Aan welke kant stond u?

2 Connecties

Relaties

Groei Ecologie
15 Bijdragen

Wie zich vanaf heden nog uitlaat over economische groei, zonder daarbij de grenzen die de aarde stelt in acht te nemen, is wat Hans de Geus betreft medeplichtig aan de gevolgen.

Wie straks zijn auto om een boom vouwt zij gezegend want draagt bij aan de economische groei. De auto moet gerepareerd of vervangen worden, de sloop heeft een klusje, de verzekeraar, het ziekenhuis danwel de uitvaarder -- economische activiteit.  En laten we ook bidden voor een strenge winter. Al dat extra gas dat de NAM uit de aarde mag halen en verkopen, in binnen-en buitenland -- mooi toch! En over de seizoenen gesproken, waarom zijn die zomers niet wat onverbiddelijker, want ik zie nog veel te veel huizen zonder airconditioner. Productie van apparaten, installeren, onderhouden, laten ronken, de stroom die nodig is, daar likt elke econoom toch zijn vingers bij af?

 
Omhoog dat BNP!
En waarom zwemmen mensen nog in de natuur? Zijn de meren soms nog te schoon? Kunnen die niet wat vuiler, zodat we flink wat zwembaden kunnen aanleggen? Bouwen, grasveldjes onderhouden, patatjes verkopen, badmeesters in dienst. En denk aan allerlei nu nog verboden industrie die we los kunnen laten op die meren om ze lekker te vervuilen. Misschien kunnen we met een fiscale stimulans wat vervuilende bedrijven uit Polen aantrekken die zelfs de aldaar geldende lakse milieuregels te stringent vinden.
 
We kunnen nog meer dan genoeg doen om dat Nationaal Product te op te krikken. Waarom wonen er eigenlijk nog burgers in het openluchtmuseum dat de Amsterdamse binnenstad welbeschouwd is? Denk toch aan al die extra hotels, die extra vluchten, meer passagiers via Schiphol, wanneer we de hele grachtengordel aan groei van toerisme ondergeschikt maken door die linkse  bewoners eruit te jagen. Kan er op Koninginnedag tenminste ook weer fatsoenlijk gefeest worden. 
 
Goederen en Kwaderen
Voor  het meten van economische groei  tellen niet alleen de productie van ‘goederen’, maar ook de voortbrenging van ‘kwaderen’. Min en plus zijn voor de groei allebei positief. Dat is pervers. Econoom Ezra Mishan schreef hierover als hoogleraar aan de London School of Economics reeds in 1967 het boek  ‘The Cost Of Economic Growth’ . Niet alleen geeft het meetellen van vervuilen en uitputten van grondstoffen voor groei een verkeerde prikkel; Jeremy Grantham, oprichter van vermogensbeheerder GMO, wijst er in zijn kwartaalbericht van november 2012 op dat door zo te boekhouden, de groei zichzelf in de staart bijt. Juist om te kunnen blijven groeien moeten we groei anders definiëren.
 
Toch zijn er vandaag de dag nog economen genoeg die oprecht blij zijn als de groei dat kwartaal hoger uitkomt dan verwacht omdat we wat sneller dan verwacht het aardgas opmaken. Dat we daarmee het economisch potentieel voor de toekomst evenredig hebben verminderd en de ‘point of no return’ voor een klimaatramp weer wat sneller naar ons toe hebben getrokken doet er voor hen niet toe.
 
Dat moet nou maar eens afgelopen zijn. Beleidsmakers en economen die vanaf heden nog ‘groei, groei, groei’ roepen zonder daarbij de grenzen van de aarde in acht te nemen die zijn wat mij betreft namens de volgende generaties vanaf heden ‘af’. Laat ze maar eens duidelijk maken aan welke kant zij staan in het groeidebat. Aan welke kant staat u? Overzichtelijk zou zijn wanneer economenwebsite mejudice.nl hier een panel aan wijdt, bij deze aan de redactie een oproep. Ik denk graag mee over de formulering van de stellingen. 
 
Monetaire reset
Maar onze schulden dan? Hoe kunnen we die ooit terugbetalen zonder ouderwetse, ’vuile’ groei ? Mijn vermoeden is dat dat inderdaad een van de redenen is dat we zo moeilijk van dit traditioneel groeidenken afkomen. Krediet gaat vooraf aan groei, en groei is nodig om krediet terug te betalen. Hoe dat te doorbreken zonder financiële chaos? Wel, wellicht komen we wat dat betreft binnenkort in een situatie waarin dat allemaal wat makkelijker gaat. De huidige schuldenberg is volgens velen sowieso niet terug te betalen omdat het financiële systeem op eigen kracht al dolgedraaid was. Of het nou gaat om een land als Griekenland of om de berg private schulden in Nederland; als het waar is wat iemand als Rabo-econoom Hans Stegeman beargumenteert, namelijk dat de hoge groei die we gewend waren om uiteenlopende redenen toch al niet te handhaven is, moet er sowieso een massale afboeking van schulden plaatsvinden. Schulden die niet kúnnen worden terugbetaald, wórden ook niet terugbetaald. Goedschiks of kwaadschiks. 
 
Het is te hopen dat deze ‘reset’ ordentelijk kan verlopen, en dat er geen, zoals in het verleden, chaos of oorlog aan te pas hoeft te komen. Hoe het ook zij, laten we als geluk bij wat voor ongeluk dan ook de kans aangrijpen om vanaf dan de economische groei anders te gaan meten.