuwe beleggers werd aangewend voor aflossing van eerdere inleggers’

    Herter begaf zich op glad ijs. De officier vertelt een anekdote over hóe wanhopig Herter om geld verlegen zat. Zo leende hij eind 2009 250.000 euro bij ene Scholten, met de belofte om het een maand later terug te betalen, inclusief een opslag van maar liefst 50.000 euro. Die termijn haalde hij niet, dus vroeg hij om een maand uitstel en een extra opslag van 25.000 euro. Het resultaat: ruim een jaar later was de schuld verdubbeld naar 500.000 euro. ‘Hij gaf 100 procent rendement in één jaar tijd,’ zegt de officier met de nodige verbazing in haar stem. Het rendement was overigens nul, want de geldschieter kon in 2011 zijn vordering indienen bij de curator van de gefailleerde Herter.

    Rekenmethode

    Herter trachtte zich via zijn afgesproken management fee van 1,75 procent uit het moeras te slepen. Zo’n procentuele vergoeding is op zich niet opmerkelijk, maar tijdens de zitting wordt duidelijk dat de door Herter gehanteerde rekenmethode wel apart is. Ondanks dat er slechts 3,7 miljoen euro was opgehaald bij een klein clubje vermogende beleggers, baseerde Herter zijn fee op de beoogde 25 miljoen euro. En dat maakt nogal een verschil. Officier van justitie Hart verwijst tijdens de zitting verwijst naar een factuur uit maart 2010 waar Herter een management fee van 437.500 duizend declareert. ‘Dat is bijna de hele inleg van Drenkelford of Aan de Stegge.’ Volgens de Officier van Justitie diende deze factuur vervolgens weer om een brandje te blussen met de oude schuldeiser Buno Invest, die nog 1,1 miljoen euro van hem tegoed had en een faillissement wilde aanvragen. ‘Met de factuur kon hij laten zien dat het aanvragen van zijn faillissement niet nodig was, dat hij goed voor zijn geld was.’

    De strafeis

    Herter geeft gedurende de hele dag rustig antwoord op alle vragen. Pinkt geen tranen weg en zit niet met zijn hakken onder de tafel te tikken. Ook niet op het moment dat officier van justitie Hart met haar forse strafeis komt: 18 maanden onvoorwaardelijke celstraf en een schadevergoedingsmaatregel van 2,2 miljoen euro met vervangende hechtenis. Oftewel, mocht Herter in gebreke blijven, dan zou hij een nog langere gevangenisstraf krijgen.

    Arthur Kan, de fiscaal advocaat die Herter ter zijde staat, bepleit dat een gevangenisstraf níet gepast is. Hij benadrukt dat zijn cliënt daadwerkelijk de intentie had om zorgconcepten te ontwikkelen en dat Herter al bezig is met het aflossen van gedupeerden (15.000 euro per kwartaal). Herter kan de terugbetaling bovendien voortzetten, want hij is nog steeds in dienst bij een advieskantoor — naam onbekend — waar hij 10.000 euro per maand opstrijkt, exclusief een mobiliteitsvergoeding. ‘Door een onvoorwaardelijke celstraf zal mijn cliënt zijn baan verliezen en zal de terugbetaling moeilijk worden,’ zegt Kan. De werkgever zou bovendien bereid zijn om Herters pensioenrechten naar voren te schuiven, waardoor er een bedrag van 300.000 euro vrijkomt om gedupeerden te compenseren.

    ‘Ik heb grote fouten gemaakt, maar er was geen sprake van opzet’

    Herter mag aan het eind van de zitting ook nog een slotwoord uitspreken, waarbij hij de hand deels in eigen boezem steekt. ‘Ik heb grote fouten gemaakt, maar ik vind dat ik niet schuldig ben aan oplichting want ik heb het niet opzettelijk gedaan.’ Het faillissement en de strafzaak — vijf jaar na dato — hebben sporen nagelaten, zegt Herter. ‘Ik zit al vijf jaar in een gevangenis. Mijn sociale leven is verdampt en de berichten in de media zullen via google me eraan blijven herinneren.’

    De advocaat van de gedupeerden, advocaat Jeroen Soeteman, blikt na afloop redelijk tevreden terug. ‘Onze cliënten zijn jarenlang door de heer Herter aan het lijntje gehouden met valse beloftes dat zij hun geïnvesteerde geld zouden terugkrijgen. Nadien is gebleken dat de heer Herter een groot deel van hun geld bijna direct na ontvangst privé heeft opgenomen of overgemaakt voor andere doeleinden. De heer Herter heeft niet één euro geïnvesteerd in de toegezegde projecten en aan het einde van de rit stond er niets meer op de bankrekening. De schade van onze cliënten loopt in de miljoenen. De eis van het openbaar ministerie is, gezien al deze omstandigheden, begrijpelijk.’

    Op 5 januari zal Herter van de rechters te horen krijgen of hij de cel in moet en zodoende in de voetsporen treedt van Bernard Madoff.

    (Portretfoto: Amaury Miller)

     

    Over de auteur

    Dennis Mijnheer

    Gevolgd door 173 leden

    Ontspoorde Bedrijfskundige die alles wil weten van mannen en vrouwen met witteboorden. Tags: fraude, witwassen, omkoping

    Lees meer

    Volg deze auteur

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid