Belangrijke geschiedschrijving over SNS Reaal

    In de zomer van 2010 hing bij SNS Reaal de blijmoedigheid nog in de lucht. De bank wilde een boek over hun succesvolle transformatie naar online retailbank laten maken.

    Het scheelde weinig of we hadden met FTM in 2010 al een boek over SNS gemaakt. De bankiers vonden dat het tijd werd om hun successen van het voorgaande decennium te boekstaven en stonden - tot onze verbazing - op het punt om die (commerciële) klus in handen van dit pas gestarte bedrijfje te leggen. Wij konden de inkomsten goed gebruiken en togen met gekamde haren naar het hoofdkantoor op de Utrechtse Croeselaan. In een speciaal voor ons gereserveerde 'warroom' troffen we vriendelijke en opgewekte mensen aan. Het was duidelijk dat het humeur van de SNS'ers weinig te lijden had gehad van de vernederende staatssteun die de bank anderhalf jaar eerder in ontvangst had genomen.

    Modernste retailbank ter wereld

    Ok, de blijmoedigheid hing in de lucht, het was zomer en het Nederlands elftal was op weg naar de finale van het WK voetbal in Zuid Afrika. Maar er was meer aan de hand. De SNS-bankiers wilden niet voor niets geboekstaafd hebben wat ze de voorgaande jaren hadden weten klaar te spelen. Zelfbewust spraken ze over de zelfredzaamheid van de klant die ooit bij het ontstaan van de bank het uitgangspunt was en bij SNS nog steeds hoog in het vaandel werd gedragen. Er viel ook iets bijzonders te vertellen. Vanaf het jaar 2000 had een worsteling plaats gevonden, maar ze waren er als bank veel sterker uit gekomen.
    SNS had zich weten om vormen tot één van de modernste (online) retailbanken ter wereld.
    SNS had zich weten om vormen tot één van de modernste (online) retailbanken ter wereld. Het kantorennetwerk was afgebroken en een nieuw model van franchises en outlets was in het leven geroepen. Het strategische veranderingsproces was door de kredietcrisis zelfs op een positieve manier in een stroomversnelling gekomen! SNS liep nu voor op de concurrerende retailbanken en de ommezwaai had zelfs in het buitenland de nodige aandacht had getrokken. Dit belangwekkende deel van de bedrijfsgeschiedenis moest worden vereeuwigd. Het diende het verhaal worden van een bank die met een zeer ingrijpende koerswijziging het steven vol vertrouwen op de toekomst had gericht. Het was duidelijk dat de bankiers op dat moment (net als wij) nog niet beseften dat de bank door de overname van het branchevreemde Bouwfonds Property Finance al midscheeps was getroffen.

    Twee andere boeken

    De moderne geschiedenis van SNS Reaal zou jaren later door twee teams van journalisten van Het Financieele Dagblad en NRC Handelsblad in twee boeken worden vastgelegd. Geen luctor et emergo maar 'De val van SNS Reaal'. Geen optimistisch verhaal over een innoverende retailbank, maar honderden pagina's over 'De onvermijdelijke ondergang van SNS Reaal'. Geen verhandelingen over bankiers die de zelfredzaamheid van klanten op het oog hadden, maar gedegen reconstructies over enkele hoogmoedige topbestuurders die volledig door groeiambities waren bevangen.
    De introspectieve kwaliteiten van de voormalige Maagdenhuisbezetter Van Keulen blijken een embryonale omvang te hebben
    De proloog van De val van SNS Reaal van de vijf FD-journalisten, begint met een sms van de voormalig ceo Sjoerd van Keulen. 'Stel dat ik door jullie demonisering - ik ontvang per dag een flink aantal volgens experts serieus te nemen doodsbedreigingen - een "ongeluk" krijg. Beginnen jullie dan weer een hype: hoe heeft dit kunnen gebeuren?' Geen spoor van enig schuldbesef. Integendeel. Van Keulen vindt het onterecht dat hij door de media wordt gefileerd. Van Keulen heeft medelijden met zichzelf en beklaagt zich bij het journaille. De introspectieve kwaliteiten van de voormalige Maagdenhuisbezetter Van Keulen blijken een embryonale omvang te hebben, zo valt overduidelijk uit de rest van het boek op te maken. De val van SNS Reaal biedt naast vele belangwekkende feiten goede context en achtergronden bij de overnamemachine die door Van Keulen en zijn rechterhand Ronald Latenstein in 2006 met de beursgang van de bank wordt aangezwengeld. Fascinerend materiaal. De naar groei en rendementen hongerende bankiers blijken het zicht op de werkelijkheid volledig te hebben verloren. En op de beloften aan hun beleggers. Want de in het prospectus aangekondigde retailstrategie krijgt een bijzondere aanvulling in de vorm van de zeer risicovolle aankoop Bouwfonds Property Finance. Het moet gezegd: we keken er destijds met z'n allen naar en niemand die wat zei.

    Huiveringwekkend

    Ontluisterend is vooral dat Van Keulen en Latenstein de risicovolle aankoop later de moeite van het bekijken nauwelijks waard vinden. Wie nu terug kijkt naar het Property Finance jubileumboek Dutch Link - uitgebreid beschreven op Follow the Money - kan zich bijna niet voorstellen dat een brave retailbank zich ooit over dat zooitje losgeslagen ex-ambtenaren heeft ontfermd zonder daar op zijn minst drie pelotons seniore risicomanagers op los te laten. Het boek Giftig Krediet biedt een huiveringwekkend verslag vanuit de krochten van de de op drift geraakte vastgoedbank Property Finance. Het is bijna niet te geloven hoe amateuristisch het er in de organisatie van die bank aan toe ging. Hoe weinig er naar de risico's van de snel uitdijende financieringsportefeuille werd gekeken en hoe kritiekloos de SNS-bankiers - op één na - de vastgoedfinanciers hun gang lieten gaan. Grote complimenten voor de collega's bij zowel Het Financieele Dagblad als NRC Handelsblad die onder grote tijdsdruk twee belangwekkende boeken hebben gemaakt die elkaar bovendien uitstekend aanvullen. Deze boeken zijn van maatschappelijk belang nu de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) nog steeds knokt om een onderzoek naar het wanbeleid bij deze bank mogelijk te maken. Het is te hopen dat de Advocaat Generaal dit onderzoek toe zal staan. Niet alleen om de belangrijkste betrokkenen ter verantwoording te kunnen roepen, ook om te zien wat voor dynamiek een beursnotering bij een bank los kan maken. Met het oog op de uitdrukkelijke wens van de minister van Financiën om staatsbezit als ABN Amro en SNS weer naar de beurs te brengen is dat wel zo verstandig.   PS in de herfst van 2010 kregen we te horen dat de directie van SNS 'voorlopig' afzag van een boek. Of we stand by konden blijven staan. Mogelijk dat het management in een later stadium alsnog groen licht zou geven.   *** Hier de link naar de website van Radio 1 waar Ewald Engelen en ondergetekende afgelopen weekeinde bij het programma Argos de twee boeken bespraken.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Eric Smit

    Gevolgd door 2142 leden

    Mede-oprichter van FTM. Als voormalig professioneel squasher gewend om klappen te incasseren en uit te delen.

    Volg Eric Smit
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren