© Katja Fred

Na drie vette jaren met torenhoge winsten komt thuiszorgbedrijf Take Care in het vizier van de gemeente Almelo. Zorgfraude, meent Almelo, en eist 2,1 miljoen aan onterecht betaalde declaraties terug. Om te voorkomen dat de twee Take Care-eigenaren hun bankrekening leeghalen, laat de gemeente beslag leggen. Daarop sleept het thuiszorg-echtpaar Almelo voor de rechter. ‘De gemeente wil dat Take Care in de financiële problemen komt.’

Strijden via Skype. Het is ongebruikelijk, maar wegens corona noodzakelijk. Op vrijdag 12 juni treffen de gemeente Almelo en Take Care V&R Thuiszorg elkaar via het beeldscherm. De inzet: 2,1 miljoen euro. Na onderzoek concludeert de gemeente dat Take Care zich schuldig maakt aan zorgfraude. Almelo eist deze miljoenen terug. Om er zeker van te zijn dat het geld niet voortijdig verdwijnt, heeft de gemeente beslag gelegd op alle bankrekeningen en onroerende goederen van het zorgbedrijf en de eigenaren. Dat is tegen het zere been van Take Care, het thuiszorgbedrijf van het Armeense echtpaar Vartan en Reem Arjekian. Het stel is financieel vleugellam. Via het kort geding hopen zij de beslaglegging van tafel te vegen. 

Als de rechter in de rechtbank in Almelo de Skypeverbinding opent, zit eigenaar Vartan Arjekian naast zijn advocaat Ibrahim Mercanoglu. Hij zal het hele kort geding niets zeggen. Zijn advocaat voert het woord. Hij vindt dat de gemeentelijk rechercheur zich ‘als een olifant in een porseleinkast’ heeft gedragen. De beslaglegging is onrechtmatig en de gemeente heeft geen bewijs van fraude, stelt de advocaat. ‘De gemeente wil dat Take Care in de financiële problemen komt.’

Almelo maakte tussen 1 januari 2015 en 1 januari 2019 miljoenen over aan Take Care voor de zorg aan vooral Armeense inwoners uit Irak. Deze mensen kampten met onder andere psychische en sociale problemen. Take Care hielp de Armenen aan een dagbesteding en aan structuur in het dagelijks leven. 

In het jaar dat Take Care het contract met Almelo ondertekent, is het nog een klein bedrijf. Al gauw schiet de omzet omhoog van 1,2 miljoen euro in 2016 naar 2,2 miljoen in 2017. De winst is torenhoog: in 2016 en 2017 maakt het bedrijf zo’n 56 procent winst, terwijl in deze branche 3 procent winst gemiddeld is. Netto levert dit het bedrijf 1,9 miljoen euro op in twee jaar tijd.

3 procent winst is gemiddeld

Een winstpercentage van 56 procent is extreem in vergelijking met de rest van de sector. Volgens hoogleraren Jeroen Suijs en Harrie Verbon, die op verzoek van Omroep Gelderland in 2016 Gelderse zorgbedrijven onderzochten, is een winstmarge van 2 tot 3 procent voor een thuiszorgbedrijf gemiddeld. 

Het overgrote deel van de tarieven die zorgverzekeraars, gemeenten en pgb-houders betalen voor thuiszorg is het loon van zorgmedewerkers. Gemiddeld beslaan de loonkosten in de thuiszorg 75 tot 85 procent van de totale omzet, concluderen Suijs en Verbon in hun onderzoek. Als thuiszorgbedrijven stukken minder uitgeven aan personeel kan dat een teken zijn dat niet alle gedeclareerde zorg ook echt geleverd is. 

Lees verder Inklappen

Onrechtmatig reisje naar Berlijn

Bij de gemeente Almelo komt Take Care voor het eerst in beeld in 2017, als de gemeente hoort dat het bedrijf met cliënten een reisje naar Berlijn heeft gemaakt. Take Care betaalde die trip naar het buitenland. Omdat de reis niet aan de regels voldoet, deelt de gemeente een schriftelijke waarschuwing uit. Verder grijpt Almelo niet in. Eind 2018 publiceert Follow the Money voor het eerst over de hoge winstcijfers van Take Care. Door die onthulling legt Almelo het thuiszorgbedrijf onder de loep en de gemeente besluit dat het bedrijf in 2019 geen contract meer krijgt.

De gemeente onderzoekt de declaraties die Take Care van 2016 tot en met 2019 indiende en verhoort daarbij cliënten en bijna al het personeel. Hieruit blijkt dat cliënten nooit facturen zagen en dat het zorgbedrijf hierdoor vrij spel had. Ook maakte het bedrijf misbruik van de DigiD’s van cliënten. Almelo concludeert na het onderzoek dat de gemeente 2,1 miljoen euro heeft betaald voor zorg die niet is geleverd.  

‘Take Care heeft jarenlang onterechte declaraties gestuurd, daar gaat het om’

De advocaat van Take Care heeft geen goed woord over voor het onderzoek van de gemeente. Het rapport ‘piept en kraakt aan alle kanten’, zegt hij recht in de camera. De cliënten vonden de verhoren bovendien intimiderend, gaat hij verder. ‘Ik verdenk de gemeente ook van etnisch profileren.’  

Op deze aantijging gaat de advocaat van de gemeente niet in. ‘Take Care heeft jarenlang onterechte declaraties gestuurd, daar gaat het om. Het bedrijf behaalde hoge winsten die normaal gesproken voor zorgaanbieders niet haalbaar zijn.’ 

Personeel zonder diploma’s 

Almelo kreeg in haar onderzoek welgeteld één medewerker met een zorgdiploma boven water. Take Care liet vooral vrijwilligers en stagiaires zorgen voor cliënten. Dat is terug te zien in de jaarrekeningen. Waar een gemiddeld thuiszorgbedrijf om en nabij de 80 procent aan personeelskosten betaalt, geeft Take Care in 2016 en 2017 niet meer dan 18,5 procent van de omzet uit aan werknemers. In 2018 was dit 34 procent. 

Gekwalificeerd personeel dat de Armeense taal beheerste, was simpelweg niet te vinden, voert Take Care als verklaring aan. ‘Vanaf 2016 kwamen er twintig ‘opleidingsbanen’ bij. Niet één, maar twee medewerkers hadden wel degelijk een zorgdiploma, daarnaast begeleidden gekwalificeerde zzp’ers stagiaires.’ En daarbij, beargumenteert de advocaat, waarom bleef de gemeente toch cliënten doorverwijzen naar Take Care? 

Dat ligt toch iets anders, beweert de gemeente. Niet de wijkteams hebben deze cliënten doorverwezen, de cliënten hebben zelf gekozen voor Take Care. Daarbij deed Take Care voor dat er alsnog gediplomeerd personeel was aangenomen. Dat bleek later niet het geval te zijn. Op dit moment valt nog één cliënt onder de vleugels van Take Care. Daarmee is de wijkcoach ‘in gesprek’ over een andere zorgaanbieder.

Los van de gemeente Almelo constateert ook zorgverzekeraar Menzis dat Take Care ongekwalificeerd personeel inhuurt. Na eigen onderzoek besluit Menzis een paar maanden geleden dat het thuiszorgbedrijf 1,3 miljoen euro moet terugbetalen. Take Care heeft deze rekening gekregen, maar nog niet betaald. 

‘Ik ben helemaal geen toezichthouder. Ik krijg hier buikpijn van’

Hadden Almelo en Menzis niet beter gaandeweg Take Care kunnen controleren? Wie hield er toezicht op het bedrijf en diens torenhoge winsten? Tijdens het kort geding stelt de gemeente dat Take Care geen raad van commissarissen heeft. Dat maakt de gemeente op uit de verklaringen van Take Care. Maar in het register van de Kamer van Koophandel staat anderhalf jaar lang één commissaris vermeld. 

Als Follow the Money deze toezichthouder belt, weet ze van niets. Weliswaar voorzag ze Arjekian in 2018 als mbo-docent van opleidingsadvies, maar van de mededeling dat ze ingeschreven staat als toezichthouder schrikt ze merkbaar. ‘Ik ben helemaal geen toezichthouder. Ik krijg hier buikpijn van,’ zegt ze. Ja, Arjekian heeft haar twee jaar geleden gevraagd om toezichthouder te worden. ‘Daarvoor heb ik bedankt. Ik heb nog nooit een jaarrekening van het bedrijf gezien. Ik heb de man drie keer gesproken en daarna nooit meer.’ 

Wel heeft Arjekian haar identiteitskaart gevraagd. ‘Die had hij nodig om zijn administratie kloppend te maken, vertelde hij me. Ik had daar verder geen bedenkingen bij. Ik hoor nu voor het eerst dat hij me daarmee dus blijkbaar als toezichthouder bij de Kamer van Koophandel heeft ingeschreven.’ Hoewel Take Care zegt schriftelijk bewijs te hebben dat de commissaris zelf bevestigt dat zij in de raad van toezicht zit, wil diens advocaat dit niet aan Follow the Money tonen. De docente heeft inmiddels een melding gedaan bij de politie.

Nieuwe commissaris: ‘Ik heb niet het idee dat het bij dit bedrijf om het geld gaat’

Sinds maart van dit jaar staat een tweede commissaris ingeschreven, die naar eigen zeggen ‘nog nooit een jaarrekening heeft gezien’. ‘Eén keer heb ik een klein verslagje geschreven met verbetervoorstellen voor de zorg.’ Nadat deze vrouw, die anoniem wil blijven, zich verdiepte in de verantwoordelijkheden van een toezichthouder, besliste ze dat ze deze verantwoordelijkheid ‘niet wil dragen’. ‘Daarom ben ik al snel gestopt.’ Inmiddels heeft ze zich alweer uitgeschreven bij de Kamer van Koophandel. 

Op de dag van het kort geding werd Dewi Krans als nieuwe commissaris ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Zij is twee weken geleden gevraagd en besloot te helpen. Hoewel ze de financiële stukken deze week pas bekijkt, zegt ze: ‘Ik heb niet het idee dat het bij dit bedrijf om het geld gaat. Vartan heeft me zijn bankafschriften laten zien en hij keert zichzelf niet een bijzonder hoog loon uit voor een directeur.’ Krans heeft het nieuws gevolgd, maar sprak ook zelf met personeel en cliënten. ‘Cliënten zijn blij met de zorg die ze krijgen.’

Lees verder Inklappen

Geen ‘vakantie en een luxe leven’

In totaal eisen de gemeente Almelo en Menzis 3,4 miljoen euro terug van Take Care. Aangezien Take Care elke vorm van fraude ontkent, moet er waarschijnlijk een rechter aan te pas komen die bepaalt of de eisers dit geld terugzien. Almelo wil met de beslaglegging in ieder geval een zo hoog mogelijk bedrag veiligstellen. ‘Take Care stelt zelf dat er 1,7 miljoen op de rekening staat. Voor de gemeente is het gissen of het beslag doel heeft getroffen,’ zegt de advocaat van Almelo. 

Het echtpaar heeft zichzelf in ieder geval niet getrakteerd op ‘vakantie en een luxe leven’, stelt hun advocaat. Wel kochten zij vastgoed: in 2018  ging de dividenduitkering van zes ton naar het kopen en bouwen van een woning – volgens het Kadaster het derde pand dat op naam staat van de Arjekians. Daarnaast kocht Take Care in 2018 voor ruim 550.000 euro een bedrijfspand met grond. ‘Volledig fiscaal en financieel verantwoord’, noemt de advocaat dit.

‘We kunnen binnen een half uurtje zeven ton bij de bank ophalen’

Hij stelt de gemeente voor het bedrijfspand en zeven ton aan contant geld als zekerheid te stellen. ‘Een gezamenlijke waarde van 1,3 miljoen euro. Die zeven ton kunnen we binnen een half uurtje bij de bank ophalen.’ De gemeente wijst dit voorstel af. Niet alleen is het aanbieden van contant geld ‘ongebruikelijk’, het biedt onvoldoende zekerheid. Daarbij wil de gemeente minimaal 2,1 miljoen euro aan vervangende zekerheid. Daarop verhoogt de advocaat van Take Care het bedrag met nog eens twee ton. Dat is geen schuldbekentenis, benadrukt hij. De gemeente gaat niet in op deze handjeklap en laat de beslissing aan de rechter. 

De rechter stelde in zijn uitspraak vanmiddag de gemeente in het gelijk. Take Care heeft de feiten uit het Almelose onderzoek onvoldoende weerlegd om de beslaglegging van tafel te vegen. ‘Daarbij krijgt Take Care nog steeds zorg betaald door Menzis en andere gemeenten. Hierdoor is niet gebleken dat Take Care de salarissen van het personeel niet meer zou kunnen betalen,’ stelt de rechter vast. 

Dit artikel is vrijdag 26 juni om 13.30 uur aangepast: het vonnis van de rechtbank is toegevoegd.

Follow the Money legde Take Care V&R Thuiszorg een lijst vragen voor. Het zorgbedrijf wil op geen enkele vraag antwoorden. 

Take Care-gemeenten

Tot en met 2022 heeft Take Care een contract met de andere twaalf gemeenten die aangesloten zijn bij de Twentse zorginkooporganisatie OZJT/Samen14. Of er bij deze gemeenten onderzoeken lopen naar Take Care wil de inkooporganisatie niet kwijt. Hof van Twente verlengde net als Almelo het contract niet in 2019. Aangezien in deze gemeente maar twee cliënten in zorg waren bij Take Care, maakt zij er geen zaak van. In Almelo ging het om 68 cliënten. Beide gemeenten scherpten de eisen voor toelating aan. 

Sinds 2019 hebben vier gemeenten in Drenthe een contract met Take Care: Hoogeveen, De Wolden, Meppel en Staphorst. Volgens Take Care zijn er op dit moment nog zestien medewerkers aan het werk die aan dertig cliënten zorg bieden.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft geen onderzoek gedaan naar Take Care. De activiteiten van het bedrijf worden vooral vanuit de Wmo gefinancierd, laat de inspectie weten, en het toezicht daarop is een taak van de gemeente. ‘Wij hebben verder ook geen meldingen gekregen over het bedrijf,’ wil de woordvoerder nog kwijt.

Lees verder Inklappen

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Judith Spanjers
Judith Spanjers
Werkte 22 jaar voor Omroep Gelderland. Doet voor FTM onderzoek naar winsten en fraude in de zorg.
Gevolgd door 374 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren