Bazel criticus: 'Banken gaan door.'

Jasper Blom bestudeert al zes jaar de Bazel akkoorden, de afspraken waarmee banken hun publieke kredietverplichtingen vastleggen. Vorige week was er een nieuw akkoord. ‘Speculatieve producten hebben niets toegevoegd.’

Hij is grieperig en verontschuldigt zich voor zijn academische kloffie. Dat is dus helemaal nérgens voor nodig. Jasper Blom (32), UvA-promovendus, is ondanks zijn ogenschijnlijk slonzige voorkomen misschien wel de beste criticus van de bankiers, juist omdat hij er niet uitziet als een krijtstreep.

 

‘Want ze zijn weer verder gegaan waar ze waren gebleven, met een paar aanpassingen’, zegt de politieke econoom in een kerstig uitgestorven kantine van de UvA. Blom bestudeerde zes jaar lang de Bazel Akkoorden, de internationale kredietverplichtingen waaraan banken moesten voldoen.

 

Zoals bekend konden de afspraken niet voorkomen dat banken hun dekkingsgraden, kredietverplichtingen en boekhoudkundige verslaglegging uiteindelijk even serieus namen als een scholier zijn laatste lesuren voor de kerstvakantie. ‘Het is ernstig dat er nog steeds weinig is veranderd, zelfs niet na de crisis.’

 

Niet naïef 

 

De afgelopen week afgeronde Bazel 3 akkoorden beoordeelt hij als ‘kleine aanpassingen’ op Bazel 2. In een recente publicatie beschrijft Blom hoe bankiers bij Bazel 2, zeg maar de protocollen voor de bancaire mores, konden lobbyen om hun eigen belangen door te drukken.

 

‘Ik denk niet dat het bij de afgelopen ronde anders is gegaan. De interesse voor het onderwerp is minimaal bij politici. Het is schandalig dat we ons voornamen kritischer te zijn, maar dat er nauwelijks parlementaire discussie is geweest. En dát terwijl nationale toezichthouders, als De Nederlandsche Bank, en de ministers van Financiën uiteindelijk medeverantwoordelijk zijn voor de regels.

 

De wetenschapper wijt de politieke desinteresse aan de materie. ‘Het is technocratisch. Veel mensen: denken: het is zo ingewikkeld, het zal wel goed zijn. Voor mij geldt meer: if it sounds too good te be true, it usually is’, zegt hij.

 

Blom beseft dat de bancaire risicodrift ook voorspoed heeft gebracht, maar dat dit niet oneindig door kan gaan. ‘Ik ben niet naïef. Het feit dat we betaalbare hypotheken hebben is ook een verdienste van deze liberalisering. We hebben de markt nodig, maar je moet ook keuzes durven maken. Wil je veel risico of juist niet? Die keuze moet je toch kunnen voorleggen.’

 

Internetbankieren

 

De bankexcessen met mistige derivaten, waar niemand meer doorzag waar het risico lag, hadden voorkomen kunnen worden als de overheden strengere regels hadden ingevoerd. ‘Ik vraag me af of de financiële wereld niet te groot is gegroeid’. Nuchter: ‘Crises hou je altijd, de vraag is: hoe groot wil je dat hij wordt? Ik denk dat veel speculatieve producten niks hebben toegevoegd.’

 

Hij citeert Paul Volcker, de oude baas van de Amerikaanse bank. ‘Die zei: ‘De enige innovatie van banken was de pinautomaat.’ Hij grinnikt: ‘Zelf vind ik internetbankieren ook wel handig trouwens.’

 

 

 

 

 

?