© Publiek domein

  • te gek voor woorden

Wie aan de haal gaat met Almelo’s zorggeld, komt daar niet zonder meer mee weg. De gemeente eist 1 miljoen terug van zorgondernemer Nina Barsamian, eigenaar van Victorie en voormalig commissaris van thuiszorgonderneming Anahid. Barsamian zou een deel van het geld hebben verspeeld in het casino. UPDATE 11 april: rechter geeft Almelo gelijk.

Dit stuk in 1 minuut
  • Vorig jaar publiceerde FTM in het dossier Zorgcowboys een aantal artikelen over de Almelose zorgwereld. Een van de conclusies: op geld beluste zorgondernemers wordt in Almelo geen strobreed in de weg gelegd.
  • In december 2018 stelde de Sociale Recherche Twente een onderzoeksrapport op over zorgonderneming Victorie. Dat was vernietigend: directeur Nina Barsamian zou tonnen aan zorggeld voor eigen doeleinden besteed hebben. Barsamian bestrijdt de bevindingen in het rapport.
  • De gemeente Almelo stopte de wmo-subsidie aan Victorie, probeert de al geleverde subsidie terug te vorderen en legde beslag op de bezittingen van de zorgonderneming. Ook deed de gemeente aangifte van zorgfraude bij het OM. Barsamian spande een kort geding aan tegen het stopzetten van de subsidie.
  • Inmiddels heeft ook Samen14, een inkoopcollectief van 12 Twentse gemeenten, het contract met Victorie beëindigd. Verzekeraar Menzis is bezig met een eigen onderzoek naar de besteding van PGB-gelden door Victorie.
  • De gemeente Almelo kijkt nu strenger naar opleidingseisen, kwalificaties en registraties. Ook legt de gemeente de financiële gezondheid van bedrijven preventief onder de loep, maar naar winstpercentages kijkt Almelo daarbij nog steeds niet.
Lees verder

Een directeur van een zorginstelling die in drieëneenhalf jaar tijd meer dan 700 keer het casino bezoekt, daar zorggeld vergokt en eens in de zoveel tijd een cliënt meeneemt om te gokken. Deze en andere opmerkelijke feiten komen naar voren in een rapport van de Sociale Recherche Twente over de Almelose zorgonderneming Victorie van Nina Barsamian. 

De rechercheurs concluderen dat Barsamian voor tonnen aan wmo-geld heeft misbruikt.  Ook spreekt het rapport van het ontbreken van een ‘evenwichtige en respectvolle relatie’ tussen zorgverlener en cliënt. Zo zou Barsamian regelmatig dure cadeaus aan haar cliënten geven, waaronder een borstvergroting en botox-fillers. Door één van haar cliënten liet ze een tatoeage zetten. En door het vele nachtelijke casinobezoek zou ze haar rol als nachtelijk aanspreekpunt van de zorginstelling niet goed kunnen vervullen. 

Barsamian kwam al eerder ter sprake op Follow the Money: ze was commissaris van thuiszorginstelling Anahid B.V. Vorig jaar ontdekte Follow the Money dat die onderneming in 2017 op een omzet van nog geen 1,4 miljoen een winst van 919.780 euro — 66,8 procent — kon noteren. Als enig aandeelhouder kwam die winst directeur Nver Dermovesian flink ten goede: ze keerde zichzelf dat jaar 6 ton uit. Lokale politici vroegen het college van Burgemeester en wethouders om opheldering. Enkele maanden later ontdekte FTM ook bij thuiszorgbedrijf Take Care opmerkelijk hoge winsten. 

VERTROUWELIJK, MAAR OPENBAAR

Officieel is het rapport van de Sociale Recherche Twente nog altijd vertrouwelijk, maar al in december 2018 wist RTV Oost er de hand op te leggen. In de serie artikelen die de omroep daarna publiceerde die is nagenoeg alle informatie openbaar geworden. FTM heeft het rapport inmiddels ook in bezit, waardoor we de feiten hebben kunnen verifiëren. 

Lees verder Inklappen

Conservatoir beslag

De zaak rondom Victorie begon te rollen toen vakbond FNV eind augustus bij de gemeente Almelo aan de bel trok, onder meer vanwege meldingen van cliënten. Daarop droeg de gemeente de sociale recherche op versneld onderzoek te doen naar Victorie.

In het rapport staan ook misstanden beschreven die wijzen op meer ‘klassieke’ vormen van zorgfraude. Zo heeft Victorie volgens de rechercheurs slechts 11.587 van de 19.841 uur die het bedrijf zegt te hebben geleverd, ook daadwerkelijk uitgevoerd. Daarnaast was Barsamian tijdens een voor het onderzoek afgenomen interview volgens de rechercheurs niet op de hoogte van de wettelijk verplichte calamiteitenregeling en zou ze niet aan de opleidingseis voldoen, omdat ze slechts een Iraakse opleiding heeft afgerond die te vergelijken is met de Nederlandse havo.

De gemeente Almelo probeert nu het pgb, de zorg in natura en de wmo-subsidie van de afgelopen drie jaar, goed voor een totaalbedrag van iets meer dan een miljoen euro, terug te vorderen. De gemeente heeft aangifte van zorgfraude gedaan bij het OM. Ook heeft de gemeente conservatoir beslag gelegd op de bezittingen van de B.V.’s en op privébezittingen van Barsamian en adjunct-directeur Jan Bank. 

Barsamian heeft een kort geding aangespannen tegen het afwijzen van de subsidie, dat diende op 8 maart in de rechtbank van Zwolle. Tijdens de zaak onthulde de advocaat van de gemeente dat Barsamian niet alleen zorggeld in Nederlandse casino’s zou hebben vergokt, maar ook tijdens een vakantie in Las Vegas in augustus 2018. De advocaat van Barsamian moet zijn verweer daarop vandaag (22 maart) aanleveren.

Barsamian verweert zich tegenover Follow the Money in krachtige termen: volgens haar ‘slaat de inhoud van het rapport nergens op.’  Zo zou de sociale recherche vooral hebben gesproken met ‘cliënten die boos zijn weggegaan en medewerkers die niet op de juiste manier functioneerden.’ Dat Victorie minder zorg leverde dan afgesproken klopt ook niet, zegt Barsamian: ‘Het is mij niet duidelijk hoe ze die berekening gemaakt hebben. Het personeel en de zzp’ers werkten veel meer dan de 40 uur per week die hun contract staat. Daar kregen ze ook voor betaald. Ook ik werkte overuren.’ Een nachtelijk aanspreekpunt zou ‘altijd binnen hooguit zes minuten aanwezig’ geweest zijn. Cadeaus werden inderdaad gegeven bij verjaardagen, aldus Barsamian, maar die waren ‘hooguit 20 tot 25’ euro. In het laten zetten van een tatoeage door een cliënt ziet ze geen kwaad. 

Of ze haar cliënten ook een borstvergroting en fillers cadeau deed, wil Barsamian niet kwijt. Ze bevestigt dat ze in Las Vegas was, maar wil niet zeggen of ze daar ook gegokt heeft. Ook over het aantal keer dat ze een Nederlands casino bezocht zou hebben en of daarbij zorggeld is besteed, wil ze geen uitspraken doen.

‘Zoiets kan geen jaren spelen zonder dat de gemeente daar weet van heeft’

Victorie krijgt sinds 1 maart geen subsidie meer, maar Barsamian zegt nog steeds zorg te dragen voor vier cliënten die begeleid wonen en vier cliënten die onder de wmo vallen. Verder wacht Barsamian de uitspraak van de rechter af. ‘Die heeft het laatste woord. Als hij zegt dat ik dingen verkeerd heb gedaan, dan ben ik daarvoor verantwoordelijk.’

Krikor Mutafian, lid van de Raad van Commissarissen van Victorie, heeft het idee dat de zaken in de media en het rapport groter worden gemaakt dan ze zijn. Of de beschuldigingen van het verkeerd besteden van zorggelden kloppen, weet hij niet: ‘Wie ben ik om iets over de boekhouding te zeggen? Ik heb daar weinig verstand van.’ Hij heeft niet het idee dat hij daarmee is tekortgeschoten in zijn rol als commissaris. ‘Ik controleer de kwaliteit van de zorg, en ik heb geen aanwijzingen gezien dat daar iets mis mee zou zijn.’ Voormalig commissaris Dennis Schippers onthoudt zich van commentaar over de gang van zaken bij de zorginstelling. ‘Het ligt nu bij de rechter. Ik ga er geen uitspraak over doen.’

Overigens is het de vraag hoe kritisch Mutafian, die sinds januari 2018 de enige commissaris van Victorie B.V. is, kán zijn. Volgens het rechercherapport is hij de ex-man van Barsamian. Ook was Barsamian vennoot bij het restaurant waar Mutafian nu eigenaar is. 

Geen nieuw contract

Inmiddels hebben Almelo en inkooppartner Hof van Twente flink de bezem gehaald door de instellingen waaraan ze subsidie geven voor de jeugdzorg en wmo. In totaal kregen bij de aanbestedingsronde van dit jaar honderd minder aanbieders een zorgcontract dan in de vorige contractperiode. Daar moet overigens wel bij worden gezegd dat er ook een stuk minder inschrijvingen waren.

Victorie, Take Care en Anahid kregen voor 2019 geen nieuw contract. Door eisen te stellen aan de ‘opleidingseisen die aan zorgmedewerkers worden gesteld’ en de ‘vereiste kwalificaties en registraties’ van zorgaanbieders, hoopt Almelo voortaan te weren aan de poort. ‘Verder is de financiële gezondheid van de inschrijvende partijen beoordeeld,’ schrijft woordvoerder Annerieke Wermers. Hoe de beoordeling precies in elkaar zit is onduidelijk, maar er wordt in elk geval niet naar het winstpercentage gekeken – hoewel juist dat zo opmerkelijk was in het geval van Anahid en Take Care.

Aan de telefoon zegt Wermers dat de gemeente op dit moment bij andere zorginstellingen uitgebreider onderzoek doet naar geldstromen. Of Anahid en Take Care daar ook onder vallen, wil ze niet zeggen. De gemeente zei eerder niet genoeg capaciteit te hebben voor een grootschalig fraude-onderzoek, maar inmiddels is die bezetting opgehoogd naar 2,5 fte. Zorgverzekeraar Menzis is een eigen onderzoek gestart naar misbruik van PGB-gelden; ook dat onderzoek loopt nog. 

Hoewel Almelo geen nieuw contract afsloot, kreeg Victorie op 1 januari 2019 wel opnieuw een contract met 12 andere Twentse gemeenten, die samen zorg inkopen via inkoopcollectief Samen14. Maar sinds 15 maart is ook dat contract ontbonden, vertelt woordvoerder Rob Stiekema. Of ook Samen14 het subsidiegeld van de afgelopen jaren terugvraagt, weet Stiekema nog niet. Overigens staan Take Care en Anahid nog wel op de lijst met gecontracteerde aanbieders. Stiekema: ‘Ik kan niet zeggen wat de status van die contracten is en of er onderzoeken lopen naar Anahid of Take Care.’

Sebastiaan Stöteler van de PVV Almelo vind het goed dat Victorie nu aangepakt wordt, maar zegt wel dat de gemeente laat in actie is gekomen: ‘Zoiets kan geen jaren spelen zonder dat de gemeente daar weet van heeft.’Om erachter te komen of de gemeente inderdaad al wist wat er speelde, vroeg de PVV op 21 januari 2019 met een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur alle gemeentelijke communicatie over de zorginstelling op. De uiterste deadline voor de gemeente was 21 maart, maar die is opgeschort, omdat Victorie tijd heeft gekregen een zienswijze in te dienen.

Rechtszaak verloren

Almelo is niet de enige gemeente die problemen heeft met verkeerd besteed zorggeld. In 2016 deden de Tilburgse hoogleraren Jeroen Suijs en Harrie Verbron in opdracht van Omroep Gelderland een grootschalig onderzoek naar de winstmarges van Gelderse zorgondernemingen. Wat bleek: één op de zes van de onderzochte bedrijven maakte meer dan tien procent winst. Verbon zei tegen Omroep Gelderland ‘verbijsterd’ te zijn over die conclusie.

De gemeenten Nijmegen en Tiel spanden het jaar daarop rechtszaken aan tegen zorgbedrijven die te weinig zorg zouden hebben geleverd voor de toegekende subsidie. Die zaken waren vergelijkbaar met wat nu in Almelo speelt. De gemeenten kregen toen ongelijk van de rechter: ‘Dat had ermee te maken dat van tevoren niet duidelijk was vastgelegd op welke zorg cliënten precies recht hadden’, zegt Suijs, ‘dus de gemeente kon niet aan de rechter duidelijk maken dat de zorginstelling niet aan haar verplichting had voldaan.’

De zaken staan niet op zichzelf. Suijs: ‘In de huidige situatie mag een zorginstelling die bijvoorbeeld beschermd wonen aanbiedt een globaal zorgplan opstellen en vaste maandbedragen declareren. Daardoor is het achteraf heel moeilijk vast te stellen op welke zorg een cliënt precies recht heeft en of deze zorg ook daadwerkelijk geleverd is. Dat speelt ondernemingen met slechte bedoelingen in de kaart.’


Update 11 april 2019

Zorgondernemer Nina Barsamian krijgt in 2019 terecht geen subsidie voor beschermd wonen meer van de gemeente Almelo. Dat maakt de rechtbank Overijssel donderdag bekend. 

Barsamian vocht het besluit van de gemeente aan, maar de voorzieningenrechter vindt het aannemelijk dat het zorggeld ‘niet of in onvoldoende mate besteed zal worden aan het doel waarvoor de subsidie beschikbaar wordt gesteld.’

Barsamian plaatste in de rechtszaal kanttekeningen bij het onderzoek van de sociale recherche waarop de gemeente zich baseert, maar die argumenten waren volgens de rechter niet genoeg. Op basis van het bewijs dat de gemeente heeft geleverd acht de rechter het aannemelijk dat Barsamian ‘aanzienlijke bedragen van zakelijke bankrekeningen heeft onttrokken voor besteding in casino’s.’

De rechter zei ook dat Barsamian ‘op geen enkele wijze blijk heeft gegeven van het besef dat zorggelden niet bestemd zijn om in een casino te besteden, in het verleden, nu of in de toekomst.’

Lees de volledige uitspraak hier.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Arjan van der Linden

Gevolgd door 203 leden

Afstuderend journalist. Onderzoekt de rafelranden van de arbeidsmarkt en maatschappelijke instellingen.

Volg Arjan van der Linden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren
Over de auteur

Nina Rijnierse

Redactiestagiair bij Follow The Money; studeert Journalistiek en Media aan de Universiteit van Amsterdam.

Volg Nina Rijnierse
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren
Dit artikel zit in het dossier

Zorgcowboys

Gevolgd door 4202 leden

Er zijn veel manieren om meer geld te verdienen in de zorg dan gerechtvaardigd is. In dit dossier gaan we op jacht naar zogen...

Volg dossier