Nver Dermovsesian proost op het succes van Anahid
© Anahid (via Facebook)

    Hoog aan het firmament van de lijst met zorgcowboys die het data-onderzoek van Follow the Money en KRO-NCRV’s Pointer en Reporter Radio opleverde, schittert het Almelose thuiszorgbedrijf Anahid. Drie jaar op rij winstmarges van boven de 35 procent halen in de thuiszorg, hoe kan dat? Follow the Money sprak met eigenares Nver Dermovsesian. Haar verklaring over de jarenlange ongekend hoge winsten: ‘Wij werken gewoon hard.’

    Dit stuk in 1 minuut

    Waar gaat dit over?

    • Follow the Money volgt al geruime tijd mogelijke zorgcowboys. Een bedrijf waarover we in 2018 schreven, kwam in het grote data-onderzoek van FTM, Pointer en Reporter Radio opnieuw bovendrijven. Drie jaar op rij maakte dit bedrijf meer dan 35 procent winst, een percentage dat in deze sector bepaald buitensporig is.
    • Het bedrijf in kwestie, het Almelose thuiszorgbedrijf Anahid, weigerde tot nu toe elk commentaar. Maar deze zomer mocht FTM alsnog langskomen. Op het kantoor van Anahids vertegenwoordiger legden we advocaat Eddy Kolkman en Anahids eigenares Nver Dermovsesian een aantal vragen voor. Of we een helder antwoord kregen? Nee, niet echt.
    • Maar niet getreurd: op grond van de jaarrekeningen die Anahid eerder heeft ingeleverd, en in combinatie met algemene regels en uitgangspunten die voor de thuiszorg gelden, wisten we flink wat sommen te maken.

    Waarom moet ik dit lezen?

    • Hoe we ook rekenden, en welke variabele we ook aanpasten: de sommen wilden maar niet kloppen. De wonderwinsten van Anahid lijken rekenkundig onmogelijk. Tenminste: wanneer je ervan uitgaat dat alle gedeclareerde zorg is geleverd, tegen normale tarieven, en al het personeel conform minimumloon en volgens cao-afspraken is betaald. 
    Lees verder

    ‘Ik krijg wel eens de indruk dat het jullie meer gaat om sensatie dan om de waarheid te achterhalen.’ Advocaat Eddy Kolkman – strak achterover gepommadeerde grijze krullen, geruit jasje, glanzende manchetknopen – richt het woord op een grauwe middag in juli tot de twee journalisten van Follow the Money die zojuist tegenover hem zijn gaan zitten. Hij wil meteen even duidelijk maken waar het gesprek wat hem betreft over moet gaan. ‘Ik hoop toch dat we hier zitten om de waarheid te achterhalen en niet om een mooi kopje te schrijven boven een artikel.’

    De toon is gezet, meteen na de ontvangst in het kantoor van Kolkman Advocaten – een uit de kluiten gewassen kubus opgetrokken uit donkergrijze stenen, die vanaf een industrieterrein aan de rand van Almelo boven de A35 uittorent. Een levensgroot kunstpaard in de lobby, een verguld hoefijzer op het hardhouten dressoir en het logo op zijn briefpapier verraden dat eigenaar Eddy Kolkman een passie voor paarden heeft.

    FTM is hier niet om te praten over paarden, maar over zorgcowboys. Kolkman wordt vergezeld van twee mensen; Kolkmans zorgspecialist Peter Blom, een zwijgende grijze heer die zich in eerste instantie niet bekend maakt en een goed geklede dame van een allure die je eerder verwacht in een Goois etablissement. Die dame is Nver Dermovsesian, de Armeens-Irakese die oprichter en eigenaar is van thuiszorgbedrijf Anahid uit Almelo.

    Het thuiszorgbedrijf levert dagbesteding, verzorging en verpleging aan huis voor ongeveer zeventig cliënten, veelal van Armeense afkomst. De naam Anahid verwijst naar de Armeense moedergodin en beschermvrouwe der geneeskunst, ook wel de ‘gouden moeder’ genoemd. Geheel in de sfeer van deze hemelse ‘weldoenster van de mensheid’ mag Dermovsesian de deelnemers van haar dagbesteding graag verwennen, zeggen insiders. Met boodschappenkarren vol chocolade en lekkernijen tijdens het Armeense paasfeest bijvoorbeeld, en de mooie prijzen die ze beschikbaar stelt voor de bingo die cliënten er graag spelen.

    Anahid weet al sinds haar oprichting verbazingwekkende winstmarges te scoren

    Anahid verwierf publieke belangstelling vanwege een ander ‘gouden’ aspect van het zorgbedrijf: het verdienmodel. Anahid weet al sinds haar oprichting verbazingwekkende winstmarges te scoren. Het bedrijf scoorde zeer hoog onder de grootverdieners in de zorg die Follow the Money, KRO-NCRV’s Pointer en Reporter Radio identificeerden tijdens ons gezamenlijke data-onderzoek naar zorgcowboys.

    Anahid was geen onbekende van Follow the Money. In 2018 ontdekte FTM dat het bedrijf in 2017 66,8 procent winst wist te behalen en Dermovsesian 600 duizend euro winst liet uitkeren naar haar beheermaatschappij Hartion BV. Ter vergelijking: de omzet over dat jaar bedroeg 1,3 miljoen euro. Dat nieuws leidde in de lokale politiek tot een storm van kritiek; politici en zorginkopers van de gemeenten stelden vragen. Temidden van dat tumult besloten de gemeenten Almelo en Hof van Twente om Anahid niet langer een contract voor zorgverlening te gunnen.

    Woekerwinsten

    Die torenhoge winsten van Anahid zijn zeldzaam in de zorg. De marges, drie jaar op rij tussen de 35 en 58 procent, zouden niet misstaan in Silicon Valley, hoewel alleen de meest succesvolle techbedrijven soortgelijke prestaties leveren. Partijen als Google (hoogste winstmarge in de afgelopen tien jaar: 35,4 procent) en Apple (37,8 procent) zouden ervan watertanden. Tech- en farmabedrijven van dat niveau verdienen geld met hun marktpositie, de geavanceerde verkoop van advertentieruimte, slimme automatisering of hun door goedkope productie. Maar Anahid is geen productiebedrijf en heeft geen monopolie. Sterker, Anahid moet geld zien te verdienen in de thuiszorg, een dienstensector waar de marges over het algemeen zeer laag zijn. Dat maakt kostenbesparing extra lastig: het is vrijwel onmogelijk om efficiëncywinst te boeken op zorgwerk als aankleden, douchen, spuitjes geven of naar de wc helpen. Thuiszorg is een dienst, en per definitie arbeidsintensief.

    Gemiddeld liggen de marges er rond de 3 procent; daar berekenen veel gemeenten hun tarieven ook op. Hoogleraren Jeroen Suijs en Harry Verbon stellen dat, op basis van de geldende tarieven in de thuiszorg, winstmarges boven de 10 procent nauwelijks mogelijk zijn – laat staan marges van 30 of meer. Zij stellen dat marges van 2 à 3 procent in die sector al heel efficiënt zijn. Ook zorgverzekeraars hebben die ervaring. Verzekeraar DSW voerde een onderzoek uit naar declaraties in de thuiszorg, en ontdekte dat wanneer sprake is van afwijkend hoge marges, er mogelijk minder zorg geleverd is dan waarvoor betaald werd. Als dat bewust gebeurt, is er sprake van zorgfraude. DSW-bestuurder De Groot: ‘Als een bedrijf in de thuiszorg meer dan 10 procent winst maakt, is er iets niet pluis.’

    Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid sprak zich tegenover KRO-NCRV’s Pointer en Follow the Money nadrukkelijk uit over zulke ‘dubbele zwarte cijfers’ in de thuiszorg. Over Anahids winstmarge zei de minister: ‘‘Dat is absurd. En het kán ook helemaal niet in de zorg, de tarieven bieden geen ruimte om goede zorg te leveren en dan meer dan 10 procent winst over te houden. Als je dat soort signalen ziet, zeker meerdere jaren op rij, is er waarschijnlijk wat aan de hand.’

    Terugkerende vragen over Anahid

    Er zijn nogal wat vragen over Anahid: over salariëring, hoeveel uren er worden gedraaid, en hoe de omzet kan worden behaald met het aantal gemelde fte. Een aantal voorbeelden:

    - Winst: De winsten die Anahid jaar na jaar boekt, verhouden zich slecht met alles wat over de thuiszorg bekend is. Gemiddeld geldt daar een marge van rond de 3 procent. Winstmarges boven de 10 procent zijn nauwelijks mogelijk – laat staan van 35 procent of meer.

    - Personeelskosten: Volgens de jaarrekening van 2016 namen Anahids personeelskosten bij elkaar 182 duizend euro in beslag, 23,4 procent van de totale uitgaven. Er waren in dat jaar 16 fte. Ruim 56 duizend euro (30 procent) van de totale loonkosten ging op aan het salaris van Dermovsesian zelf. Voor de overige 15 fte resteerde zo slechts 126 duizend euro. Dat is per fte 8400 euro per jaar: nog niet de helft van het wettelijk minimumloon.

    - Bezetting: Dermovsesian noch Kolkman willen in het gesprek zeggen wat de personele bezetting van Anahid is. ‘Die fluctueert’, meldt Kolkman. In een gesprek tussen Anahid en de gemeenten Almelo en Hof van Twente van 21 augustus 2018 was daarover ook al onduidelijkheid. Beide gemeenten wilden, naar aanleiding van de jaarrekening van 2017, weten hoe het bedrijf dat jaar bijna 67 procent winst kon maken. Anahid antwoordde toen dat er fouten zijn gemaakt in de salarisadministratie en dat de jaarrekening niet klopte. Uit de notulen van dat gesprek blijkt dat Anahids vertegenwoordiger meedeelt ‘dat hij het heeft nagekeken en er sprake moet zijn van 39 fte’. Anahid kwam later met een gecorrigeerde jaarrekening waarin de winst voor belasting daalde tot 54,9 procent, maar die 39 fte stonden daar niet in: het bleef bij 17,5 fte in 2017.

    Lees verder Inklappen

    Opvallend lage personeelskosten

    De grote vraag is: hoe maakt Anahid die hoge winsten? Wat is er aan de hand bij Anahid, heeft het bedrijf een baanbrekende, innovatieve werkwijze uitgevonden om de productiviteit te verhogen?

    Dermovsesian wilde eerder geen antwoord geven op die vraag, maar nu zit FTM dan toch tegenover haar in het kantoor van huisadvocaat Eddy Kolkman. Raadsman Kolkman voert vaak het woord. Dermovsesian zwijgt en glimlacht veel. Wanneer ze het toch woord neemt, heeft ze hoorbaar moeite met het formuleren in de Nederlandse taal. Op die zeldzame momenten verwijst ze hoofdzakelijk naar Kolkman. ‘U krijgt toch antwoord,’ zegt ze dan, ‘meneer Kolkman gaat u dat zeggen.’ 

    ‘Misschien moet je eens controleren hoe het kan dat die anderen zo ongelooflijk veel kosten maken. Dat is een veel betere vraag’

    We leggen Kolkman de vraag voor. Wat is het geheim achter die ongekend hoge winsten? Eerst beweert Kolkman dat die winsten niet zo bijzonder zijn. Hij wijst op andere zorgcowboys. ‘Er zitten in uw lijst toch nog 50 andere bedrijven die ook veel meer winst maken dan 10 procent? Hoe kan dat dan?’ Nadat FTM verduidelijkt dat dit slechts 5 procent van de complete groep geanalyseerde bedrijven betreft, en Anahid zelfs daar een uitblinker is, gooit hij het over een andere boeg. ‘Misschien moet je het omgekeerde eens controleren. Misschien moet je eens controleren hoe het kan dat die anderen zo ongelooflijk veel kosten maken. Dat is een veel betere vraag. Misschien is daardoor de gezondheidszorg van Nederland wel zo ontzettend duur. Omdat ze niet efficiënt werken.’ Wat Anahid anders maakt dan andere bedrijven? Kolkman zucht. ‘Die anderen hebben laagjes ertussen zitten, met heel veel managers die van alles organiseren en met personeelsfunctionarissen en PR-functionarissen en weet ik veel wat allemaal, waardoor er nogal wat marge verdwijnt.’

    Maar dat verklaart nog niets. Thuiszorgbedrijven hebben niet per se hoge overheadkosten of veel managers. We dringen aan: hoe weet Anahid dit concreet te presteren? ‘Lage kosten,’ antwoordt Kolkman. ‘Ze sponsoren bijvoorbeeld niet FC Twente.’ Het gesprek loopt stroef, het wordt FTM niet duidelijk wat Anahid precies doet om zoveel meer winst dan anderen te maken. 

    ‘Dat kan door de tarieven te hanteren die de Nederlandse Zorgautoriteit berekend heeft. Die gelden voor elke verrichting in Nederland, voor ieder bedrijf,’ kaatst Kolkman dan terug. Maar die tarieven, zo is alom bekend, zijn helemaal niet berekend op ‘dure laagjes’ of hoge winstmarges. Integendeel, het grootste deel wordt gereserveerd voor personeelsinzet. De loonkosten in de thuiszorg beslaan gemiddeld 75 tot 85 procent van de totale omzet, stellen hoogleraren Suijs en Verbon. Vergeleken daarmee heeft Anahid extreem weinig personeelskosten: in 2017 ging maar 30 procent van de inkomsten naar personeelskosten, in 2018 34 procent.En in 2016 kwam het bedrijf nog niet eens aan 24 procent.

    FTM vraagt naar een verklaring voor die lage personeelskosten. Kolkman dreunt een antwoord op terwijl hij ongeduldig met zijn vingers op tafel trommelt: ‘Er wordt betaald conform de cao en er zijn een aantal min-max contracten en een aantal nulurencontracten. Dat soort mensen wordt alleen betaald voor de uren die ze werken. Je hebt zo geen stilstand.’

    De personeelskosten zijn dermate laag dat het erop lijkt dat in 2016 en 2017 niet eens het minimumloon is betaald

    Het blijft een raadsel: Als de medewerkers volgens de cao worden betaald, worden er dan misschien weinig uren gedraaid? ‘Nou, dat zie ik niet,’ zegt Kolkman. De personeelskosten zijn echter dermate laag dat het erop lijkt dat in 2016 en 2017 niet eens het minimumloon is betaald aan de werknemers, die bij elkaar respectievelijk 16 en 17 fte zouden vervullen. We vragen naar het aantal medewerkers. De zorgexpert van Kolkman interrumpeert, en zegt dat hij daarvoor in de jaarrekening moet kijken.

    Maar dat zal mevrouw Dermovsesian toch wel weten?’ vraagt FTM. Voor het eerst in het gesprek reageert de zorgonderneemster zelf. ‘Jullie praten van het ene jaar naar het andere jaar.’ Hoeveel waren het er in 2017 dan? Dermovsesian: ‘Dat is verschillend. Dat is heel groot verschil.’ FTM herhaalt: ‘U kunt niet vertellen hoeveel dat er ongeveer waren?’ Dermovsesian kaatst de vraag terug: ‘Meneer Kolkman gaat dat opzoeken en antwoord op geven.’

    Na enig geroezemoes en gezoek in de papieren leest Kolkmans zorgexpert de passage uit de jaarrekening 2018 voor: ‘7 man fulltime en 20 parttime in dienst. Dus dat fluctueert inderdaad sterk. We dringen aan: is dit het gemiddelde aantal werknemers? Kolkman breekt in. ‘Wat is de relevantie van een gemiddelde? Dat heeft de accountant in beeld.’

    Verwarring

    Dat Dermovsesian noch haar advocaat een idee hebben van het gemiddeld aantal personeelsleden in 2017 of 2018 is opmerkelijk, want over precies dat onderwerp discussieerde het bedrijf een jaar geleden met gemeenten. 

    De verwarring over de personele bezetting van Anahid is terug te vinden in de uitspraak in kort geding van oktober 2018. Anahid vocht de beslissing van de gemeenten Almelo en Hof van Twente aan om haar van de aanbesteding uit te sluiten. Die beslissing kwam onder meer voort uit twijfels over Anahids jaarrekening over 2017. In een gesprek daarover vraagt de gemeente hoe het toch mogelijk is dat er bijna 67 procent winst werd gemaakt in dat jaar. Anahid antwoordt dat er fouten zijn gemaakt in de salarisadministratie en dat de jaarrekening niet klopt.

    Daarop vraagt de gemeente door. Hieronder een fragment uit de notulen. De heer F stelt vragen namens de gemeente. De heer B vertegenwoordigt Anahid; mevrouw A is Nver Dermovsesian.

    Dhr. [F]: ‘ Kunt u aangeven wat er niet klopt aan de jaarrekening?’ 
    Dhr. [B]: ‘Het aantal medewerkers is te laag en ook het salaris van mevrouw [A] is niet juist.’ Dhr. [B] geeft aan dat hij het heeft nagekeken en er sprake moet zijn van 39 FTE, daarnaast zijn er nog mensen in opleiding en die stage lopen. Deze zijn niet meegenomen.

    De 39 fte die Anahids vertegenwoordiger tegenover de gemeente noemt, halen de gecorrigeerde versie van de jaarrekening niet – die houdt het op maximaal 17,5 fte in 2017.

    Een dergelijke aanpassing zou ook enorme financiële gevolgen hebben gehad: bij 39 fte zou er, op basis van het minimumloon, bij elkaar 943.378 euro aan personeelskosten moeten zijn betaald. In werkelijkheid meldt de gecorrigeerde jaarrekening 418 duizend euro, waarvan ook nog eens ruim 125 duizend werd geboekt als ‘nog te betalen personeelskosten’ – een post die volgens Kolkman de nog te verrekenen toeslagen tot en met 2017 betrof, en niet de gewone personeelskosten.

    Lees verder Inklappen

    'Wij werken gewoon hard’

    Hoewel Kolkman noch Dermovsesian er tijdens het gesprek duidelijkheid over kunnen scheppen: het is makkelijk te achterhalen hoeveel mensen de afgelopen jaren in dienst zijn geweest bij Anahid. Het bedrijf heeft die cijfers zelf bij DigiMV moeten aanleveren. In 2017 ging het om 17,5 fte, in 2018 om 17. Eddy Kolkman: ‘En wat klopt daar dan niet aan? Kun je met dat aantal personeelsleden die omzet dan niet halen?’

    ‘Ja, u kunt erover blijven doorzeuren, maar het antwoord is volgens ons vrij simpel’

    De vraag hoe de megawinst van Anahid tot stand komt, is er in ieder geval niet mee beantwoord. Uiteindelijk vragen we Dermovsesian zelf er nog eens naar. Het is haar bedrijf, tenslotte. Ze wendt het hoofd af. ‘Jullie krijgen toch antwoord,’ snibt ze, ‘Ik weet het niet.’ Ze krijgt bijval van Kolkman, die hoorbaar geïrriteerd is: ‘Ja, u kunt erover blijven doorzeuren, het antwoord is vrij simpel.’

    Hard werken, de vastgestelde tarieven declareren en  personeel keurig conform de cao VVT betalen – dat is het antwoord dat Anahid telkens weer geeft. Maar klopt dat eigenlijk wel? Op basis van gegevens van Anahid zelf is dat vrij betrouwbaar na te rekenen.

    - Salariëring: Uitgaande van het minimumloon van 2017 en de bijbehorende werkgeverslasten is een werkgever per fte minimaal 23.883 euro per jaar kwijt. De werkgeverslasten voor verpleegkundigen op mbo- en hbo-niveau zijn respectievelijk 27.655 en 28.427 euro.

    - Gewogen gemiddelde salaris: Volgens haar eigen cijfers had Anahid in 2017 13 en in 2018 14 fte in dienst die ‘cliëntgebonden’ zijn. Dit zijn de medewerkers die de feitelijke omzet maken: alleen zij draaien declarabele uren. Volgens de cijfers uit 2018 ging het om 57 procent verplegenden (1 hbo’er en 7 mbo’ers) en 43 procent verzorgenden (in totaal 6 fte). Omdat de cijfers van 2017 niet geheel lijken te kloppen, houden we die 57:43 verhouding van 2018 ook aan voor de declarabele uren in 2017. Een gewogen gemiddelde van die twee tarieven komt uit op 48,67 euro per uur. Dat is gebaseerd op het maximale gebruik van verpleegkundig personeel om ook daadwerkelijk verpleging te kunnen declareren.

    - Tarieven: Het maximale tarief voor verpleging is 72,25 euro per uur en voor verzorging geldt een bedrag van 55,46 euro per uur, aldus de NZa. Maar Anahid is niet gecontracteerd, en moet daarom genoegen nemen met ten hoogste 75 procent van deze tarieven. Dat komt neer op 54 euro voor verpleging en 41,60 euro voor verzorging.

    - Uren: De fulltime werkweek in de cao VVT telt 36 uur. Het aantal werkbare dagen per jaar staat in de kennisbank van HR dienstverlener ADP. In 2017 vertaalt dat zich in maximaal 1872 werkbare uren, op basis van de standaard 36-urige werkweek.

    - Productiviteit: Van de werkbare uren gaat vakantie af, reistijd, ziekteverzuim en een aantal andere uren. Zo wordt de productiviteit bepaald. Voor medewerkers in de wijkverpleging en de thuiszorg ligt die gemiddeld op 60 procent van het aantal werkbare uren; 65 procent geldt al als ‘zeer efficiënt’.

    - Efficiëntie: Omdat Kolkman stelt dat Anahids winst ontstaat doordat het bedrijf vele malen efficiënter werkt dan anderen, rekenen we zo gunstig mogelijk. Aan reistijd en vakantie valt niet te ontkomen, en Anahid geeft zelf een verzuim op van 3 procent. Daarnaast wordt in de jaarrekeningen steevast de post ‘opleidingen’ bij de personeelskosten genoemd. En for argument’s sake nemen we aan dat het personeel van Anahid nooit werkoverleg heeft of regeltaken hoeft te doen. Zo komen we uit op productiviteit van 73 procent.

    - Jaarcijfers: Omzet, personeelskosten, fte, afkomstig uit de jaarrekeningen van Anahid. 

    Jaar 2017 2018
    Totaalomzet 1.376.065 1.545.415
    Waarvan Zvw 898.198 950.605
    Lonen & salarissen * 293.069 453.304
    Totaal personeelskosten 418.142 526.587
    Waarvan salaris bestuurder 45.000 90.000
    Aantal cliëntgebonden fte 13 14
    Overig personeel in fte 4,5 3

    * De lonen en salarissen van 2017 zijn exclusief de post ‘nog te betalen toeslagen’.


    Anahids advocaat Eddy Kolkman

    "Nver Dermovsesian werkt zelf mee als verpleegkundige en is geen ‘money burner’ maar een ‘money earner’"

    Rekenkundig onmogelijk

    Op basis van al deze gegevens kunnen solide berekeningen worden gemaakt. De 14 fte in 2018 vertalen zich, op basis van een optimistische 73 procent productiviteit, in maximaal 19.124 declarabele uren. Dat komt neer op een omzet van 930.775 euro. Dat is 20.000 euro minder dan Anahid metterdaad aan omzet via de Zorgverzekeringswet boekte.

    Maar Anahid haalde aanzienlijk meer omzet in 2018: bij elkaar ruim 1,5 miljoen. Dat is ruim 6 ton meer dan de 14 zorg-fte via de Zvw kunnen omzetten. Waar komt de rest vandaan, en wie verdient die? Er is in principe geen personeel over om dat geld bij elkaar te verdienen: iedereen heeft de handen al meer dan vol.

    Scenario 1: De baas werkt keihard mee. Tegen Reporter Radio zei advocaat Kolkman afgelopen weekend dat Nver Dermovsesian zelf meewerkt als verpleegkundige (en zodoende volgens hem geen ‘money burner’ maar een ‘money earner’ is). Maar om de benodigde 600.000 euro omzet in haar eentje te verdienen, zou ze 11.111 uur per jaar moeten maken, oftewel 234 declarabele verpleeguren per week draaien. Dat kan niet: een week telt slechts 168 uren.

    Scenario 2: Fluctuerend werknemersbestand. Kolkman beriep zich op een sterk wisselend aantal fte en suggereerde dat er op het meetmoment, aan het eind van het jaar, mogelijk veel mensen weg waren, die ondertussen natuurlijk wel omzet hadden gedraaid. Maar die verklaring verhoudt zich niet tot de opgegeven personeelskosten. Uitgaande van het minimumloon en de personeelskosten konden er over heel 2016 maximaal 7,6 fte en over heel 2017 maximaal 12,3 fte in dienst zijn geweest bij het bedrijf. Voor beide jaren geldt dus dat de opgegeven personeelskosten niet overeenkomen met het opgegeven aantal fte. Indien zowel de personeelskosten als het aantal fte correct zouden zijn opgegeven, zou het personeel ver onder het minimumloon betaald zijn.

    Scenario 3: Misschien waren er minder mensen in dienst. Dan vallen de gemiddelde salarissen natuurlijk hoger uit, en zou Anahid mogelijk wel aan de wet op het minimumloon hebben voldaan. Maar  met minder fte zou het probleem aan de omzetkant meteen weer groter worden: met de nu opgegeven bezetting zijn de jaarlijkse omzetten al bij lange na niet haalbaar.

    Zelfs met Nver Dermovsesian als bijspringend verpleegkundige kon er in 2018 maximaal 20.639 uur gedeclareerd worden

    Uitgaande van de cijfers van 2018, kon er van de opgegeven personeelskosten maximaal 16,7 fte betaald worden. Minus de 2 fte die op kantoor werkten, maar mét Nver Dermovsesian zelf als bijspringend verpleegkundige, kan er maximaal 20.639 uur gedeclareerd worden – tenminste, als we rekenen met een onwaarschijnlijk hoge productiviteit van 75 procent. Dat is een omzet van maximaal 1.004.500 euro. Alsnog een tekort, en wel van liefst 540 duizend euro.

    Deze berekeningen onthullen een pijnlijke waarheid over de Almelose winstpakker. De wonderwinsten van Anahid zijn rekenkundig onmogelijk, tenminste: wanneer alle gedeclareerde zorg is geleverd, voor normale tarieven, en personeel conform minimumloon en volgens cao-afspraken is betaald.

    ‘Geen controleopdracht’ 

    Maar alles klopt en is door de accountant gecontroleerd, zegt advocaat Kolkman. Hij doelt op accountantskantoor Countus, die een beoordelingsverklaring afgaf en controle zou hebben verricht op de declaraties. ‘Zij geven niet zomaar zo’n verklaring af. En zeker niet omdat de controle plaatsvond nadat jullie eerste verhaal was gepubliceerd. En daar lokaal nogal wat ophef over ontstond. Dus de accountant moest eerst wel tien keer nadenken voor ze de opdracht aannamen.’ 

    Daarmee zijn bovenstaande rekenkundige problemen niet van tafel. De accountant die de jaarrekening van Anahid heeft ondertekend, is Hans Velthausz van Countus. Gevraagd naar de nauwkeurige controle waar Kolkman zich op beroept, zegt hij: ‘Wij doen geen controle, maar leveren een beoordelingsverklaring.’ Velthausz verduidelijkt wat dat inhoudt: ‘Omdat Anahid een relatief kleine omvang heeft, is een controleverklaring niet vereist. Wel hebben we kritisch naar de aangeleverde cijfers gekeken en interviews gehouden met de bestuurder.’

    Gevraagd of bij zo’n beoordeling ook moet worden gekeken naar het aantal fte in verhouding met de personeelskosten, zegt de NBA dat dit niet het geval is

    Geen controleverklaring? Hoe zit dat? De Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) legt uit wat het verschil is tussen een goedkeurende controleverklaring, een samenstellingsverklaring en de door Velthausz genoemde beoordelingsverklaring. ‘Het verschil zit hem in de mate van zekerheid die zo’n verklaring wettelijk gezien geeft. Een samenstellingsverklaring geeft helemaal geen wettelijke zekerheid, een controleverklaring geeft een redelijke mate van zekerheid en een beoordelingsverklaring geeft enige mate van zekerheid.’ Gevraagd of bij een dergelijke beoordeling ook gekeken moet worden naar het aantal fte in verhouding met de personeelskosten, zegt de NBA dat dit niet het geval is. ‘Standaard hoeft de accountant dat niet te controleren, in het algemeen. Deze casus kennen wij niet.’ 

    Hoe zit het dan met de kritische blik die Velthausz zegt te hebben geworpen op de cijfers van Anahid? De kritische beschouwing die FTM wijdde aan bijvoorbeeld de jaarcijfers over 2017, leerde dat het aantal opgegeven fte niet kan kloppen met de opgegeven loonkosten. Heeft Velthausz dat niet gezien? ‘Over individuele zaken doen we natuurlijk geen uitspraak,’ antwoord de accountant, verwijzend naar zijn beroepsgeheim.   

    Bij nauwkeurig narekenen van alle mogelijkheden blijkt: Anahid kan vrijwel zeker niet presteren wat het in de laatste drie jaarrekeningen vermeldt. Niet als het personeel minimaal conform CAO betaald wordt, en zelfs niet als er slechts minimumloon betaald zou worden. Ook is de bezetting te laag voor de omzet. Maar het bedrijf geeft daarvoor geen solide verklaring. 

    Wat kan er aan de hand zijn? Bij een thuiszorgbedrijf met dergelijke afwijkend hoge winsten en lage personeelskosten kan het twee kanten op: er werken veel meer mensen dan er op papier staan en betaald krijgen om de zorg te leveren die gedeclareerd wordt, dan wel de zorguren die gedeclareerd worden, worden niet allemaal geleverd. Hoogleraren Jeroen Suijs en Harry Verbon houden in het onderzoek naar zorgcowboys nadrukkelijk rekening met die laatste mogelijkheid, en minister de Jonge onderschrijft dat vermoeden.

    Wanneer er bewust en stelselmatig meer gedeclareerd wordt dan er aan zorg wordt geleverd, zou een bedrijf zorgfraude plegen. Een dergelijke beschuldiging is nog niet zo lang geleden over Anahid geuit. Follow the Money sprak eerder dit jaar drie oud-medewerkers en betrokkenen, die onafhankelijk van elkaar beweren dat Anahid regelmatig zorg declareerde die niet daadwerkelijk geleverd werd. Zij verklaarden dat cliënten de zorg die bij verzekeraars en gemeenten gedeclareerd werd, regelmatig niet ontvingen. In plaats daarvan gingen zij naar de dagbesteding, of kwam het voor dat huishoudelijke hulp werd geleverd in plaats van de gespecialiseerde zorg waarvoor betaald werd.

    ‘Ik hoop heel erg dat u haar niet in een negatief daglicht zult stellen, alleen omdat ze veel winst maakt’

    De beschuldigingen werden door Anahid met klem ontkend, bij monde van advocaat Kolkman. Hij deed ze af als ‘geruchten van derden die kennelijk de klok hebben horen luiden maar niet weten waar de klepel hangt’. Volgens hem zijn de controles van gemeenten dusdanig ‘waterdicht’ dat fraude niet eens mogelijk zou zijn. 

    Het gesprek op zijn kantoor eindigt na lang in cirkels te hebben rondgepraat. De Almelose advocaat heeft nog wel wat toe te voegen: ‘Alles is door de accountant gecontroleerd.’ En dan tot slot: ‘Ik hoop heel erg dat u haar niet in een negatief daglicht zult stellen, alleen omdat ze veel winst maakt. Terwijl ze dezelfde tarieven hanteert als de hele zorgwereld.’ 

    We hebben de inhoud van dit artikel dinsdagochtend 5 november voorgelegd aan Anahid en haar advocaat. Advocaat Kolkman reageerde vrijdagavond 8 november met een uitgebreide brief. Hij noemt de artikelen van Follow the Money en de stellingen in dit artikel onjuist en dreigde met een kort geding. Een verkorte versie van Kolkmans repliek staat in onderstaand kader; zijn volledige antwoord staat hier.

    Reactie Anahid

    ‘Anahid heeft ruim voldoende laten zien dat zij conform de wet- en regelgeving met voldoende gekwalificeerd personeel de zorg levert aan haar cliënten,’ zegt Eddy Kolkman namens Anahid. De artikelen van Follow the Money over de organisatie, inclusief dit artikel, zijn volgens hem gebaseerd op ‘onjuiste veronderstellingen en gebrek aan kennis van de markt’. Hij herhaalt het argument dat Anahid geen bijzondere prestatie heeft geleverd met haar winsten van boven de 50 procent. ‘Cliënte heeft de indruk dat u alleen maar schrijft over wat u zelf graag wilt horen in plaats van dat u aan objectieve waarheidsvinding doet’, aldus Kolkman

    De Almelose advocaat stelt dat de omzet van Anahid in theorie wel zou kunnen kloppen. 

    In een negen pagina’s tellend epistel meldt Kolkman op vrijdagavond 8 november onder meer dat Anahid hogere tarieven krijgt dan de 75 procent die zorgverzekeraars aan ongecontracteerde partijen betalen. Dat komt door omzet uit onderaanneming, volgens de advocaat. Inkomsten uit onderaanneming bedroegen volgens de jaarrekeningen echter in 2017 slechts 1,5 procent van de omzet. In 2018 was dat 7 procent.

    De personeelskosten kloppen volgens de advocaat ook al niet: ‘Uw stelling dat er in werkelijkheid maar € 201.931, -- aan brutoloon is betaald is onjuist. Het juiste bedrag is € 342.860, -- zoals ook blijkt uit de definitieve jaarrekening.’ De cijfers zijn verantwoord in bovenstaande tabel en na te lezen in de jaarrekening van Anahid over 2017, die te vinden is via www.jaarverslagenzorg.nl. De 201.931 euro die Kolkman noemt, worden daar wel degelijk opgegeven als bruto salarissen voor dat jaar. Daarnaast wordt een bedrag van ruim 125 duizend euro verantwoord onder de personeelskosten onder de ‘nog te betalen bruto salarissen’.  Kolkman beweerde in het interview van juli dat dit gehele bedrag bestond uit ‘nog na te verrekenen toeslagen’ voor personeelsleden over de jaren vanaf de oprichting van Anahid tot en met 2017.

    Voorts suggereert Kolkman dat er veel meer mensen actief zijn geweest bij Anahid dan in de cijfers die het bedrijf zelf bij het ministerie heeft aangeleverd. Hoeveel werknemers dat dan precies zijn en hoeveel ze bij elkaar gewerkt hebben – vragen die FTM in juli ook al herhaaldelijk stelde – wordt niet vermeld. Kolkman zegt ook dat er geen rekening is gehouden met stagiaires en zzp’ers, maar dat is wel het geval. Voor die laatste groep geldt dat er zowel in 2017 als 2018 volgens de door Anahid bij het ministerie opgegeven cijfers 3 zzp’ers werkzaam waren bij Anahid, die bij elkaar in totaal 2 fte werkten. De leerlingen BBL worden in diezelfde cijfers gerekend onder het personeel in loondienst.

    Kolkman houdt een lang betoog over ongecontracteerde zorg die soms meer kost dan gecontracteerde zorg, maar houdt er geen rekening mee dat de cijfers van Talma en Vektis die hij aanhaalt, gebruikt worden om te laten zien dat de meerkosten worden veroorzaakt doordat ongecontracteerde aanbieders veel meer uren declareren – en er per uur een lager tarief gedeclareerd kan worden. Ook stelt de advocaat: ‘de FTE is een rekenkundige eenheid die niet per definitie gebruikt kan woorden voor de beoordeling van de omzet zoals dat wordt getracht door Follow the Money.’

    Tot slot dreigde Anahids advocaat gisteravond – te weten: op 8 november, na zes uur ’s avonds – met een kort geding wanneer we dit artikel zouden publiceren. Kolkmans volledige reactie is hier te lezen: https://www.documentcloud.org/documents/6543864-Reactie-Anahid-Op-Artikel-FTM-D-D-08-11-2019.html

    Lees verder Inklappen

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Eelke van Ark

    Gevolgd door 1244 leden

    Eelke vond vanuit de Achterhoek de weg naar Follow the Money. Ze heeft zich vastgebeten in het Nederlandse zorgstelsel.

    Volg Eelke van Ark
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren
    Dit artikel zit in het dossier

    Zorgcowboys

    Gevolgd door 4018 leden

    Er zijn veel manieren om meer geld te verdienen in de zorg dan gerechtvaardigd is. In dit dossier gaan we op jacht naar zogen...

    Volg dossier