Banken too big to fail? Nee, dan de clearinghuizen

    Clearinghuizen onttrekken zich doorgaans aan de waarneming - niet alleen van de burger, maar ook van handelaren en zelfs van de toezichthouder, terwijl er wel dagelijks miljarden euro's doorheenstromen. Riskant, vindt columnist Jan Dwarshuis

    Sinds het uitbreken van de crisis in 2008 is er meer aandacht ontstaan voor systeemrisico’s. Immers, de besmetting van de banken deed het financiële systeem op zijn grondvesten schudden. Grote vermogensbeheerders zoals Blackrock, Fidelity en Pimco, maar ook investeringsvehikels als Berkshire Hathaway zouden volgens sommige toezichthouders een systeemrisico vormen. Ik ben echter van mening dat de grootte van een fund of beleggingsmaatschappij niets zegt over het mogelijk aanwezige systeemrisico. Toezichthouders kunnen met betrekking tot systeemrisico’s beter hun pijlen richten op clearinghuizen.

    Cursus clearing en settlements

    Ondergetekende is op 1 april 1989 zijn carrière in de financiële wereld begonnen als jongste bediende op de backoffice van Strating Effecten N.V. aan de Herengracht te Amsterdam. Ik ben letterlijk gedrild om effectentransacties correct af te wikkelen. Een vlekkeloos opererende backoffice is de ruggegraat van iedere onderneming die actief is op de mondiale beurzen. Er wordt nog wel eens vergeten hoeveel – verborgen – risico’s er verscholen zitten in een backoffice. Veel aandelen- en optiehandelaren hebben geen flauw idee wat zich afspeelt onder de motorkap van een broker of bank, om over hun meerderen maar te zwijgen. Naast een cursus compliance en cross-boarder transacties zou verplichte kost over clearing en settlements niet misstaan.

    Spil voor miljardenstroom

    Een belangrijk spil binnen dit geheel is het clearinghuis. Een clearinghuis zorgt voor de afwikkeling van financiële transacties tussen verschillende marktpartijen. Waarschijnlijk heeft u nog nooit gehoord van bedrijven als Euroclear, Clearstream of SIX x-clear. Door deze bedrijven stromen dagelijks vele miljarden opdat eindbeleggers op tijd hun aandelen of obligaties ontvangen en er ook voor betalen; het gaat hier om bedragen die uw voorstellingsvermogen waarschijnlijk te boven gaan. Naar eigen zeggen wikkelt Euroclear op jaarbasis circa 570 triljoen euro aan transacties af. Onnodig te onderstrepen dat hier risico’s aanwezig zijn.

    Alle transacties samen in het clearinghuis

    Alle transacties in bijvoorbeeld een specifieke staatsobligatie komen allemaal tezamen bij het clearinghuis. Ik heb zelf meerdere keren mogen ervaren dat de ‘overnight’ afwikkeling van extreem grote en gecompliceerde transacties simpelweg mislukte. Clearinghuizen proberen met allerlei automatische programma’s het settlementproces te begeleiden en te ondersteunen, maar dat gaat wel eens mis. Opvallend genoeg ging het bij ons uitgerekend mis bij de grotere, meer specifieke transacties vlak voor het weekend. Veel gevierde handelaren realiseren zich niet of nauwelijks dat de winst op ‘hun’ transactie – mits er niet adequaat wordt gereageerd door de backoffice – in één klap kan omslaan in een fors verlies. Van kapitaalbeslag, tegenpartijrisico’s, haircuts of renteverlies hebben ze nog nooit gehoord. Zij denken dat de positie in hun peperdure Bloomberg klopt, niet wetende dat de realiteit na 'T+3' een andere is.

    Toezichthouders

    In een verder opdrogende obligatiemarkt in combinatie met een assertief opererende ECB is de kans dat het daadwerkelijke risico zich verplaatst richting een clearinghuis naar mijn oordeel groot. Maar ook opeengepakte transacties – bijvoorbeeld veroorzaakt door flashtraders – dragen bij aan een hoger risicoprofiel van het clearinghuis. Toezichthouders zouden er goed aan doen zich meer te verdiepen in het reilen en zeilen van clearinghuizen. Een gedegen onderzoek naar het samenklonteren van transacties heeft daarbij prioriteit. Op basis daarvan kunnen de vereisten qua onderpand verder worden aangescherpt en worden toegekend aan partijen die extra risico in zich herbergen. Rest mij u een goed weekend te wensen. Jan Dwarshuis is senior asset manager bij Thirteen Asset Management AG, waar hij verantwoordelijk is voor het Thirteen Diversified Fund. Dwarshuis schrijft zijn columns op persoonlijke titel en wordt hier niet voor betaald. Ook betaalt hij niet voor het plaatsen van zijn columns. Professioneel houdt hij posities aan in grote Europese, Amerikaanse en Russische beursfondsen. De informatie in zijn columns is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Op het moment van schrijven heeft hij geen positie in bovengenoemde aandelen en is ook niet voornemens dat de komende 72 uur te doen.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jan Dwarshuis

    Als zelfstandig ondernemer is hij actief geweest in verschillende takken van sport. Tussentijds bleef hij op het terrein van...

    Volg Jan Dwarshuis
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren