Air France KLM: één zwaluw maakt nog geen zomer

    Na vele verlieslatende jaren presenteerde Air France-KLM gisteren dan eindelijk weer eens zwarte cijfers. Ze zijn geflatteerd dankzij valutaire rugwind en een gedaalde brandstofprijs. Maar betekenen deze gunstige factoren nu ook in de toekomst een structureel winstgevend bedrijf?

    ‘We zijn tevreden over het behaalde resultaat, maar we zijn er nog lang niet.’ Zo zou je de gezamenlijke verklaring van KLM-directeur Pieter Elbers en Air France-KLM topman Alexandre de Juniac over het prille succes (118 miljoen euro netto winst) over 2015 kunnen samenvatten.

    Het moet een hele opluchting voor bestuur en aandeelhouders zijn, die zwarte cijfers. Maar ze lossen de werkelijke interne problemen niet op. Beknibbelen op de koffie, de maaltijden en beenruimte zullen de structurele problemen – de hoge kostenstructuur en concurrentie – niet wegnemen. Dat lijken de heren zich terdege te beseffen, getuige hun toelichting op de cijfers.

    Zachte landing?

    De top van de luchtvaartcombinatie beseft dat ook de concurrentie profiteert van de stevige wind die de sector in de rug blaast. Dankzij de zwakke euro en de lage brandstofprijzen vallen de resultaten bij de Europese luchtvaartmaatschappijen mee. Het Parool citeert topman De Juniac: ‘Deze cijfers zijn niet permanent. Ja, de resultaten zijn goed, ja we zijn tevreden. Maar dat heeft vooral te maken met de gedaalde brandstofprijs en die geldt ook voor onze concurrenten. De kloof tussen ons en de concurrentie is nog steeds significant. Onze Europese en Amerikaanse concurrenten doen het drie tot vijf keer zo goed als wij.’

    ‘De kloof tussen ons en de concurrentie is nog steeds significant’

    Daarmee slaat De Juniac de spijker op zijn kop, want de concurrentie op de mondiale luchtvaartmarkt is moordend. Prijsvechters als Ryanair en EasyJet bedreigen de positie van de traditionele carriers op de Europese thuismarkt, maatschappijen uit het Midden-Oosten knibbelen aan het marktaandeel in de ‘overstapmarkt’. Niet voor niets noemt De Juniac de concurrentie ‘Reuzen’.

    Moordende concurrentie

    Het valt nog te bezien óf, en zo ja in welke mate, Air France KLM een passend antwoord kan geven op die black swans. De Fransen hebben eerder voorgenomen bezuinigingen op de personeelskosten alweer deels teruggedraaid en ook binnen de KLM klinken morrende geluiden tegen de voorgenomen bezuinigingen. Topman Elbers wil de komende jaren een slordige 700 miljoen euro aan kosten besparen, onder meer door bezuinigingen bij het grondpersoneel door te voeren.

    Topman De Juniac bestrijdt de kritiek dat de hervormingen te lang duren. Ook bij British Airways duurde het lang, aldus de Fransman. British Airways is volgens hem van 2002 tot 2011 bezig geweest om kosten te besparen. Toch lijkt enige haast geboden. Wie de cijfers nader analyseert, constateert dat de inkomsten per stoel (‘omzet per beschikbare stoelkilometer’) in 2015 zijn gedaald in plaats van gestegen als zij gecorrigeerd worden voor de staking bij Air France in 2014 en de valutaire effecten van de goedkope euro. Als met deze factoren rekening wordt gehouden zijn de inkomsten per stoel in 2015 juist met 3,3 procent gedaald.

    Transavia strategisch wapen

    Dat de omzet in het vierde kwartaal van 2015 licht is gedaald kan nog op het conto worden geschreven van de aanslagen in Parijs. De grote uitdaging voor het concern is en blijft de hoge kostenstructuur te verbeteren en meer uit het bestaande netwerk te halen. Een mogelijkheid daartoe wordt momenteel onderzocht. De Fransen overwegen om de budgetdochters Transavia Nederland (volledig eigendom van de KLM) en Transavia Frankrijk (voor 40 procent eigendom van KLM) samen te voegen en onder controle te brengen van de Franse moedermaatschappij.

    Wrange constatering: de inkomsten per stoel zijn in 2015 juist met 3,3 procent gedaald

    Dit voornemen ligt uiteraard gevoelig bij de KLM, al erkent ook topman Elbers dat dit niet op voorhand categorisch afgewezen moet worden, maar goed moet worden onderzocht. ‘Strategisch gezien valt er wat voor te zeggen. Daarom moeten we ons huiswerk doen,’ zei Elbers tegen Het Financieele Dagblad. Transavia is voor KLM belangrijk, niet alleen omdat het passagiers aanvoert voor het relatief lucratieve intercontinentale netwerk, maar ook omdat de budgetdochter een wapen is in de strijd tegen de prijsvechters.

    Als het aan De Juniac ligt treedt de combinatie positief de toekomst tegemoet, waarbij investeringen in nieuwe toestellen en strategische allianties met (kleinere) budgetmaatschappijen niet worden uitgesloten. In dat groeiplan zouden de voorgenomen bezuinigingen bij de Franse tak alsnog geschrapt kunnen worden, oppert De Juniac. Lang niet iedereen in de sector deelt het Franse optimisme. Zo beweerde luchtvaartexpert John Strickland nog recent dat vooral de Fransen efficiënter moesten worden. Eén Franse zwaluw maakt dus nog geen stralend Franse zomer.

     

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jean Wanningen

    Gevolgd door 230 leden

    Jean Wanningen (Weert, 1957) is een veelkleurige persoonlijkheid. Ging na ‘verkeerde’ studies bij een gerenommeerde investmen...

    Volg Jean Wanningen
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren