Het Erasmus MC heeft extra intensive care capaciteit vrijgemaakt voor de verwachte toestroom van patiënten met het coronavirus.
© Sem van der Wal / ANP

Coronacrisis

De redactie van FTM volgt de coronacrisis op de voet. Welke oplossingen dienen welke belangen? Lees meer

Het virus SARS-CoV-2, beter bekend als het coronavirus, dook eind 2019 op in de Chinese provincie Hubei. In een paar weken tijd veroorzaakte het virus daar een epidemie, waarna het zich over de rest van de wereld verspreidde.

Begin maart 2020 verklaarde de World Health Organisation de ziekte tot een pandemie. Wereldwijd gingen landen 'op slot';  beurzen maakten een enorme duikvlucht. Al met al is met het coronavirus een crisis van historische proporties ontstaan.

De uitwerking van de coronamaatregelen op de wereldeconomie is, net als het virus zelf, nog grotendeels onbekend. Wat we al wel kunnen vaststellen: een nieuwe economische crisis is begonnen. Die zal overal pijn opleveren, en de maatregelen die we nu nemen zullen bepalen hoe de economie van de toekomst eruit zal zien. 

Nieuwe vragen doemen op: welke oplossing dient welke belangen; welke vragen raken ondergesneeuwd; hoe verdelen we de schaarse middelen, en hoe houden we essentiële diensten en structuren overeind? 

108 Artikelen

Aankooppolitiek rond beademing verbijstert deskundigen

5 Connecties

Onderwerpen

VWS beademingsapparatuur hamilton LCH

Organisaties

Philips
57 Bijdragen

Door amateurisme, paniekvoetbal en onkunde bij het ministerie van VWS kampen de IC’s nu met een schrijnend tekort aan goede beademingsapparatuur. Dit blijkt uit gesprekken met een reeks deskundigen en vertrouwelijke berichten van IC-medewerkers. Hoewel het aantal coronapatiënten op de IC afneemt, blijft hun veiligheid een probleem. ‘Een tweede golf coronabesmettingen kunnen we op dit moment niet aan.’

Dit stuk in 1 minuut
  • Niet marktleider Hamilton, maar Philips krijgt van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een order voor het leveren van beademingsapparatuur. 

  • VWS verstrekt aan allerhande producenten opdrachten voor het maken van beademingsapparatuur. 

  • IC-deskundigen hebben daar ernstige bedenkingen bij. Zij stellen heel duidelijk: topapparatuur redt levens. Apparatuur van mindere kwaliteit of apparatuur waarmee IC-medewerkers onbekend zijn, niet.

Lees verder

Op zaterdagmiddag 28 maart stuurt het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op social media foto’s rond van minister Van Rijn bij een pallet bruine dozen. Daarin zitten beademingsapparaten, zojuist uit de Verenigde Staten aangekomen. Het zijn de eerste honderd exemplaren van een bestelling van duizend die VWS bij Philips heeft gedaan. ‘Hiermee kan de IC-capaciteit in Nederland snel omhoog. Komende weken wordt de rest van de apparaten geleverd,’ meldt de bijbehorende tweet.

Dat is nodig ook, want al op 25 maart waarschuwde Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Intensivisten (NVIC) in de Tweede Kamer dat een tekort aan IC-bedden dreigt. Op dat moment liggen er zeshonderd corona-patiënten op de IC. Daarnaast bezetten ‘gewone’ patiënten vijfhonderd IC-bedden. Alles bij elkaar hebben de Nederlandse IC’s 1150 bedden. De grens is dus al bijna bereikt. De apparaten van Philips kunnen niet op een beter moment komen.

Op zondagavond 29 maart zit Philips-topman Frans van Houten in talkshow Op1. Vol trots vertelt hij dat zijn bedrijf maar liefst duizend beademingsapparaten gaat leveren. Philips wordt overspoeld door vragen naar beademingsapparatuur, en de fabrieken in de VS draaien overuren. In de vijftien minuten die Van Houten aan het woord is, komt één aspect niet aan de orde: welke spullen levert Philips precies? Zijn die wel geschikt voor de beademing van coronapatiënten op de IC?

Deze vraag is voor hoogleraren, intensivisten, IC-verpleegkundigen en ventilator practitioners juist cruciaal. Op een intensive care liggen patiënten die vechten voor hun leven, bijgestaan door de allerbeste mensen en de allerbeste apparatuur. Spullen die op een IC staan, moeten van topkwaliteit zijn. ‘Met de beste apparatuur overleeft op dit moment maximaal 60 procent van de coronapatiënten de IC’, zegt een medisch specialist.

Follow the Money sprak de afgelopen dagen met een reeks hoogleraren, IC-personeel en deskundigen op het gebied van beademingsapparatuur. Ze praten op basis van anonimiteit, om het ziekenhuis waar ze werken niet in opspraak te brengen. Het centrale thema in alle gesprekken: volslagen onbegrip over de aankooppolitiek van beademingsapparatuur door het ministerie van VWS. En ook: de Trilogy Evo en de V60 van Philips zijn mooie machines, geschikt voor IC-gebruik, maar niet geschikt voor coronapatiënten.

Apparatuur als een Formule 1-wagen

De ruim zeventig IC’s in Nederland werken al jaren met apparaten van drie merken: Dräger (Duitsland), Getinge (Zweden) en Hamilton Medical (Zwitserland). Van deze drie is de laatste marktleider. De Zwitsers leveren aan 42 van de 78 Nederlandse ziekenhuizen, hun merk is al twintig jaar in Nederland vertegenwoordigd. Sinds kort is ook Löwenstein tot de Nederlandse markt toegetreden. Dit Duitse bedrijf levert machines aan het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk.

Philips speelt op de IC-afdelingen geen enkele rol. Waarom bestelt het ministerie van VWS dan juist bij deze fabrikant duizend machines? Waarom is marktleider Hamilton Medical niet als eerste gebeld? 

‘Een mogelijk misverstand is dat de huidige covid-19-pandemie door niet-deskundigen wordt vergeleken met de polio-epidemie in de jaren vijftig van de vorige eeuw,’ zegt Armand Girbes, hoogleraar intensive-caregeneeskunde aan de VU in Amsterdam. ‘Bij poliomyelitis is er een zenuw-spierprobleem waardoor de patiënt niet meer kan ademhalen. Dan heb je genoeg aan een eenvoudig beademingsapparaat, want met de longen is niets mis. Maar bij covid-19 is er sprake van een gecompliceerde longaandoening met longembolieën, nierschade en ernstige problemen van hart en bloedvaten. Daarom is gedachte: “We lossen het even op met wat simpele beademingsvoorzieningen” verkeerd.’ 

Een deskundige maakt een analogie met Formule 1. De racewagens in deze topcategorie hebben een lange ontwikkelingsgeschiedenis, aan elk onderdeel is jarenlang gewerkt, ieder onderdeel is geperfectioneerd. Aan F1-wagens werken alleen de beste technici en er rijden alleen de beste coureurs in. De beademingsmachines op IC’s zijn met deze F1-wagens te vergelijken. Ze kosten tussen de 30.000 en 40.000 euro per stuk, bevatten de modernste technologie en zijn gebaseerd op tientallen jaren ervaring en klinisch onderzoek. Sinds de polio-epidemie in de jaren vijftig zijn de beademingsmachines uitgegroeid van simpele personenwagens in de toerklasse tot Formule 1-raceauto’s.

Gommers checkt of de Trilogy Evo genoeg druk kan geven om een coronapatiënt te beademen

Als Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, op zaterdag 28 maart een bruine doos opent op het Erasmus Medisch Centrum, waar hij werkt als intensivist, treft hij daar de Trilogy Evo with OBM aan. Met behulp van een testlong-ballon test hij of de Trilogy Evo with OBM genoeg druk kan geven, nodig voor beademing van coronapatiënten op een IC. Verder checkt hij of het apparaat doet wat het volgens de specificaties moet doen. De intensivist is niet ontevreden, maar twijfelt over de slangen. ‘Normaal hebben dit soort machines twee slangen: een voor in- en een voor uitademen. De Trilogy Evo had maar één slang waardoor de uitademingslucht meteen de kamer inging. Bij coronapatiënten kunnen dan virusdeeltjes de kamer in worden geblazen. Dat is beslist niet wenselijk. Wij hebben geadviseerd om die slang achter de patiënt te plaatsen en op de slang een filter te plaatsen. Die filters konden we bij een fabrikant bestellen.’

Een ervaren verpleegkundige en Hendrik Endeman, intensivist bij het Erasmus MC, zijn het met Gommers eens: de Trilogy Evo is geschikt voor gebruik op de IC’s, mits het apparaat is voorzien van een filter. De Trilogy Evo is goed bevonden, de honderd dozen met Philips-apparaten kunnen over de ziekenhuizen worden verdeeld.

IC’s kopje onder

Bij het voorspellen van de corona-uitbraak maakt het RIVM gebruik van wiskundige modellen. Die voorspellen medio maart dat de grens van het aantal IC-bedden in zicht komt. Niet alleen blijken veel coronapatiënten intensieve zorg nodig te hebben, gemiddeld verblijft zo’n patiënt twee tot drie weken op de IC, veel langer dan de tien dagen waar het RIVM tot voor kort van uit ging. Bij elkaar opgeteld komen de Nederlandse ziekenhuizen aan 1150 IC-bedden. Tot 18 maart is het aantal nieuwe patiënten nog te behappen, maar die dag stijgt het aantal coronapatiënten op de IC van 179 naar 229. De tien dagen daarna stijgt dat aantal tot 995. In theorie zijn er dan nog 155 bedden over, maar er moeten ook IC-plekken beschikbaar blijven voor patiënten met bijvoorbeeld kanker, hart- en vaatziekten en voor spoedgevallen zoals verkeersslachtoffers..

Van China en Italië is geleerd hoe snel het aantal besmettingen kan toenemen. De rekenmodellen van het RIVM, waarmee het ministerie van VWS werkt, laten zien dat de IC’s zonder drastisch ingrijpen kopje onder gaan. Artsen zullen moeten beslissen wie wel en wie niet de IC op mag. Er wordt openlijk gesproken over de mogelijkheid om twee patiënten aan een beademingsapparaat te leggen. Op 29 maart zegt Jacco Wallinga, hoofd modelleur van het RIVM, dat volgens het ‘meest waarschijnlijke’ scenario midden april 2500 mensen op de IC zullen liggen. 

Met dit horrorscenario in het hoofd gaat een speciale afdeling op het ministerie van VWS aan de slag. Iedere firma die ook maar iets met beademing doet, wordt gebeld. Dat is op zich logisch. Niet logisch is de volgorde van de benaderde bedrijven. 

In talkshow Op1 zei Philips-topman op zondag 29 maart dat zijn bedrijf twee weken daarvoor door VWS was gebeld. Als dat klopt, moet het ministerie rond 15 maart een order hebben gedaan. Philips heeft weliswaar twee fabrieken in de VS die beademingsapparatuur maken, maar dat zijn vooral apparaten voor thuisbeademing. Op dat gebied is Philips inderdaad een van de grote spelers op de wereldmarkt. Maar thuisbeademing is een heel andere markt dan de gespecialiseerde IC-beademingsmachines. 

Deskundigen zeggen tegen Follow the Money dat het logisch was geweest om als eerste bij Hamilton aan te kloppen. Dat merk voorziet de meeste Nederlandse IC’s van beademingsmachines, met als bijkomend voordeel dat personeel geen extra training behoeft. Want daar is geen tijd voor: er moeten mensenlevens worden gered. ‘Een nieuwe Hamilton hoef je alleen uit de doos te halen, even te testen en je kunt hem gebruiken. Als al met Hamiltons wordt gewerkt, kun je direct aan de slag,’ zegt een deskundige.

Pas op 2 april bestelt VWS 300 Hamiltons, enkele dagen nadat Follow the Money over deze vreemde gang van zaken heeft bericht

Op 30 maart liggen er 1134 coronapatiënten op de IC. De grens is bijna bereikt. Er moet wat gebeuren. Die dag zegt Diederik Gommers voor een NOS-camera dat binnen een week 2400 bedden op de IC beschikbaar moeten zijn. ‘Dat is een enorme opschaling, is dat realiseerbaar?’, vraagt de verslaggever. ‘Dat is de vraag en daar is iedereen keihard mee bezig.’ ‘Zijn er wel voldoende beademingsapparaten?’ Gommers: ‘Het ministerie heeft die bestellingen gedaan. We zien ook in het nieuws dat er iedere keer apparaten binnenkomen. Daar wordt heel hard aan gewerkt.’

Geen apparaten op voorraad

Opschalen is het toverwoord in de eerste week van april. Maar om te kunnen opschalen hebben ziekenhuizen nodig: geschoold personeel, medicamenten, beschermende middelen… en beademingsapparaten.

Vanwege de hoge kosten heeft geen enkel ziekenhuis die op voorraad: ze zijn veel te duur om in de kast te laten verstoffen. Fabrikanten bouwen en leveren op bestelling. In gewone tijden geldt een levertijd van twaalf weken.

Hoewel Nederland in rapporten al jarenlang wordt gewaarschuwd voor de komst van een ernstige pandemie, heeft ons land slechts een kleine strategische voorraad van 105 machines. Voor een opschaling naar 2400 bedden is dat lang niet genoeg. Ziekenhuizen sluiten zoveel mogelijk andere afdelingen, ook om het virus buiten de deur te houden. Zo gaan machines van de anesthesie en de OK naar de IC. Verder krijgen ze hulp: privéklinieken en onderwijsinstellingen bieden beademingsmachines aan. Zo levert het Albeda Zorgcollege in Rotterdam, dat toch gesloten is, een Galileo van Hamilton die werd gebruikt voor praktijklessen, aan het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda en gaan een Servo-i van Getinge en een Hamilton C2 naar het Maasstad Ziekenhuis.

UPDATE: Maandagochtend meldt Raymond Koren, managing director van GE Healthcare, dat zijn bedrijf in de eerste weken van de uitbraak tweehonderd anesthesie-ventilatoren, die op OK’s worden gebruikt, heeft opgeschaald voor de IC. ‘Ook heeft VWS bij ons orders geplaatst voor echte IC-ventilatoren. Wij hebben echter aangegeven deze niet op hele korte termijn te kunnen leveren vanwege de te grote vraag wereldwijd. Wel leveren we nog een honderdtal extra anesthesie-ventilatoren die geschikt zijn voor beademing bij corona’, zegt Koren.

Op 23 maart roept minister Carola Schouten van Landbouw in een brief dierenartsen op om bij VWS te melden hoeveel beademingsapparaten zij hebben en welke dat zijn. Dierenartsen gebruiken meestal verouderde machines om paarden, katten, honden en koeien onder narcose te brengen. De noodoproep levert een eerste oogst van 73 machines op, waarvan na controle slechts drie van voldoende kwaliteit zijn om op een IC te kunnen worden ingezet.

Het Hagaziekenhuis in Den Haag ontvangt van Philips vijf exemplaren van de V680, een type dat dan nog op geen enkele Nederlandse IC staat. Het gaat om voormalige demonstratiemodellen die een opknapbeurt hebben gekregen. Bronnen op andere IC-afdelingen bekijken die gift met enige jaloezie: ‘Die machine had ik ook wel op mijn IC willen hebben.’ De V680 staat bekend als een machine die op de IC kan worden gebruikt. ‘Waarom heeft VWS geen V680’s besteld?,’ vragen ze zich af.

Het zijn aardige initiatieven maar bij een opschaling naar 2400 IC-bedden zijn snel meer, veel meer machines nodig, en het liefste van een topmerk. Bij die zoektocht wordt zelfs het Koninklijk Huis ingeschakeld. Willem-Alexander belt met de bestuursvoorzitter van het Duitse Dräger, zo meldt Der Spiegel, maar een toezegging levert dit niet op. Volgens de NOS heeft VWS bij de Duitsers vijfhonderd machines besteld, maar diverse bronnen melden dat Dräger vooralsnog alleen beademingsapparaten aan ziekenhuizen in eigen land levert. Of en zo ja, hoeveel machines er zijn besteld bij het Zweedse Getinge is onduidelijk. Net als Dräger doet Getinge geen mededelingen over klanten en bestellingen.

Lees verder Inklappen

‘Sorry, dit is troep’

Uit een brief aan de Tweede Kamer van 31 maart blijkt dat de regering opdrachten heeft verstrekt aan het bedrijf Demcon dat vijfhonderd machines mag leveren. Het krijgt weken later koningin Màxima op bezoek. ‘Gaat dit bedrijf uit Enschede de IC’s in Nederland verlossen?’, kopt de Volkskrant.

Een andere opdracht gaat naar de TU Delft dat het actualiteitenprogramma Nieuwsuur op bezoek krijgt. VWS heeft vijfhonderd exemplaren besteld van de AIRone die volgens de studenten in drie weken tijd is ontwikkeld. En dan is er nog het project Freebreathing.org van het Limburgse bedrijf Stogger dat met de Radboud Universiteit een beademingsapparaat heeft ontworpen.

Het leidt tot jubelberichten in de pers, maar over de kwaliteit van deze machines reppen de berichten met geen woord. Voor de mensen die er mee moeten werken, is niets belangrijkers dan de kwaliteit. Mensenlevens hangen daarvan af. Op LinkedIn reageren hoogleraar Armand Girbes en zijn VUmc-collega Harry Gelissen kritisch op de machine van Freebreathing.org: ‘Er is een tekort aan goede IC-beademingsmachines, niet aan in tijdnood gemaakte slechte beademingsmachines.’

Over de door studenten van de TU Delft ontwikkelde machine schrijft Girbes op LinkedIn: ‘Ik ben niet zo naïef te denken dat de overigens gewaardeerde collegae die veel enthousiasme hebben, alsmede de frisse, jonge, briljante studenten onder leiding van een ambitieuze professor techniek, in twee tot drie weken een veilige beademingsmachine kunnen ontwerpen die ook maar enigszins kan tippen aan de verfijnde beademingsmachines van de bekende firma’s met jarenlange ontwikkeltrajecten en betrokkenheid van top-clinici en wetenschappers. Het feit dat VWS dat kennelijk anders inschat, vervult mij met enige onrust.’

Een cynische lach klinkt als Follow the Money een onafhankelijke deskundige spreekt die alles weet van de technische kant van beademingsapparaten. Wat vindt hij van de bovengenoemde machines? ‘Ja, ik zou die apparaten weleens willen zien. Zo’n product moet de ademhaling van een patiënt tot op de milliseconde kunnen volgen. Ik kan me niet voorstellen dat ze in zo’n korte tijd zo’n geavanceerd apparaat hebben kunnen ontwikkelen. En voor de beademing van coronapatiënten op de IC heb je apparaten nodig die in Nederland alleen door de drie topmerken worden geleverd.’

Een tweede deskundige, een ventilation practitioner is nog duidelijker: ‘Sorry, dit is troep. Daar heb je op een IC niets aan.’ 

De geclaimde resultaten zijn zo spectaculair dat de firma een Nobelprijs zou moeten krijgen als ze waar zijn

Deskundigen verbazen zich over het feit dat VWS met allerlei bedrijven contracten afsluit voor de levering van apparaten waar tot dan toe niemand op een IC mee heeft gewerkt. Een ander voorbeeld is het Eindhovense Ventinova Medical. Dat tweet op 2 april dat het een ‘substantiële order’ van VWS heeft ontvangen voor de Evone, een machine die volgens het bedrijf zelf ingezet gaat worden ‘om kritieke covid-19-patiënten te beademen.’

Deze claim schiet een zeer ervaren intensivist van een groot ziekenhuis in het verkeerde keelgat: ‘De geclaimde resultaten zijn zo spectaculair dat de firma een Nobelprijs zou moeten krijgen als ze waar zijn. Jammer dat er niets over is gepubliceerd, behalve een klein experiment bij varkentjes. Kortom, absurd om dit apparaat voor dit doel te verkopen en levensgevaarlijk als iemand het in zijn hoofd mocht halen dit echt op patiënten op de IC te gebruiken.’ Een ventilation practitioner: ‘Dit apparaat ken ik niet. Het staat op geen enkele IC. Dat betekent dat personeel moet worden getraind voor gebruikt en de tijd voor training is er niet. En als ik kijk naar de specificaties zie ik een tube met een kleine diameter. Coronapatiënten hebben regelmatig taai sputum. De kans dat een tube met een kleine diameter verstopt raakt, lijkt mij groot.’

Philips staat in de hoek

Hoe staat het met de partij van honderd Philips-apparaten uit de VS? Worden ze op de IC’s gebruikt? Het antwoord is simpel: nee. Hoewel de nood hoog is, heeft Follow the Money geen enkele IC gevonden die de Trilogy Evo with OBM of de V60 gebruikt. ‘We hebben de Trilogy binnengekregen, maar wij vinden die niet veilig genoeg voor onze coronapatiënten’, meldt een IC'er. ‘Ze staan hier in een hoek. We hebben nog steeds de nodige disposables (slangen en andere benodigdheden) niet binnen. Die hebben we nu zelf maar besteld. Als ze binnen zijn, gaan we het apparaat misschien gebruiken voor de beademing van onze gewone patiënten, maar zeker niet voor de coronapatiënten.’ 

Meerdere ziekenhuizen melden Follow the Money dat de machines van Philips nog steeds niet compleet zijn, Dit terwijl op 31 maart en 1 april woordvoerders van Philips en VWS meldden dat het probleem ‘bijna opgelost’ was.

Follow the Money kreeg inzage in recent berichtenverkeer, gepost in een WhatsApp-groep van IC-personeel. Een verpleegkundige: ‘Ik zie Philips-machines voorbij komen waar niet eens een O2-nippel op zit!’ Daarop reageert een ander met: ‘En als je hem aanzet schrik je nog harder.’

Ernst Kuipers, bestuursvoorzitter van het Erasmus MC en voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, was samen met Philips-bestuurder Henk Valk en minister Martin van Rijn, bij de levering van de eerste honderd Philips-apparaten. Zijn Erasmus-intensivisten Gommers en Endeman hebben de Trilogy Evo als eerste kunnen testen. ‘We hebben er hier op het Erasmus 26 staan,’ zegt Gommers. ‘Maar we gaan ze pas gebruiken als we nog verder moeten opschalen dan de 106 bedden die we nu hebben.’

De kritiek van collega-intensivisten op de Philips-apparatuur zegt Gommers niet te kennen. ‘De aanschaf is gedaan door VWS. Twee mensen van het Erasmus, onder wie een intensivist, hebben een lijst opgesteld met specificaties waaraan apparatuur moet voldoen. Op basis van die lijst heeft VWS Philips gebeld. Daar had het Erasmus niets mee te maken.’ Een deskundige van een ander topziekenhuis zegt dat hij medio maart door VWS is gevraagd om specificaties op te stellen, ‘maar daar heb ik nooit meer iets op gehoord.’

Open bestellingen

Diverse bronnen vertellen Follow the Money dat VWS en sinds 24 maart het Landelijk Consortium Hulpmiddelen zogeheten open bestellingen doen. ‘Het is een vraag of je voor 1 juni, 1 juli en nu ook 1 augustus een bepaalde hoeveelheid kunt leveren. Je krijgt betaald voor het aantal geleverde exemplaren.’

Een ramp binnen een ramp is voorkomen doordat het aantal coronapatiënten op de IC nooit het maximum aantal van 2400 heeft gehaald

Op LinkedIn meldt het in Barneveld gevestigde verkoopkantoor van het Duitse Löwenstein dat het een order van VWS voor 1200 machines heeft. Het merk was tot voor kort alleen te vinden op de IC van het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk. De eerste vier van die 1200 zijn donderdag geleverd aan het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft. Er moet nog wel het een en ander worden geregeld voordat de machines veilig kunnen worden ingezet. Deskundigen stellen dat de Löwenstein-apparaten beter zijn dan die van Philips. Het is niet duidelijk of en wanneer Löwenstein de overige 1196 machines kan leveren.  

Deskundigen zeggen dat een ramp binnen een ramp is voorkomen doordat het aantal coronapatiënten op de IC nooit het maximum aantal van 2400 heeft gehaald. Op het hoogtepunt van de crisis lagen er meer dan 1400 mensen in een IC-bed. Hoewel dat aantal dagelijks afneemt, is het gebrek aan de juiste beademingsapparatuur nog steeds groot. Uit berichten in de WhatsApp-groep van IC-personeel is op te maken dat topapparatuur mensenlevens redt. Een IC’er: ‘Als deze man aan een anesthesietoestel had gelegen, waren we denk ik met de behandeling gestopt.’

Bovendien willen ziekenhuizen beademingsapparatuur die is ‘uitgeleend’ aan de IC, weer terug naar de operatiekamers. Die moeten gaan draaien om operaties die soms weken zijn uitgesteld, weer in te halen. De behoefte aan topbeademingsapparaten blijft de komende tijd dus onverminderd groot.

Dan moet er geen tweede of derde golf coronabesmettingen komen. Een medisch specialist: ‘Daar kan ik heel duidelijk over zijn: die kunnen we niet aan. Er is een tekort aan goede apparatuur, aan beschermingsmiddelen maar ook aan personeel. Nu al zie ik mensen uitvallen door ziekte of stress. Echt, een nieuwe golf zal desastreus zijn.’

Wederhoor: de reactie van VWS

Follow the Money stelt het ministerie van VWS al weken vragen over het aankoopbeleid van de beademingsapparatuur. Al die vragen hebben geleid tot dit antwoord dat donderdag per mail binnenkwam:

Met de eerder gestelde vragen verzoek je ons om in te gaan op de bijzonderheden van bestellingen en leveringen, specifieke typen apparatuur en contacten met specifieke bedrijven. Op deze details gaan we op dit moment niet verder in, om de eerder gegeven reden dat dit het proces niet ten goede komt. 

Wat de vraag over de inkoop van beademingsapparatuur betreft, heb ik het volgende antwoord: 

VWS is bij de inkoop van beademingsapparatuur geadviseerd (en wordt dat nog steeds) door deskundigen. Dat waren 2 intensivisten, 1 klinisch fysicus, 2 medisch technologen en 1 persoon vanuit de inkoop van de academische wereld. 

We zijn nu bezig met het Landelijk Consortium Hulpmiddelen om de overdracht van de beademingsapparatuur te regelen. Dat zal waarschijnlijk niet leiden tot nieuwe aankopen door LCH (omdat de aankopen al door VWS zijn gedaan), maar gaat meer om contractbeheer, opslag en distributie. Mocht het wel aan de orde zijn dat het LCH beademingsapparatuur gaat inkopen, dan vindt VWS het aanbevelenswaardig dat het LCH dat ook doet met adviesvraging aan deskundigen.

Op 1 april stelden zowel het ministerie als Philips dat de problemen met de ‘disposables’ bekend waren en zo goed als opgelost waren. Op een vraag hoe het kan dat bijna drie weken later sommige ziekenhuizen nog steeds niet over de disposables beschikken, heeft Philips niet geantwoord.

Al eerder benadrukte Philips dat de Trilogy Evo with OBM en de V60 geschikt zijn voor invasief gebruik op de IC, dat beide apparaten voldoen aan alle eisen en beschikken over alle certificaten.

Lees verder Inklappen
Reactie: Ventinova Medical

Op donderdag 23 april 2020 ontving Follow the Money de volgende reactie van Ventinova Medical: 

‘Een heel goed en relevant artikel over de beademingsapparatuur. Wat betreft de apparatuur van Ventinova wil ik opmerken dat die zeker wel klinisch is getest. Er wordt standaard een adapter bijgeleverd zodat de dikke buis indien nodig kan worden aangesloten.

Ik wilde je hierover hoe dan ook informeren omdat ik het zo zonde vind dat er een dergelijk misverstand is ontstaan over zo’n waardevol apparaat. Het is namelijk ontwikkeld (vanaf 2008) om kritische gevallen spectaculair beter te beademen. Ons apparaat is volledig gecertificeerd, het is dus geen kersvers initiatief.

We vinden zelf dat een en ander niet voldoende duidelijk op onze website stond. Daar hebben we nu zo veel mogelijk verandering in aangebracht, dus dank voor de wake-up call. Er is een pressroom waar we in normaal Nederlands dingen op hebben gezet omdat de rest van de site nogal medisch van toon is. We hopen dat dit gaat helpen.’

Annelies Putman Cramer, woordvoerder Ventinova Medical

Lees verder Inklappen
Wederhoor: de reactie van FreeBreathing

‘Wat betreft de apparatuur van FreeBreathing: de VentilatorPAL Pro kan bij covid-19 patiënten enkel in de eerste drie tot vijf dagen van het circa 23 dagen durende beademingstraject toegepast worden. Het voordeel is dat de beademing tijdens deze eerste dagen met eenvoudige apparatuur uitgevoerd zou kunnen worden, indien er sprake is van een noodsituatie. De capaciteit op de intensive care kan door onze extra apparaten tot 22 procent toenemen, waardoor de verwachte piek in IC-capaciteit opgevangen kan worden. In het vervolg van het traject kan dan weer teruggeschakeld worden naar de professionele apparatuur, als mensen die eerder werden opgenomen weer beter worden. De VentilatorPAL is als noodoplossing ontwikkeld, mocht er een acuut tekort ontstaan aan complexe beademingsmachines, die momenteel op de Nederlandse IC’s worden gebruikt. 

De functie van de VentilatorPAL is heel eenvoudig: het vervangt de handbeweging van een arts die met de CE-gecertificeerde beademingsballon gedoseerd lucht aan de patiënt geeft. Deze inknijpbeweging wordt door de VentilatorPAL gemechaniseerd. Niets meer en niets minder. Momenteel hangt deze handmatige beademingsballon boven het bed van elke IC patiënt, waardoor aan de functionaliteit van dit product niets wordt gewijzigd.’

Lees verder Inklappen
Siem Eikelenboom
Was eerder onderzoeksjournalist bij Zembla, Nova en Het Financieele Dagblad, waar hij meewerkte aan de Panama Papers.
Gevolgd door 1554 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren
Siem Eikelenboom
Was eerder onderzoeksjournalist bij Zembla, Nova en Het Financieele Dagblad, waar hij meewerkte aan de Panama Papers.
Gevolgd door 1554 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren