Ach Nederland, ach angstig oppotland

Nederland is schatrijk maar laat zich leiden door angst en onwil om structurele hervormingen door te voeren. Als ongekend grote 'oppotnatie' zijn we de weg kwijt, stelt Peter Verhaar.

Nederland is één van de rijkste landen ter wereld, maar is bevangen door angst en weigert structurele veranderingen door te voeren. Nee, liever gaan we verder met het oppotten, richten we de blik nog meer naar binnen, willen we nog meer bescherming door 'vadertje staat', willen we risico's verbannen. We zijn echt de weg kwijt. De angst om het zuurverdiende geld kwijt te raken is zó groot, dat we als het bekende konijn met ogen zo groot als schoteltjes bevroren in de koplampen van een aanstormende auto kijken. Rijkdom is dus toch iets anders dan welvaart.

oppotnatie ten top
Is het beeld van Nederland als oppotland overdreven? Dacht het niet. We zijn inwoners met zijn allen van een oppotnatie ten top. Vorige week heeft De Nederlandsche Bank (DNB) haar kwartaalrapportage over het bezit van Nederlandse huishoudens weer gepubliceerd. En we zijn wéér rijker geworden: Eind 2010 1.432 miljard euro, eind 2011 1.559 miljard euro: dat is een stijging van 127 miljard euro. Natuurlijk, dat is bruto-bezit.

U bent bang gemaakt door politici en de media over de 'enorme hypotheekschulden', dus ook even de netto-bezitcijfers:  eind 2010 778 miljard euro, eind 2011  893 miljard euro: dat is een stijging van 115 miljard euro. Ons huizenbezit is voor het gemak even op nul euro gewaardeerd, dus de prijzen kunnen nog wel even zakken. En ik weet het: het zegt niets over individuele gevallen. Overigens, toen DNB iets preciezer ging rekenen, bleek dat Nederlandse bedrijven ook nog eens 70 miljard euro meer bezit te hebben in het buitenland.

'Vadertje Staat' als reddende engel
En ons wordt angst aangejaagd. Gevolg: het consumentenvertrouwen daalt en daalt. De Friesland Bank wist het 26 januari 2012 zeker: geplunderde spaarrekeningen zouden eerder regel dan uitzondering zijn en armoe zou weer terug zijn in Nederland. En mevrouw Hamer (PVDA) was er als de kippen bij in het 'vragenuurtje' met Kamervragen (tegen de kosten: 2.400 euro). De realiteit is, dat in het vierde kwartaal de spaarrekeningen met 2 miljard aandikten en de consumptieve schulden gelijk bleven.

We klampen ons vast bijj 'Vadertje Staat' als reddende engel. We vinden het volkomen normaal dat de overheid ons spaargeld voor een premie van nul komma nul verzekert. En komen banken in de problemen, dan moet de overheid ze maar redden. En banken hebben blijkbaar ook een kredietplicht. Zo niet, dan moeten ze door de overheid worden gedwongen. En hoewel pensioen een 100 procent private zaak is (uitgesteld loon), wordt van de overheid gevraagd ervoor te zorgen dat 'ons pensioen' intact blijft, zo nodig door in te grijpen bij de fondsen. Natuurlijk zonder langer te gaan werken.

Risicoloos bankieren bestaat niet
We maken de consument wijs dat risico 'wegverzekerd' kan worden. Nederland is een goede voedingsbodem. We staan bekend als het meest oververzekerde land ter wereld. Banken risicovol? Splits ze dan maar in risicoloos deel en risicovol deel, ook al blijkt uit onderzoek van crisissen dat die zich vooral voordoen bij zogenaamde risicoloze retailproducten als hypotheken. En zorg vooral voor ingewikkelde regelgeving of een installeer een commissie. Helaas politiek, risicoloos bankieren bestaat niet, zelfs niet achter de Hollandsche Waterlinie van sommige politieke partijen. De Consumentenbond is zelfs van mening dat klanten altijd een financieel adviseur moeten inschakelen bij aankoop van een 'complex product.' Mag ik hierom even hartelijk lachen?


De rijke particuliere sector heeft geen zin om te bezuinigen. Ondertussen loopt het huishoudboekje van de overheid uit het lood. We moeten in 2013 toch echt 10 tot 15 miljard terugschroeven. Niet echt dramatisch, maar toch hebben we er geen zin in. Ondertussen wel vragen, nee eisen, dat de overheid steeds meer taken en risico's van de burger overneemt. En de hypotheekgevers moeten vooral een fiscale greep in de ruif blijven doen. De overheid die weet wat goed voor je is en steeds groter beslag op BBP legt. Ik zou de waarschuwing van DNB-president Klaas Knot en 's werelds grootste obligatiefonds PIMCO niet negeren. Met de markten valt niet te spotten. Onze kredietwaardigheid staat wel degelijk op het spel. Een verlaging naar AA kan ons veel geld kosten en dan gaan we van oppotten naar interen.