Advocatuur te vaak ongestraft voor prutswerk

    Fraude. Crisis. Nalatigheid. Bankiers. Accountants. En de advocatuur dan? Paul van Straaten van waakhond Vermogensmonitor verbaast zich over de ondeskundigheid van advocaten in financiële kwesties.

    De vier grote accountantskantoren KPMG, PwC, EY en Deloitte - de ‘Big Four’ - liggen serieus onder vuur. Ze voeren al geruime tijd hun taken  niet goed uit. En dit is geen nieuws. 

    In december 2012 waarschuwde de AFM al dat de accountant beter moet opletten. Aanleiding was toen het schandaal rond Vestia dat mede door de ondermaatse controle van de accounts kon ontstaan. Enige jaren daarvoor ontstond de bankencrisis waardoor er tot op vandaag wantrouwen bestaat over de bankensector.

    Over een branche waar het vertrouwen minstens zo belangrijk is, de advocatuur, komen weinig opmerkelijke zaken in de publiciteit. Naast de perikelen rond Bram Moszkowicz die in 2013 uit zijn ambt werd gezet, is er weinig ophef over het functioneren van advocaten. Natuurlijk wil dat niet zeggen dat advocaten zich allen aan de geldende beroepsregels (de Advocatenwet) houden. 

    Beroepsregels

    De afgelopen 12 maanden bereikten mij een aantal signalen en gevallen die naar mijn oordeel wijzen op gebrekkige deskundigheid bij de betrokken advocaten. De vraag rijst of gebrek aan deskundigheid in strijd is met de beroepsregels. 

    De Orde van Advocaten geeft antwoord. Voor de advocatuur zijn vijf kernwaarden gedefinieerd waaruit de regels voor de advocatuurstammen: partijdig, onafhankelijk, deskundig, integer en vertrouwelijk. En ja, het zit er tussen: deskundigheid. 

    Een advocaat die de beroepsregels niet naleeft kan voor de tuchtrechter worden gebracht. En wat blijkt ? Het aantal klachten over advocaten is niet mals. Op tuchtrecht.nl is dit goed zichtbaar: ruim 572 zaken sinds 1 januari tegen 39 die betrekking hebben op accountants.  Extrapolatie van dit cijfer geeft een prognose van 1545 zaken over 2014. In 2010 waren het er nog ‘maar’ 1251, waarbij nog moet worden opgemerkt dat de meeste klachten niet voor de tuchtrechter komen. In 2010 slechts in 38 procent van de gevallen.

    Van de klachten heeft een aanzienlijk deel betrekking op 'de eigen advocaat.' Men klaagt bijvoorbeeld over te hoge rekeningen en slechte communicatie met de raadsman. Maar klachten over het ontbreken van deskundigheid (één van de kernwaarden) lijken te ontbreken. 

    Ondeskundigheid in disguise

    En dit is nu juist wat zo vreemd is. De laatste tijd word ik vooral geconfronteerd met kwesties die direct of indirect gerelateerd zijn met de kernwaarde deskundigheid. In de gevallen die mij bekend zijn, had de klant (de ‘cliënt’ in het vakjargon), de consument, het niet altijd in de gaten. Ondeskundigheid is voor een leek moeilijk herkenbaar. En hoe reageert een tweede advocaat als zijn voorganger steken heeft laten vallen? 

    De cliënt heeft het niet altijd in de gaten. Ondeskundigheid is voor een leek moeilijk herkenbaar

    Wanneer een advocaat de gelegenheid krijgt om een zaak te voeren waarin – hij of zij – geen ervaring heeft en ook niet gespecialiseerd is (ik denk bijvoorbeeld aan bancaire zorgplicht, klachten op het gebied van bank – en effectenrecht) kan je dan spreken van ondeskundigheid? En wat als op de declaratie een aanzienlijk deel bestaat uit het lezen van de jurisprudentie en eigen maken van de materie? Mijn klant had het niet opgemerkt en heeft voor een summier klaagschrift dat bol stond van de fouten, een gepeperde rekening ontvangen. De aangeklaagde bank wees de klachten van de hand en daarmee was de zaak tot een eind gekomen. 

    Nalatigheid

    Voor deze consument was het echter betrekkelijk eenvoudig geweest om zijn klacht vervolgens aan het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening voor te leggen. Het KiFiD is een laagdrempelig instituut en de consument kan daar zonder advocaat zijn klacht voorleggen. In de meeste gevallen komt er dan na verloop van tijd een bindend oordeel dat vergelijkbaar is met een gerechtelijke uitspraak.

    De consument kende het KiFiD niet en zijn advocaat klaarblijkelijk ook niet daar een verwijzing van hem ontbrak. De bank was in dit geval ook nalatig, daar ook zij de consument had moeten wijzen op het bestaan van het KiFiD. Voor het KiFiD was de consument inmiddels te laat met zijn aanmelding daar deze doorgaans een termijn van een jaar hanteert wanneer de financiële dienstverlener verzuimt om te wijzen op haar bestaan.  

    Zorgplichtzaak

    Een andere opmerkelijk zaak is inmiddels door de Haagse Orde van advocaten in behandeling genomen. De betrokken cliënte werd al jaren aan het lijntje gehouden en vond het na bijna 9 jaar wel welletjes. De zorgplichtzaak ligt nog steeds bij de rechter, terwijl in dezelfde periode de Hoge Raad zich al uitsprak over de aandelenlease om maar iets te noemen. 

    Bijna 9 jaar moddert de advocaat al aan een betrekkelijk eenvoudig zaak

    De Haagse Orde heeft zich al een voorlopig oordeel gevormd: 'Uw stelling dat uw advocaat niet over de juiste expertise zou beschikken om een zaak als de uwe in behandeling te nemen hebt u naar mijn mening niet, althans onvoldoende onderbouwd. Uw stelling dat op verschillende websites staat vermeld dat uw advocaat werkzaam is op twaalf of dertien expertisegebieden en dat expertise op het gebied van bancaire zorgplicht daarbij ontbreekt, acht ik niet voldoende om tot een ander oordeel te komen.'

    Bijna 9 jaar moddert de advocaat al aan een betrekkelijk eenvoudig zaak. En wat als de Orde de klacht wel gegrond acht? Veelal komt de Orde dan tot 'de maatregel van  een enkele waarschuwing.'

    Ik heb inmiddels de advocaat die verzuimde zijn cliënt nader te informeren, aangeschreven en gewezen op zijn nalatigheid. Tot op heden zwijgt hij in alle talen. Op naar de Orde wat mij betreft. Die oordeelde op 14 maart dat 'een advocaat dient te adviseren over de nog openstaande rechtsmiddelen.'

    Advocaat houd je bij je leest!

    Over de auteur

    Paul van Straaten

    Vermogenmonitor van Van Straaten is in Den Haag gevestigd. Van Straaten bracht voor honderden klanten zaken tot een bevredige...

    Lees meer

    Volg deze columnist

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid