Werkgevers verzetten zich tegen klopjacht Belastingdienst

    De fiscus heeft de jacht geopend op ondernemingen die misbruik hebben gemaakt van fiscale vrijstellingen rond bijscholingsregelingen. Tientallen werkgevers hebben een naheffingsaanslag ontvangen. Is dat terecht?

    Bij EY staat de telefoon al maanden roodgloeiend. Tientallen werkgevers belden het accountants- en belastingadvieskantoor in paniek op. Reden: ze hebben een naheffingsaanslag van de Belastingdienst gekregen en moeten onverwacht eerder genoten fiscale tegemoetkomingen uit de Wet vermindering afdracht (WVA) terugbetalen aan de Belastingdienst. Tegemoetkomingen die zij kregen omdat ze werknemers lieten bijscholen op een door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) erkende opleiding.

    Maar er bleken problemen te spelen bij deze bedrijfsopleidingen, waar de werkgevers nu de gevolgen van voelen. De Onderwijsinspectie heeft inmiddels bij elf onderwijsinstellingen geconstateerd dat er een of meerdere opleidingen niet voldeden aan de gestelde kwaliteitseisen. Het gaat zowel om regionale opleidingscentra (roc's) die door de overheid worden betaald als om commerciële cursusaanbieders.

    Werkgevers die hun personeel bij deze instellingen hebben geschoold, hangt daardoor een mogelijke naheffing boven het hoofd. Alleen al bij EY hebben zich al tientallen bedrijven gemeld: ‘Bij sommige  werkgevers lopen deze naheffingsaanslagen zelfs op tot in de honderdduizenden euro’s’. Volgens de Belastingdienst hebben deze werkgevers namelijk onterecht belastingvoordeel genoten.

     ‘Oneerlijk’, stellen de aangeslagen werkgevers. Ze geven aan niet op de hoogte te kunnen zijn geweest van het feit dat de opleidingen niet aan de gestelde eisen voldeden en vinden daarom de naheffingsaanslag onterecht, zo blijkt uit een rondgang van Follow the Money langs belastingadvieskantoren waaronder EY, PwC, KPMG en BDO. ‘Als je je werknemers laat bijscholen op een door het ministerie van OCW erkende opleiding, ga je er vanuit dat de opleiding ook daadwerkelijk aan alle eisen voldoet’, aldus advieskantoor BDO. ‘Door met terugwerkende kracht deze fiscale tegemoetkoming bij werkgevers alsnog terug te vorderen, raakt de Belastingdienst een groot aantal werkgevers die zich van geen kwaad bewust waren.’

    WVA in opspraak

    Op 1 januari 1996 werd de Afdrachtsvermindering onderwijs ingevoerd, als onderdeel van de Wet vermindering afdracht (WVA). Doel was om werkgevers te stimuleren praktijkleerplaatsen te creëren door fiscale voordelen te bieden als ze werknemers bijvoorbeeld een mbo of hbo opleiding lieten volgen. Werkgevers hoeven dan jaarlijks gemiddeld per medewerker zo’n 2700 euro minder belasting af te dragen.

    Maar al snel kwam de WVA in opspraak. Uit het evaluatierapport van Regioplan, dat in 2012 verscheen, bleek dat er in de afgelopen jaren sprake was van toenemend oneigenlijk gebruik van de regeling. Zo zouden 34 sociale werkplaatsbedrijven een tactische samenwerkingsconstructie zijn aangegaan met ROC-instellingen, wat voor beide partijen een financiële win-win situatie opleverde. De werkgever kon het belastingvoordeel opstrijken door zijn werknemers daar een opleiding aan te bieden, en de opleiding kreeg vervolgens subsidie van het ministerie van OCW om de betreffende werknemer bij te scholen. Het beroep op de WVA verdubbelde mede daardoor van een geclaimd bedrag van 202 miljoen in 2006 naar 387 miljoen euro in 2011.

    Dat er vervolgens ook nog het een en ander mis was met deze opleidingen, werd duidelijk toen de FIOD in 2013 het bedrijf Miele binnenviel. Honderd medewerkers van deze witgoedproducent volgden toen een opleiding bij P3transfer, de inmiddels failliete commerciële dochter van het ROC West-Brabant in Etten-Leur. Uit berichtgeving van de Volkskrant bleek dat sommige van de aangeboden mbo-opleidingen niet voldeden aan de wettelijke eisen. Het ging dan voornamelijk om lucratieve cursussen. Zo werden Poolse uitzendkrachten die in kassen werkten, opgeleid tot ‘assistent-plantenkunde’. Ook boden scholings- en subsidiebureaus 'gratis opleidingen' aan, waarvan de fiscale voordelen voor werkgevers hoger waren dan de kosten.

    Miljoenenjacht

    Voor de Belastingdienst was dit de druppel. De dienst zette eind 2013 een grootschalige landelijke controle op touw. Handig van pas kwam de samenwerkingsovereenkomst die ze eerder hadden getekend met de Onderwijsinspectie. Daarin stond dat beide instanties elkaar over en weer zouden informeren zodra er mogelijk sprake was van onrechtmatigheden in het gebruik van de WVA. Zo kon de Belastingdienst bij vermoedens van misbruik door werkgevers informatie delen met de onderwijsinspectie, waardoor de Onderwijsinspectie vervolgens kon controleren of de betreffende opleiding aan de kwaliteitseisen voldeed. Op haar beurt kon de Onderwijsinspectie de kennis delen over gebreken bij bedrijfsopleidingen, waarna de fiscus naheffingsaanslagen aan werkgevers kon opleggen.

    Inmiddels is het een jacht naar miljoenen geworden, zo vertellen de belastingadvieskantoren aan Follow the Money. Een problematische zaak, meent BDO: ‘Pas nadat de Onderwijsinspectie de opleidingen had beoordeeld, is de Belastingdienst in actie gekomen. Een groot aantal werkgevers dreigt nu geconfronteerd te worden met forse naheffingsaanslagen waardoor de continuïteit van de ondernemingen mogelijk in gevaar komt. Terwijl absoluut niet vaststaat dat al deze werkgevers zich bewust waren van het feit dat de opleidingen niet voldeden aan de onderwijseisen.’

    Ook EY is kritisch over het optreden van de Belastingdienst: ‘Het is alsof twee kinderen een koekje hebben gejat, en de hele school nu op dieet moet.’ EY is daarom voor een aantal werkgevers een procedure tegen de fiscus gestart. ‘Ze houden geen rekening met de werkgevers die wel te goeder trouw hebben gehandeld.’

    Geen reactie

    In een schriftelijke reactie laat de Belastingdienst weten niet op de kwestie in te kunnen gaan. Ook willen ze ons niet vertellen om hoeveel naheffingsaanslagen het gaat wegens de nog lopende onderzoeken.

     Ook bij de Onderwijsinspectie hoeven we niet aan te kloppen voor een reactie. ‘Wij zijn er enkel en alleen om de opleidingen te controleren of ze aan de kwaliteitseisen voldoen. Wat de Belastingdienst vervolgens met deze informatie doet, is aan hen.’

    Subsidieregeling

    Inmiddels is de WVA per 1 januari 2014 opgeheven en vervangen door de ‘subsidieregeling praktijkleren’. De reden daarvoor, zo gaf minister Jet Bussemaker van OCW in een brief aan de Tweede Kamer aan, is dat ‘de WVA niet het gewenste resultaat opleverde hetgeen dat onder meer veroorzaakt werd door een toenemend oneigenlijk gebruik. Omdat het kabinet het belangrijk vindt om werkgevers financieel te blijven stimuleren om leerwerkplaatsen aan te bieden, wordt de subsidieregeling praktijkleren ingevoerd.’

    De Belastingdienst zal voorlopig echter blijven controleren of de WVA sinds 2008 goed is toegepast. De belastingadvieskantoren vrezen daardoor voor een toename van het aantal werkgevers dat zich bij hen zullen gaan melden. Als ze er dan in de bezwaarprocedure niet uitkomen, dan is het aan de rechter om te bepalen wie er gelijk krijgt.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Anne de Blok

    Anne de Blok (1990) is overtuigd dat diepgravende onderzoeksjournalistiek het verschil kan maken. Behept met een gezonde dosi...

    Volg Anne de Blok
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren