Bain, Mitt en de 'Hollandse Route'

    Presidentskandidaat Mitt Romney ontwijkt met Private equityfonds Bain Capital via Nederland belasting.

    Bain Capital, ooit opgericht door de Amerikaanse presidentskandidaat Mitt Romney, is één van de meest succesvolle private equityfondsen ter wereld. Private equity staat bekend om de agressieve werkwijze waarbij financiële hocus pocus en draconische kostenbesparingen niet geschuwd worden. Een essentieel ingrediënt voor een succesvolle private equity deal is een fiscale structuur die idealiter de belastingheffing tot een absoluut minimum verlaagd. Net als elk zichzelf respecterend private equityfonds laat Bain geen fiscaal voordeel onbenut. In Bain’s web van trust- en houdstermaatschappijen verschijnen niet alleen the usual suspects - de Kaaiman eilanden, Bermuda, Luxemburg - maar ook Nederland vormt een schakel in het fiscale web. Bain heeft de aandelen van de in 2004 overgenomen Ierse farmaceut Warner Chilcott sinds 2010 ondergebracht in een Nederlands besloten vennootschap. Presidentskandidaat en Bain Capital oprichter Mitt Romney profiteert ook van de ‘Hollandse route’ van Bain Capital blijkt uit deponeringen bij de Amerikaanse toezichthouder en Romney’s belastingaangiftes.

    Capital Fund VIII

    Bain Capital heeft er al diverse succesvolle deals opzitten als ze in mei 2004 op de Kaaimaneilanden haar achtste fonds opricht: het Bain Capital Fund VIII. De eerste zes fondsen van Bain hebben een imposant rendement van 82 procent behaald zo spiegelt Bain in een memorandum aan potentiële investeerders voor. Ruim 300 investeerders, waaronder Amerikaanse pensioenfondsen, verschaffen het startkapitaal van 3,5 miljard dollar voor het op de Kaaimaneilanden gevestigde fonds.
    Mitt Romney en zijn vrouw doen ook mee. Ze investeren niet mee met de reguliere investeerders, maar met de partners van Bain. Romney vertrok in 1999 bij Bain Capital om de Olympische Spelen in Salt Lake City te organiseren. Als onderdeel van zijn vertrekregeling mag Romney echter nog tot 2009 meeprofiteren van Bain deals.
    Het privilege om als partner van Bain te mogen meeprofiteren levert gigantische rendementen op
    Het Bain Capital Fund VIII kent twee vormen van ‘aandelen’: limited partnership interests en general partnership interests. De limited partners (de reguliere investeerders) brengen vrijwel al het startkapitaal in. De general partners (partners van Bain waaronder Romney) leggen slechts 3,5 miljoen dollar in. Maar hoewel de partners van Bain maar 0,1 procent van het kapitaal verschaffen maken ze wel aanspraak op 30 procent van de eventuele winst van het fonds, zelfs voor private equity begrippen een ruime beloning (de norm is 20 procent).
    Het privilege om als partner van Bain te mogen meeprofiteren levert gigantische rendementen op. Hoewel partners maar 3,5 miljoen dollar inbrachten waren de winst participaties per september 2010 695 miljoen dollar waard. Een rendement van 19.750 procent in zes jaar.
    Deze ‘gouden handdruk’ levert ook fiscale voordelen op voor Romney. Over normaal inkomen betalen Amerikanen 35 procent belasting, over ‘vermogenswinst’ slechts 15 procent. Doordat zijn vertrekregeling niet wordt betaald in de vorm van een salaris, maar als winst participaties, betaalt de vermogende Romney een lager belastingtarief dan menig andere Amerikaan.

    Warner Chilcott

    In 2004 haalt Bain Capital samen met een consortium van private equity fondsen de Ierse farmaceut Warner Chilcott van de beurs. Het consortium richt een vennootschap op Bermuda op dat Warner Chilcott overneemt. De overnamekosten bedragen ruim 3,15 miljard dollar, waarvan het consortium 1,2 miljard inbrengt en 2 miljard leent. De schulden belanden in de Bermudaanse vennootschap en moeten dus uiteindelijk, zoals gebruikelijk bij private equity, opgehoest worden door Warner Chilcott zelf. Aan het eind van de rit heeft Bain een belang van 21,2 procent in de Ierse producent van vaginale crèmes (zie hier) en anticonceptiemiddelen.
    Het gros van de aandelen in Warner Chilcott is ondergebracht in het Bain Capital Fund VIII. Van de 37,5 miljoen aandelen die Bain in september 2010 in zijn bezit heeft, heeft het Capital Fund VIII er ruim 25,7 miljoen blijkt uit een eerder dit jaar via techblog Gawker uitgelekt kwartaalrapport van het fonds. Warner Chilcott is een uiterst succesvolle investering. In september 2010 staat de marktwaarde van de aandelen op 576 miljoen dollar, terwijl er volgens het kwartaalrapport ooit slechts 103 miljoen dollar is betaald voor de aandelen.
    Eind 2006 gaat Warner Chilcott opnieuw naar de beurs. De beursgang levert ruim een miljard op. De schuldenlast wordt verminderd, maar ook betaalt Warner Chilcott 354 miljoen dollar aan het consortium. Aandelen worden teruggekocht en management fees betaald. Het zijn de eerste opbrengsten voor Bain en hun partners. De echte winst zal echter pas later komen. Bain is geduldig.

    De Nederlandse schakel

    In mei 2009 kondigt het management van Warner Chilcott aan dat ze van plan is te verhuizen van Bermuda naar Ierland. Aanleiding is de aankondiging van president Obama om notoire belastingparadijzen als Bermuda harder aan te pakken. Ierland past niet in het rijtje Kaaimaneilanden, Bermuda, Panama, maar heeft niettemin een aantrekkelijk fiscaal vestigingsklimaat zo erkent ook het management van Warner Chilcott. ‘Ierland biedt een stabiel wet- en regelgevingkader op de lange termijn’ en ‘een robuust netwerk van belastingverdragen’ stelt het management in een toelichting op haar plannen.
    Na de grote verhuizing van Warner Chilcott wijzigt ook Bain Capital haar structuur door in augustus 2010 de aandelen in Warner Chilcott onder te brengen in een Nederlands besloten vennootschap. Alter Domus, een bedrijf dat ‘administratieve diensten’ verricht voor ‘multinationale ondernemingen en alternatieve investeringsfondsen’, levert de bestuurders.
    ‘Nederland is de wereldkampioen deelnemingsvrijstelling’
    Nederland wordt gekozen als vestigingsplaats om haar belasting specialiteit: de deelnemingsvrijstelling. Als een Nederlands bedrijf meer dan vijf procent van de aandelen in een ander bedrijf aanhoudt dan hoeft er geen belasting te worden betaald over alle opbrengsten uit die aandelen (dividend of de winst bij verkoop van het aandelenbelang). In combinatie met ons uitgebreide netwerk aan belastingverdragen biedt dit potentieel grote fiscale voordelen. ‘Nederland is de wereldkampioen deelnemingsvrijstelling,’ aldus fiscalist Jos Peters van het belastingadvieskantoor Merlyn.
    Als Warner Chilcott direct dividend zou uitkeren aan het Bain partnership op de Kaaimaneilanden wordt er 20 procent dividendbelasting geheven in Ierland. Als er echter dividend wordt uitgekeerd aan een Nederlandse vennootschap dan is men in Ierland vrijgesteld van dividendbelasting. De Nederlandse belastingdienst heft, door de deelnemingsvrijstelling, ook geen dividendbelasting zodat het dividend -via Luxemburg- door kan stromen naar de zonnige en onbelaste stranden op de  Kaaimaneilanden. Hetzelfde geldt voor vermogenswinsten op de aandelen -- kopen voor tien, verkopen voor twintig -- die ook onbelast blijven door de deelnemingsvrijstelling, Iers-Nederlandse verdragen en EU richtlijnen.
    De meeste winst op de aankoop van Warner Chilcott is in de afgelopen twee jaar behaald. Een maand nadat Bain haar aandelen in Nederland heeft ondergebracht kondigt Warner Chilcott een speciaal dividend van 8,50 dollar per aandeel aan. Om deze omvangrijke uitkering van in totaal 2,15 miljard dollar te kunnen betalen gaat Warner Chilcott 2,25 miljard dollar aan nieuwe schulden aan. Eenzelfde uitkering vindt twee jaar later plaats. In september 2012 keert Warner Chilcott nog eens een speciaal dividend uit van 4 dollar per aandeel (kosten: $1 miljard). Hiervoor leent Warner Chilcott nog eens 600 miljoen dollar. Een week na de laatste dividenduitkering verkopen Bain en hun private equity partners ongeveer de helft van hun aandelen in Warner Chilcott.
    Bain is sinds 2010 389 miljoen dollar aan dividenden rijker geworden (en Warner Chilcott 2,85 miljard aan schulden). Bain heeft door de ‘Holland route’ tenminste 77 miljoen aan Ierse dividendbelasting bespaart bevestigt Jos Peters die zelf ook grote private equity fondsen adviseert. Sinds de aandelen Warner Chilcott in Nederland zijn ondergebracht heeft Bain bovendien ook nog eens voor 334 miljoen dollar aan aandelen verkocht. ‘Bain bespaart ook nog een boel Ierse vermogenswinstbelasting als de aandelen doorverkocht worden,’ aldus Peters.

    Romney en Warner

    Hoeveel Romney en zijn vrouw precies hebben geïnvesteerd in het Bain Capital Fund VIII is onbekend. In 2006 zijn hun aandelen in ieder geval al ‘meer dan een miljoen’ waard zo blijkt uit het ‘public financial disclosure report’ dat Romney bij zijn verkiezingscampagne in 2008 deponeert bij het Amerikaans electoraal college. Sindsdien is de waarde alleen maar verder toegenomen. Uit de belastingaangiftes van Romney en zijn vrouw blijkt dat ze in 2010 en 2011 gezamenlijk ruim 2,05 miljoen dollar aan dividenden ontvingen. Hun aandelen in het fonds namen in dezelfde periode met ruim 5,5 miljoen in waarde toe.
    Door zijn aandelen aan een goed doel te doneren hoeft Romney ook in de Verenigde Staten geen belasting af te dragen over de vermogenswinst van zijn aandelen
    Romney krijgt in ieder geval een deel van zijn opbrengsten in aandelen uitgekeerd. Op 10 maart 2011 schenkt Romney 19.799 aandelen in Warner Chilcott (ter waarde van ongeveer $450.000) aan een non-profit van zijn zoon, The Tyler Foundation. Diezelfde dag meldt Bain Capital bij de Amerikaanse toezichthouder dat ze aandelen heeft overgedaan aan haar partners in verband met ‘charitatieve donaties’. Door zijn aandelen aan een goed doel te doneren hoeft Romney ook in de Verenigde Staten geen belasting af te dragen over de vermogenswinst van zijn aandelen. Bovendien mag Romney de charitatieve giften aftrekken van zijn belasting.
    De Tyler Foundation, het goede doel van Romney’s zoon, had in 2010 10 miljoen dollar aan bezittingen. De stichting doneerde sinds haar bestaan veruit het meest aan de Mormoonse kerk. (Als mormoon heeft Romney de informele verplichting zo’n 10 procent van zijn inkomen aan de kerk af te dragen.) Een goede tweede was Brigham Young University, Romney’s oude universiteit, maar ook de George W. Bush Library scoort hoog met een donatie van 100.000 dollar in 2010.
    Vreemd genoeg heeft Romney verzuimd zijn donatie aan The Tyler Foundation af te trekken van zijn belastingen. Reden hiervoor is, zoals Brad Malt, de beheerder van zijn vermogen erkende, dat Romney in augustus 2012 beweerde dat hij nooit minder dan 13 procent belasting had betaald. Als Romney zijn donaties wel had afgetrokken dan was hij onder deze 13 procent grens uitgekomen. Romney hoeft zich echter geen zorgen te maken. Hij heeft nog 3 jaar de tijd om als nog zijn belastingopgave over 2011 te corrigeren.

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid