Minister Asscher geeft zegen aan massa-ontslag thuiszorg

    Volgens minister Asscher is het massa-ontslag bij thuiszorgorganisatie Sensire netjes volgens de regels verlopen. Daarmee kunnen ook andere zorgorganisaties in de toekomst dezelfde weg bewandelen.

    Eindelijk was hij er donderdagavond dan: de langverwachte reconstructie van de ontslagaanvraag van Sensire die minister Lodewijk Asscher afgelopen dinsdag al zou presenteren. Conclusie: Sensire had goede redenen om te stoppen met haar Thuishulp BV, de ontslagaanvraag is keurig verlopen en het UWV heeft geen fouten gemaakt tijdens het beoordelen ervan. Het oordeel van Asscher heeft verstrekkende gevolgen. De situatie van Sensire – een combinatie van onder druk staande tarieven en volumes en een onzekere toekomst – geldt namelijk ook voor andere thuiszorgorganisaties in Nederland die huishoudelijke hulp leveren. Het enige dat hen nu eventueel nog in de weg staat om het voorbeeld van Sensire te volgen, is een gang naar de rechter door het ontslagen personeel.

    Schijnconstructie

    Allereerst wordt in de reconstructie gerefereerd aan beschuldigingen richting Sensire over het opzetten van een schijnconstructie, in samenwerking met gemeenten. Daarvoor ontbraken volgens Asscher concrete aanwijzingen. Het UWV heeft dus volgens hem terecht geen rekening met die mogelijkheid gehouden in de beoordeling van de ontslagaanvraag. Dat er nadien in de media over werd bericht, leverde volgens Asscher geen nieuwe relevante informatie op. Het feit dat inmiddels duidelijk is geworden dat Sensire al in 2012 van plan was om Alfasens '(ver) buiten de organisatie te plaatsen', brengt daar geen verandering in. De berichtgeving over Sensire geeft volgens Asscher hooguit 'inkleuring' aan de gang van zaken rond het massa-ontslag. Daarbij merkt de minister nog op  dat 'een schijnconstructie moet worden onderscheiden van de situatie waarin arbeidsplaatsen bij een thuiszorginstelling komen te vervallen als gevolg van minder voorzieningen in natura en een toename van het gebruik van het persoonsgebonden budget'.  Niet de gemeenten en Sensire kiezen volgens Asscher voor een overschakeling naar PGB met alfazorg, het is slechts een gevolg van de keuzes van cliënten zelf. Het is een omkering van oorzaak en gevolg: de thuishulp-cliënten van Sensire hebben immers allemaal de keuze gemaakt voor die aanbestede 'zorg in natura' die Sensire levert in de Achterhoek. Dat blijkt ook uit de jaarrekening 2012 van Sensire: de Wmo-prestaties van de Achterhoekse thuiszorg-gigant laten een verhouding PGB versus Zorg in natura zien van 1 op 20. Pas nu Sensire stopt met de Thuishulp BV moeten zij opnieuw een keuze maken voor Zorg in Natura of een PGB. Daarbij biedt de keuze voor een PGB met alfazorg de enige mogelijkheid om gegarandeerd de vertrouwde thuishulp, aangezien overname van personeel door een volgende aanbieder niet gegarandeerd kan worden.

    Blauwdruk

    Volgens Asscher is de ontslagaanvraag van Sensire correct verlopen en had de organisatie een goede reden voor het stoppen van de Thuishulp BV. Hij refereert aan de verliezen in 2011 en 2012. De marges op de thuishulp waren inderdaad niet om over naar huis te schrijven, al was het verlies van 27.000 euro in 2012 een mager winstje van 48.000 euro geweest wanneer er niet voor 75.000 euro vanuit de Thuishulp BV geïnvesteerd was in het opzetten van Alfasens. Het is een situatie die veel andere thuiszorgorganisaties met huishoudelijke hulp in hun pakket zullen herkennen. Net als in de Achterhoek het geval is, exploiteren steeds meer gemeenten in het land een eigen alfabureau. Ze zetten bijstandsgerechtigden verplicht in als huishoudelijke hulp via de alfaconstructie om hun uitkering te behouden. Deze directe concurrentie raakt zorgorganisaties, net als de aangekondigde bezuinigingen op de Wmo van 40 procent in 2015. De onzekerheid die momenteel bestaat over hoe gemeenten die bezuiniging in gaan vullen, maakt dat het sombere toekomstperspectief voor de huishoudelijke verzorging als bedrijfstak een landelijk probleem is. Dat zorgorganisaties last hebben van die onzekerheid beaamt ook een woordvoerder van werkgeversvereniging Actiz: 'Op dit moment speelt bij tussen de tien en twintig organisaties dezelfde kwestie als bij Sensire. Zij vragen ook ontslag aan voor hun thuishulpen.' Bij de overige organisaties heerst ook onzekerheid over de toekomst van de huishoudelijke verzorging. 'De vraag is ook hoe gemeenten het resterende budget straks verdelen. Wij pleiten daarom voor duidelijkheid vanuit Den Haag.' Het feit dat de ontslagprocedure van de werknemers bij Sensire nu ook het stempel der goedkeuring van de minister draagt, biedt voor de rest van de aanbieders van huishoudelijke verzorging ook een nieuw perspectief. Wie op zoek was naar een nieuw verdienmodel kan de gang van zaken bij Sensire als blauwdruk nemen om zelf het personeel over te laten schakelen op de alfaconstructie.

    Haagse gezant (alsnog) naar de Achterhoek

    De minister kondigt met het bekendmaken van zijn reconstructie ook aan een 'onafhankelijke derde' naar de Achterhoek te sturen om te bemiddelen tussen gemeenten en de thuishulpen van Sensire. Die moet erop toezien dat gemeenten hun eerdere afspraak met staatssecretaris Martin van Rijn nakomen om zo snel mogelijk de aanbesteding af te ronden en daarbij de cliënten en hun vertrouwde thuishulp zoveel mogelijk bij elkaar te houden. Een waarnemer dus, om de rel rond de Achterhoekse thuiszorgorganisatie de kop in te drukken. Maar het is sterk de vraag of deze nog onbekende Haagse gezant ook maar iets in de melk te brokkelen heeft. Wethouder Leo Scharenborg van Berkelland, de grote roerganger van de acht Achterhoekse gemeenten op het gebied van de thuishulp, liet na de komst van Van Rijn namelijk meteen al weten dat afspraken tussen Sensire en een nieuwe aanbieder buiten de invloedssfeer van gemeenten liggen.
    'Lokale wethouders zitten niet te wachten op bemoeienis vanuit Den Haag'
    Ook lijkt het er niet op dat de wethouders zitten te wachten op bemoeienis vanuit Den Haag. Lokaal PvdA-raadslid Jan Zappeij van Berkelland stelt dat het hem zou verbazen wanneer de Haagse bemiddelaar iets aan de opstelling van gemeenten zou kunnen veranderen. 'Daar heeft de politiek in Den Haag namelijk helemaal niets over te zeggen. Daarbij komt dat iedere wethouder gesteund worden door een meerderheid in de gemeenteraad. En ik krijg van de wethouders nou niet de indruk dat zij zitten te wachten op het advies van zo'n bemiddelaar.' De belofte om hulp en cliënt bij elkaar te houden speelt overigens vooral de lokale bemiddelingsbureaus voor alfazorg – waaronder Alfasens – in de kaart; overstappen op de alfaconstructie is namelijk de enige manier waarop klant en thuishulp gegarandeerd bij elkaar kunnen blijven, aangezien gemeenten daar verder geen invloed op zeggen te hebben. 'Help de koppels bij elkaar houden,' meldde Alfasens afgelopen zomer in haar nieuwsbrief. De oproep ging vergezeld van de belofte aan medewerkers dat zij voor ieder nieuw aangebracht klant-thuishulp koppel van Sensire een bonus van 100 euro konden verdienen.

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid