AFM struikelt over eigen klein pensioenfonds

6 Connecties

De AFM neemt kleine pensioenfondsen de maat: zij zouden niet toekomstbestendig zijn. Toch richtte de toezichthouder voor de eigen werknemers een zelfstandig pensioenfonds op met nog geen duizend deelnemers. De overstap naar dat fonds pakte 50 procent duurder uit dan verwacht.

Dat blijkt uit onderzoek dat Follow the Money deed voor vakblad AM Magazine. Het pensioenfonds is een flinke kostenpost voor de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De toezichthouder denkt dit jaar 9,9 miljoen euro kwijt te zijn aan de pensioenen van het personeel, op een totale begroting van zo’n 80 miljoen euro. De financiële sector, die sinds dit jaar volledig opdraait voor de kosten van de AFM, kijkt dan ook kritisch naar de kosten van het pensioenfonds.
Poging om tot vrijwillig pensioenfonds voor de bedrijfstak te komen, mislukt
De AFM zat sinds haar oprichting bij pensioenfonds Mercurius, samen met vier andere werkgevers die voortkwamen uit de beurs. Dat fonds kampte met een flinke onderdekking, en de diverse werkgevers (waaronder Euronext Amsterdam, Euroclear, DSI en dus de toezichthouder AFM) groeiden steeds verder uiteen. De aangesloten werkgevers wilden daarom al vanaf 2011 van Mercurius af. Een poging om samen met pensioenuitvoerder APG een groot, vrijwillig bedrijfstakpensioenfonds op te zetten, strandde echter in 2013.

Toezichthouder moet snel beslissen over oplossing

Omdat alle werkgevers hun contracten met Mercurius per eind 2013 hadden opgezegd, moest de AFM snel beslissen. Het pensioen onderbrengen bij een verzekeraar was volgens de toezichthouder relatief duur en zou de vrijheid beperken om later alsnog samen met anderen een eigen pensioenfonds te starten. Daarom werd besloten om als tussenoplossing een eigen fonds op te richten.
Overstapkosten blijken niet 1 miljoen euro, maar 1,5 miljoen euro
De kosten voor het liquideren van Mercurius en het oprichten van het eigen fondsen werden geschat op in totaal 1 miljoen euro. Dat staat gelijk aan zo’n 1 procent van het totale pensioenvermogen van 100 miljoen euro van de AFM’ers op dat moment. Daarnaast moest in 2013 nog eens 10 miljoen euro worden gestort om de onderdekking uit de tijd van Mercurius deels weg te werken. In de loop van vorig jaar bleek echter dat de rekening voor de overstap veel duurder werd. In april werd een overschrijding van bijna 200.000 euro gemeld. In oktober rapporteerde de AFM aan de financiële sector dat er nog eens 300.000 euro bij moest. Daarmee kwamen de totale overstapkosten zo’n 50 procent hoger uit dan geraamd.

AFM relatief veel kwijt aan beheerskosten

Over de jaarlijks terugkerende kosten, zoals beheerskosten en de kosten voor vermogensbeheer, wil de AFM nog geen uitlatingen doen. 'Die cijfers komen in het jaarverslag dat uiterlijk in juni verschijnt,' zegt Sander Baars, voorzitter van het pensioenfonds van de AFM. Ook aan schattingen wil de toezichthouder zich nog niet wagen.
Beheerskosten zo'n 426 euro per AFM'er, tegen sectorgemiddelde van 120 euro
De uitvoeringskosten lagen bij Mercurius op 676 euro per deelnemer per jaar. Het pensioenfonds van de AFM betaalde over de eerste zes maanden 201.000 euro aan uitvoerder Blue Sky Group, wat omgerekend neer zou komen op 426 euro per deelnemer per jaar. Dat is flink lager dan bij Mercurius, maar is nog altijd ver boven het sectorgemiddelde van 120 euro dat de Pensioenfederatie vorig jaar berekende. Het pensioenvermogen van de AFM’ers wordt beheerd door BlackRock, dat ook de pensioengelden van medetoezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) belegt. DNB betaalt BlackRock daarvoor 0,49 procent van het totaal beheerd vermogen. Of de AFM een soortgelijk percentage kwijt is aan vermogensbeheer, wil Sander Baars niet zeggen. Als dat zo is, zijn ze goedkoper uit dan het sectorgemiddelde (0,63 procent), maar zijn ze wel ruim twee maal duurder uit dan bij Mercurius, dat 0,2 procent kwijt was aan vermogensbeheer.

Nog één ijzer in het vuur

De AFM zegt dat het nog altijd de bedoeling is om te fuseren, of samen te werken met andere pensioenfondsen. Maar doordat de voormalige Mercurius-werkgevers allen al een ander onderdak hebben gevonden, is het aantal potentiële samenwerkingspartners geslonken. De AFM heeft nog een ijzer in het vuur: samenwerking met DNB. Die hield in 2013 echter nog de boot af, omdat ze voorrang gaven aan het invoeren van een eigen, nieuwe pensioenregeling. De AFM zegt dat 'de verwachting is dat het nog wel enige tijd zal kosten,' voordat zij daadwerkelijk kunnen gaan samenwerken met anderen. Tot die tijd blijft het kleine, relatief dure pensioenfonds zelfstandig bestaan.
Lees de volledige reconstructie in AM Magazine.