Een beveiliger kijkt toe hoe een vrouw een controlepost met een metaaldetector en gezichtsherkenningstechnologie passeert om een markt binnen te komen. Xinjiang, China

Een beveiliger kijkt toe hoe een vrouw een controlepost met een metaaldetector en gezichtsherkenningstechnologie passeert om een markt binnen te komen. Xinjiang, China © Bloomberg

Aegons Chinese zakenpartner is betrokken bij schendingen van mensenrechten

De Nederlandse verzekeraar Aegon doet in China zaken met een bedrijf dat nauwe banden met het Chinese leger heeft en dat betrokken is bij mensenrechtenschendingen in de provincie Xinjiang. Amnesty International zegt dat Aegon moet onderzoeken of het maatregelen kan nemen om de schendingen aan te pakken. Vredesorganisatie Pax vindt dat Aegon afscheid moet nemen van zijn Chinese zakenpartner.

Dit stuk in 1 minuut
  • De Nederlandse verzekeraar Aegon doet in China zaken met een bedrijf dat nauwe banden heeft met het Chinese leger en dat betrokken is bij mensenrechtenschendingen in de provincie Xinjiang.
  • Het gaat om Tsinghua Tongfang (THTF), een holding van technologie- en softwarebedrijven. Aegon en THTF hebben samen een joint venture opgezet, Aegon THTF, die levens-en beleggingsverzekeringen aan Chinese burgers verkoopt.
  • Twee dochterbedrijven van THTF zijn betrokken bij de repressie van de Oeigoeren. Een van deze bedrijven is vorig jaar door de Amerikaanse regering op een sanctielijst gezet. THTF zelf wordt er bovendien van beschuldigd te hebben geprofiteerd van dwangarbeid door Oeigoeren.
  • THTF wordt gecontroleerd door de China National Nuclear Corporation (CNNC). Dit staatsbedrijf is ‘een leidend element van de nationale strategische nucleaire strijdkrachten en de ontwikkeling van kernenergie’. De Amerikaanse regering heeft in 2020 sancties ingesteld tegen de CNNC, omdat het bedrijf deel uitmaakt van het militair-industriële complex van China.
  • Amnesty International zegt dat Aegon op grond van richtlijnen van de Verenigde Naties en van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) moet onderzoeken of het maatregelen kan nemen om de mensenrechtenschendingen door zijn joint venture-partner aan te pakken. Vredesorganisatie Pax vindt dat Aegon afscheid moet nemen van zijn Chinese partner, omdat het bedrijf een cruciale bijdrage levert aan het Chinese arsenaal aan nucleaire wapens.
  • Aegon zegt tegen Follow the Money niet te hebben geweten van de beschuldigingen over mensenrechtenschendingen tegen zijn partner THTF. Aegon zegt via Aegon THTF slechts een specifieke bijdrage te leveren aan het welzijn van lokale consumenten, en aan de ontwikkeling van de lokale verzekeringsmarkt in brede zin.
Lees verder

De inwoners van de provincie Xinjiang worden onderworpen aan draconische staatssurveillance. China zet tienduizenden politieagenten en honderdduizenden ambtenaren in om een bevolkingsgroep van circa 11 miljoen Oeigoeren in de gaten te houden, en gebruikt daarbij een arsenaal aan technologie. Denk aan camerasystemen en röntgenscanners, ‘wifi sniffers’ om mobiele telefoons af te tappen, algoritmes om nummerplaten en gezichten te herkennen, en databases bomvol informatie over de inwoners van Xinjiang, inclusief dna, irisscans en geluidsfragmenten van stemmen.

De Chinese staat ziet de Turkstalige moslims in Xinjiang als afvalligen, wil hun cultuur uitwissen en ze heropvoeden in de geest van de Chinese Communistische Partij. Tienduizenden zijn gedwongen tewerkgesteld. Meer dan één miljoen Oeigoeren en andere islamitische minderheden zijn de afgelopen jaren opgesloten in ‘heropvoedingskampen’. ‘De training heeft maar één doel: [hen] wet- en regelgeving te leren, gedachten over religieus extremisme en gewelddadig terrorisme uit hun geest te wissen en ideologische ziektes te genezen,’ zo citeert Human Rights Watch een functionaris van de Chinese Communistische Partij.

Uit onderzoek van Follow the Money blijkt dat de Nederlandse verzekeraar Aegon zaken doet met een Chinees bedrijf dat op allerlei manieren bij de onderdrukking van Oeigoeren is betrokken. Het gaat om Tsinghua Tongfang (THTF), een holding van technologie- en softwarebedrijven. Aegon en THTF hebben samen een Chinese joint venture opgezet, Aegon THTF, die levens-en beleggingsverzekeringen aan Chinese burgers verkoopt.

Een van de dochters van Aegons partner, Tongfang RIA, is volgens de Amerikaanse regering betrokken bij de repressie van de Oeigoeren. Tongfang RIA maakt surveillance-systemen met rfid-technologie, waarmee informatie in labels kan worden uitgelezen. In Xinjiang voorziet de staat bijvoorbeeld kentekenplaten van motorvoertuigen van rfid-labels om de inwoners beter in de gaten te kunnen houden.

Nuntech, een dochter van THTF, stelt zelf partner te zijn van de politie- en veiligheidsdiensten in Xinjian

 De VS hebben het bedrijf vorig jaar op een sanctielijst gezet van buitenlandse bedrijven waarvoor exportrestricties gelden. De reden: ‘Deze bedrijven zijn betrokken bij mensenrechtenschendingen als gevolg van China’s campagne van repressie, massale detentie en high-tech surveillance tegen Oeigoeren, Kazachen en andere leden van moslim-minderheidsgroepen in de autonome regio Xinjiang,’ zo staat in het besluit.

Een andere dochter van THTF, Nuctech, een fabrikant van röntgenscanners en andere inspectieapparatuur, stelt zelf partner te zijn van de politie- en veiligheidsdiensten in Xinjiang. De denktank Australian Strategic Policy Institute (ASPI) heeft berichten op Nuctechs website en uit Chinese media op een rij gezet. Daaruit blijkt dat Nuctech de metro in de hoofdstad van Xinjiang heeft voorzien van een ‘geïntegreerd veiligheidssysteem’, met onder andere vierhonderd bagage- en personenscanners, explosievendetectoren, en een camerasysteem. Nuctech heeft voorts inspectieapparatuur geleverd voor checkpoints bij wegen en de provinciegrens in Xinjiang.

THTF wordt er bovendien van beschuldigd te hebben geprofiteerd van dwangarbeid door Oeigoeren. Een onderzoek dat het ASPI begin 2020 publiceerde, meldt dat er tussen 2017 en 2019 minstens 80 duizend Oeigoeren in Xinjiang en andere Chinese provincies gedwongen te werk zijn gesteld. Tientallen bedrijven hebben daarvan mogelijk direct of indirect geprofiteerd. Dat zijn zowel buitenlandse bedrijven – onder meer BMW, Nike en Samsung – als Chinese bedrijven. THTF heeft volgens het rapport een toeleverancier waar Oeigoeren mogelijk gedwongen werken.

Aegon zegt tegen Follow the Money niet te hebben geweten van deze beschuldigingen. ‘Wij waren niet op de hoogte van deze ontwikkelingen rond deze twee dochterbedrijven van THTF,’ stelt de woordvoerder.

Nederlandse financiële instellingen in China

Van zeven grote Nederlandse financiële instellingen – ABN Amro, Achmea, Aegon, de ING, de NN Group, de Rabobank en Robeco – hebben we onderzocht of ze via joint ventures of deelnemingen met Chinese bedrijven samenwerken, en zo ja, met welke. Aegon blijkt van hen als enige een joint-venture te zijn aangegaan met een bedrijf dat deel uitmaakt van het Chinese militair-industriële complex.

De ING Bank heeft ook een strategische samenwerking met een Chinese partij. Het gaat om de Bank of Beijing, waarin ING een belang van 13 procent heeft. Ook de gemeente Beijing is aandeelhouder van deze bank.  

De ING Bank en de Rabobank hebben geen joint-ventures in China, wel eigen kantoren. ABN Amro is bezig zich uit China terug te trekken en zijn kantoren te sluiten. De NN Group, Robeco en Achmea beleggen in Chinese bedrijven via hun vermogensbeheeractiviteiten.

Er is in het kader van dit artikel niet gekeken naar klantrelaties.

Lees verder Inklappen

Het Chinese militair-industriële complex

China positioneert zich tegenwoordig nadrukkelijk op het wereldtoneel en streeft er onder leiding van Xi Jinping naar een technologische en militaire grootmacht te worden. Het land wil zijn machtsbasis verstevigen en wetenschappelijke en economische prestaties vertalen in militaire macht. Via de strategie van de ‘militair-civiele fusie’ werkt China aan de uitbreiding van de invloed van het Chinese leger, politie, en defensie-industrie op zowel (tech)bedrijven als wetenschapsinstellingen. 

Die strategie leidde er onder meer toe dat Chinese militaire wetenschappers op pad gaan om bij westerse universiteiten gevoelige kennis op te doen, dat Nederlandse overheden Chinese camerasystemen kopen die gebruikt worden bij mensenrechtenschendingen in Xinjiang en Tibet, en dat een Nederlands bedrijf testen verkoopt die door de Chinese politie worden ingezet om dna-profielen van onderdrukte minderheidsgroepen op te stellen. 

Aegons partner Tsinghua Tongfang

Tsinghua Tongfang (THTF) is een groep technologiebedrijven die in 1997 door de Tsinghua Universiteit is opgericht om wetenschappelijke vondsten te exploiteren. Deze universiteit is China’s meest prestigieuze opleiding; Xi Jinping studeerde er scheikunde.

THTF is al sinds zijn oprichting partner van het leger, en via zijn dochters levert THTF surveillance-technologie aan de Chinese politie

THTF verkoopt technologie en software met civiele toepassingen, zoals digitale zendapparatuur, database- en cloud computing-systemen, en luxe smartphones van het merk 8848. De technologie van THTF heeft ook militaire toepassingen: THTF is al sinds zijn oprichting partner van het leger, de politie en de veiligheidsdiensten.  

Via zijn dochters Tongfang RIA en Nuctech levert THTF surveillance-technologie aan de Chinese politie. THTF werkt ook voor het leger. Zo levert het bedrijf via zijn dochter Tongfang Industrial ‘technische ondersteuning’ aan de commando- en controlesystemen van het Chinese leger. Blijkens een bericht van Tsinghua Holdings uit 2016 wordt het werk van Tongfang Industrial ‘alom geprezen door de militaire gebruikers’.

FoundMacro, een dochter van Nuctech, ontwikkelt onder andere ‘antiterreur-producten’, waaronder een ‘microgolf-blokkeersysteem’, waarmee vanuit politieauto’s de werking van rijdende voertuigen kan worden verstoord, zo blijkt uit berichten van FoundMacro die door het Australian Strategic Policy Institute zijn geïnventariseerd.

Nucleaire strijdkrachten

THTF is via een beursnotering in Shanghai deels in privéhanden, maar de Chinese staat heeft de controle behouden en de invloed van het leger is de laatste jaren vergroot. De Tsinghua Universiteit had tot in april 2019 een controlerend belang in THTF; sindsdien is de China National Nuclear Corporation (CNNC) de controlerend aandeelhouder. De CNNC behoort tot de ruggengraat van het Chinese militaire-industriële complex. De CNNC is ‘een leidend element van de nationale strategische nucleaire strijdkrachten en de ontwikkeling van kernenergie,’ verklaart een Chinese overheidswebsite. ‘Zij onderneemt missies om de nationale veiligheid te waarborgen en de binnenlandse economische ontwikkeling te stimuleren (17).’

Nadat de CNNC de controlerend aandeelhouder van THTF werd, is een flink deel van de raad van bestuur van Aegon THTF vervangen, meldt het jaarverslag 2021. Nieuw in het bestuur is onder andere Liang Wuquan, die tot februari 2020 vice-directeur van de CNNC Capital Holding was en sindsdien chief financial officer is van THTF. 

De Amerikaanse regering heeft in 2020 sancties ingesteld tegen tientallen Chinese (staats)bedrijven die deel uitmaken van het militaire-industriële complex, waaronder CNNC. De VS zeggen met dit besluit te willen ‘voorkomen dat Amerikaans kapitaal naar de defensie- en aanverwante materieelsector van de Volksrepubliek China stroomt, inclusief bedrijven die onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's van de militaire, inlichtingen- en andere veiligheidsdiensten ondersteunen, of naar Chinese bedrijven die Chinese surveillance-technologie ontwikkelen of gebruiken om repressie of ernstige mensenrechtenschendingen te faciliteren’.

Inmiddels is in verschillende landen, zoals de Verenigde Staten, Canada, en Nederland, politieke discussie ontstaan of het veilig is Nuctechs inspectieapparatuur te gebruiken. China zou er toegang tot gevoelige informatie mee kunnen krijgen. De Canadese regering besloot daarom geen Nuctech-scanners op haar ambassades te installeren. De Nederlandse douane, die scanners van Nuctech op Schiphol en in de Rotterdamse haven gebruikt, laat onderzoeken of dat veiligheidsrisico’s met zich meebrengt.

‘In bedrijfsdocumenten prijst Tsinghua Tongfang zijn rol aan bij het bevorderen van “de nationale strategie van militair-civiele fusie”’

THTF verschaft weinig concrete informatie over zijn banden met het leger, de politie en de veiligheidsdiensten. Maar in jaarverslagen en bedrijfsrapportages stelt THTF zowel aan civiele als militaire toepassingen te werken. ‘In bedrijfsdocumenten prijst Tsinghua Tongfang zijn rol aan bij het bevorderen van “de nationale strategie van militair-civiele fusie, waarbij zowel de militaire als de civiele markt wordt omvat,” en heeft belangen in een bedrijf dat commando- en controlesystemen aan het Chinese Volksleger levert,’ constateert de Amerikaanse senaatscommissie voor Buitenlandse Betrekkingen in een rapport dat in november 2020 is verschenen.

De Chinese consument

In een brochure uit 2019 van Aegon THTF omschrijft THTF zichzelf als ‘incubator’ voor ‘de transformatie en industrialisatie van wetenschappelijke en technologische prestaties,’ en zegt het bedrijf onder andere te streven naar de ‘militair-civiele integratie’ van toepassingen. 

Aegon is de Chinese joint venture in 2002 gestart, in eerste instantie met de China National Offshore Oil Corporation als partner. In 2014 nam Tsinghua Tongfang (THTF) dat belang over en werd de naam veranderd in Aegon-THTF. Met de technologische kennis van THTF zou Aegon THTF de online verkoop en distributie van verzekeringsproducten op een hoger plan willen brengen. 

De activiteiten van Aegon THTF hebben op zichzelf niets met defensie of politie te maken. De joint venture – beide partijen hebben 50 procent van de aandelen – verkoopt levens-, beleggings-, schade- en ziektekostenverzekeringen aan Chinese burgers. Volgens het jaarverslag 2021 boekte het bedrijf vorig jaar een nettowinst van 268 miljoen renminbi, ongeveer 38 miljoen euro. Aegon meldt in zijn jaarverslag 2021 dat, gemeten naar premie-inkomen, Aegon THTF de nummer 15 is onder de buitenlandse levensverzekeraars in China.

THTF zegt echter dat financiële activiteiten, zoals de joint venture met Aegon, deel uitmaken van de strategie en nodig zijn om de missie van het bedrijf ondersteunen. ‘THTF streeft naar de integratie van industrie en financiën,’ zegt een manager van THTF in een publicatie van accountant- en adviesfirma Deloitte. ‘We willen een verscheidenheid aan gestructureerde investerings- en financieringsoplossingen mogelijk maken. Die ondersteunen de transformatie van wetenschappelijke en technologische prestaties, de industriële consolidatie en de integratie van productieketens, met als uiteindelijk doel de ontwikkeling van THTF op bredere basis te steunen.’


Aegon

Aegon zijn geen specifieke voorbeelden bekend van situaties waarin deze eventuele strategie invloed zou hebben gehad op de strategie of het beleid van onze joint venture

Aegon spreekt in reactie op vragen van Follow the Money tegen dat zijn joint venture bijdraagt aan de ontwikkeling van het Chinese leger en militaire-industriële complex: ‘Aegon THTF verkoopt levensverzekeringen die voorzien in een behoefte van de Chinese individuele consument aan bescherming tegen risico’s in het dagelijks leven. Op deze wijze levert Aegon, via haar joint venture, alleen een specifieke bijdrage aan het welzijn van die lokale consument, alsmede de ontwikkeling van de lokale verzekeringsmarkt in brede zin.’

Aegon zegt dat China’s strategie van ‘militair-civiele fusie’ geen invloed heeft op het beleid van Aegon THTF. ‘THTF is onze gesprekspartner voor aspecten die de joint venture betreffen. Aegon zijn geen specifieke voorbeelden bekend van situaties waarin deze eventuele strategie invloed zou hebben gehad op de strategie of het beleid van onze joint venture.’

Aegon stelt voorts ‘niet bekend te zijn’ met invloed van de CNNC op het beleid van Aegon THTF. ‘China National Nuclear Corporation is de grootste aandeelhouder van onze joint venture partner THTF. Aegon zijn geen specifieke voorbeelden bekend van situaties waarin China National Nuclear Corporation invloed zou hebben uitgeoefend op de het beleid van onze joint venture.’ De oud-bestuurder van de CNNC die bij THTF is benoemd, vertegenwoordigt de belangen van THTF en niet die van zijn vorige werkgever, zegt Aegon.

‘Een diepgaand gesprek’

Sommige bestuurders van Aegon THTF en topfunctionarissen van de Communistische Partij maken een minder strikte scheiding tussen de verschillende activiteiten van THTF. In een bericht van het Centrum voor Internationale Handelsbevordering van de stad Changzhou wordt verslag gedaan van een ontmoeting in 2016 tussen een bestuurslid van Aegon THTF en de lokale secretaris van de Communistische Partij. Onderwerp van gesprek was niet alleen de gezamenlijke opzet van een financieringsplatform, maar ook de bouw van een fabriek voor THTF-dochter Nuctech in het in Changzhou gelegen district Jintan. 

‘Op 21 september had partijsecretaris Yan Li een ontmoeting met Guo Yatao, bestuurslid van Aegon THTF. Ze hadden een diepgaand gesprek over de versterking van industriële investeringen en technologische samenwerking en het gezamenlijk opzetten van een financieringsplatform. Beide partijen zullen samen het Nuctech-project in Jintan, Changzhou vooruit brengen,’ staat in het bericht. ‘Yan Li zei dat Changzhou kan bogen op een goede samenwerking met Aegon THTF en dat het Nuctech-project van THTF goed verloopt. Hij hoopt dat de twee partijen de communicatie en samenwerking verder kunnen versterken om meer hoogwaardige projecten naar Changzhou te brengen.’

Volgens Aegon was het gesprek ‘onderdeel [..] van een algemene verkenning van eventuele commerciële mogelijkheden voor Aegon THTF in Changzhou. Aegon THTF werkt niet aan enig project met de stad Jintan, of met Nuctech.’

Aegon heeft een tweede joint venture met een Chinees bedrijf: Aegon-Industrial Fund Management Company

Aegon heeft een tweede joint venture met een Chinees bedrijf: Aegon-Industrial Fund Management Company (AIFM). Deze vermogensbeheerder staat volgens Aegon in de top tien van beheerders van aandelenfondsen in China, en heeft een beheerd vermogen van 81,6 miljard dollar. AIFM beheert via zijn beleggingsfondsen onder andere vermogen van klanten van Aegon THTF. De joint venture behaalde in 2021 volgens Aegon een bruto operationeel resultaat van 187 miljoen euro.

Bij AIFM zijn geen aandeelhouders betrokken die directe banden hebben met China’s militair-industriële complex. Aegon heeft 49 procent van de aandelen, het Chinese Industrial Securities – een financiële dienstverlener – de overige 51 procent. De grootaandeelhouder van Industrial Securities is de Chinese provincie Fujian.

Wel is AIFM via verschillende fondsen een grote belegger in China National Nuclear Power, een aan de beurs van Hong Kong genoteerde dochter van de CNNC, die een reeks civiele nucleaire activiteiten heeft. AIFM bezat volgens financieel bureau Bloomberg eind juni van dit jaar circa 281 miljoen aandelen, ongeveer 1,5 procent van het totaal, met een marktwaarde van zo’n 282 miljoen dollar. Het is nummer tien op de lijst van grootste beleggingen van AIFM, aldus Bloomberg.

Aegon zegt desgevraagd dat Aegon noch de CNNC invloed hebben op het beleggingsbeleid van AIFM, maar acht het logisch dat AIFM in CNNC’s civiele dochter belegt, omdat het een groot en bekend Chinees fonds is. ‘De portfolio managers van AIFM zijn autonoom in het maken van hun beleggingsbeslissingen. Aegon heeft daar als 49 procents-aandeelhouder geen invloed op. China National Nuclear Power is een Chinese “blue chip” die een belangrijke rol speelt in de energietransitie van China door middel van investeringen in nucleaire en hernieuwbare energiebronnen. De meeste Chinese beleggingsfondsen zullen enig belang hebben.’

Impact op mensenrechten

Multinationale ondernemingen, zoals Aegon, moeten op grond van de leidende beginselen voor bedrijven en mensenrechten van de Verenigde Naties plus de richtlijnen voor multinationale ondernemingen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) mensenrechten respecteren, en maatregelen nemen als ze bij mensenrechtenschendingen zijn betrokken. Bieden die maatregelen geen soelaas, dan moeten bedrijven overwegen de betreffende activiteiten te staken. Bedrijven moeten hier met enige regelmaat onderzoek naar doen en hun bevindingen rapporteren, aldus de VN.

Volgens Amnesty International moeten bedrijven zich daarbij niet alleen rekenschap geven van mensenrechtenschendingen door de onderneming zelf, maar ook van mensenrechtenschendingen die het gevolg zijn van de operaties, producten of diensten van een zakelijke relatie. ‘Multinationale ondernemingen hebben een verantwoordelijkheid om te onderzoeken wat de impact is op mensenrechten van zowel hun eigen activiteiten als van de activiteiten van zakelijke relaties en andere schakels in de waardeketen,’ zegt Hanna Riemersma van Amnesty International. ‘In dit geval zou Aegon dus moeten onderzoeken wat de impact van Tsinghua Tongfang op mensenrechten is en actie moeten ondernemen als sprake is van een negatieve impact, of een risico van een negatieve impact.’


Aegon

Aegon heeft een gedeelde verantwoordelijkheid voor de joint venture en niet voor de bedrijfsvoering van THTF in diens eigen toeleveringsketen

Aegon zegt in 2020 voor het laatst zo’n mensenrechtenonderzoek te hebben gedaan. In het jaarverslag over 2021 meldt het dat dit onderzoek uitwees dat er in China sprake is van een ‘betekenisvol risico’ op mensenrechtenschendingen. Het bedrijf heeft daarom ‘preventieve of corrigerende maatregelen [..] aanbevolen aan het lokale management,’ zoals ‘het vergroten van het bewustzijn van werknemers over mensenrechtenrisico’s’. In een nadere toelichting zegt de verzekeraar: ‘Aegon heeft in de samenwerkingsovereenkomst met THTF afgesproken dat de joint venture bepaalde normen zal respecteren. Die normen zijn mede gebaseerd op de beginselen die Aegon aan zijn bedrijfsvoering verbindt. Zij zijn vastgelegd in bijvoorbeeld een gedragscode. Deze code wordt regelmatig onder de aandacht gebracht van werknemers.’

Ageon zegt elke twee jaar een mensenrechtenonderzoek te doen en zal dit jaar de beschuldigingen aan het adres van zijn partner meenemen

Aegon erkent het mensenrechtenonderzoek te hebben beperkt tot de activiteiten van Aegon THTF. ‘Wij hebben in 2020 geen onderzoek gedaan naar de toeleveringsketen van onze joint venture partner. Aegon heeft een gedeelde verantwoordelijkheid voor de joint venture en niet voor de bedrijfsvoering van THTF in diens eigen toeleveringsketen.’

Het bedrijf zegt elke twee jaar een mensenrechtenonderzoek te doen en in het onderzoek dat dit jaar zal worden gedaan, de beschuldigingen aan het adres van zijn partner te zullen meenemen.

Vredesorganisatie PAX, die campagne voert om alle nucleaire wapens uit te bannen, meent dat Aegon de samenwerking met THTF moet staken, alleen al op grond van het feit dat de CNNC controlerend aandeelhouder van THTF is. ‘Aegons joint venture maakt onderdeel uit van wat in China een groot conglomeraat aan bedrijfsactiviteiten vormt. De betrokkenheid van de China National Nuclear Corporation bij dat conglomeraat is problematisch, want het bedrijf levert een cruciale bijdrage aan het Chinese arsenaal aan nucleaire wapens. Al ontplooit de specifieke joint venture alleen verzekeringsactiviteiten, het feit dat deze door de Chinese partners overduidelijk worden gezien als bijdrage aan zowel civiele als militaire activiteiten op nucleair gebied is reden om daarbij weg te blijven.’