Okwesi Johnston op zijn ananasplantage in Ghana.
© Olivier van Beemen

Albert Heijn schikt met ananasboer Okwesi (‘Kwabena’)

4 Connecties

Onderwerpen

Ghana AH Foundation

Organisaties

Albert Heijn Ahold Delhaize
15 Bijdragen

De Ghanese ananasboer die – zonder dat hij het wist – werd gebruikt in een reclamecampagne van Albert Heijn heeft alsnog een vergoeding gekregen. AH trof begin dit jaar een schikking met Okwesi Johnston, zo bevestigen beide partijen. Ze spraken af er geen inhoudelijke mededelingen over te doen.

Johnston, ananasteler in het West-Afrikaanse Ghana, daagde Albert Heijn eind vorig jaar voor de rechter vanwege onrechtmatig gebruik van zijn portret voor een reclamecampagne: hij was jarenlang te zien op promotieposters op groente- en fruitafdelingen in AH-filialen, zonder zijn medeweten, toestemming of vergoeding.

‘Dit is de Albert Heijn van Kwabena uit Ghana’, luidde de tekst op de poster, gevolgd door de slogan ‘Dubbel lekker’. Want: ‘Ons fruit smaakt niet alleen hartstikke lekker, het geeft je ook een lekker gevoel. Dat komt doordat onze telers samen met de AH Foundation bijdragen aan betere leefomstandigheden voor de lokale gemeenschap.’

Follow the Money ging in Ghana op zoek naar Kwabena en onderzocht er of de projecten van de AH Foundation, het liefdadigheidsfonds van de supermarktketen, daadwerkelijk bijdragen aan het welzijn van mensen rondom de ananasvelden. We namen onaangekondigde kijkjes bij de projecten waaraan het fonds een financiële bijdrage leverde en troffen er uitpuilende klaslokalen, kapotte publieke wc-blokken en ongebruikte waterpompen.

Plastic bakjes

Ook vroegen we oud-medewerkers – twaalf, die vrijuit konden spreken – naar hun ervaringen op de werkvloer van de Britse multinational Blue Skies, AH’s fruitleverancier in Ghana. Blue Skies koopt ananassen en andere exotische vruchten van boeren als ‘Kwabena’, snijdt en verpakt ze in een fabriek bij de hoofdstad Accra, en stuurt ze in plastic bakjes per vliegtuig naar supermarkten in Europa, waar ze in het versvak belanden.

Hij had Blue Skies al jaren daarvoor zijn correcte naam verteld, maar bleef te boek staan als Kwabena

We troffen Kwabena in een dorp op enkele uren rijden van Accra – hij bleek Okwesi Kobena Johnston te heten, roepnaam: Okwesi. Hij zei Blue Skies al jaren daarvoor op de hoogte te hebben gesteld van zijn correcte naam, maar hij bleef te boek staan als Kwabena – de naam die Albert Heijn overnam in zijn reclamecampagne. Follow the Money publiceerde in september 2020 over de zoektocht naar ‘Kwabena’ en de Ghanese liefdadigheidsprojecten van de AH Foundation.

Nadat het verhaal begin vorig jaar in een uitzending van het VPRO-radioprogramma Argos ter sprake kwam, zocht Bert-Jan van Manen van Van Manen Law in Groningen contact met Johnston, en bood hem pro bono juridische bijstand. Hij diende namens de Ghanees een claim in bij Albert Heijn – de gevraagde compensatie baseerde hij op een recente, vergelijkbare zaak.

Albert Heijn probeerde Van Manen af te wimpelen en door te verwijzen naar Blue Skies, de fruitleverancier in Ghana, maar toen hij daar geen genoegen mee nam en aandrong op een zaak voor een Nederlandse rechter, kwam de supermarktketen met een tegenbod – aanzienlijk lager dan het geclaimde bedrag, zegt hij. 

De jurist ging niet akkoord en dagvaardde de supermarktketen; met instemming van Johnston. Van Manen: ‘Als Albert Heijn onze claim had geaccepteerd, was het waarschijnlijk goedkoper uit geweest, gezien de kosten voor een externe advocaat. Maar het bedrijf heeft kennelijk een andere afweging gemaakt.’ 

Albert Heijn wil niet zeggen hoeveel de advocatenkosten bedroegen en gaat ook niet in op andere vragen: ‘De kwestie is in onderling overleg opgelost. Over de inhoud van de afspraken doen wij geen uitspraken.’

Okwesi Johnston besloot uiteindelijk toch in te stemmen met het schikkingsvoorstel. Een rechtszaak kon wel een jaar duren, met voor hem het risico alsnog te verliezen van een kapitaalkrachtig bedrijf. Hij zegt al met al tevreden te zijn met de uitkomst.