Ja, het kan allemaal echt nog erger

    De stemming in Nederland is beneden alle peil. En het kan nog slechter. Hoe lang nog voordat dit kabinet zijn eigen sprookjes trotseert, en gaat investeren in de economie?

    Je moet van heel goeden huize komen om nog te betogen dat bezuinigingen en lastenverzwaringen het vertrouwen herstellen. Die mantra hebben we afgelopen jaren vaak gehoord uit de mond van premier Mark Rutte en voormalig minister van financiën Jan Kees de Jager. “Sterker uit de crisis komen”, heet dat.
     
    Wie de jongste CBS-cijfers tot zich neemt, hoopt van harte dat politici het vertrouwenssprookje laten waar het hoort, namelijk in een sprookjesboek. Het consumentenvertrouwen bevindt zich op het allerlaagste punt ooit, waardoor ook de koopbereidheid een historisch dieptepunt heeft bereikt;  de werkloosheid is in januari sterk gestegen naar 7,5 procent – in de afgelopen drie maanden kwamen er gemiddeld per maand 19.000 werklozen bij. Alleen in Griekenland was de stijging sterker. 
     
    Niet eerder vertoonde duikvlucht
    Bovendien zijn de huizenprijzen in januari in een niet eerder vertoonde duikvlucht geraakt, mede veroorzaakt door de voortdurende onduidelijkheid over het beleid. Daarmee samen hangt de ellende in de bouwsector, die volgens economen van ABN Amro de helft van de krimp van de economie vorig jaar voor zijn rekening neemt. Omdat de bouw laat-cyclisch is, zal de malaise in die sector nog wel even aanhouden.
     
    Waarom is het vertrouwen en koopbereidheid lager dan ooit? De daling van de huizenprijzen is vermoedelijk de belangrijkste oorzaak, maar daarnaast speelt het kabinetsbeleid een grote rol. De koopkracht staat door alle bezuinigingen en lastenverzwaringen onder druk, omdat we om Europees-politieke redenen binnen de 3-procentsnorm voor het begrotingstekort willen blijven. Door de grote onzekerheid over onze financiële situatie geven we geen geld uit, sparen we als gekken en blijft herstel uit.
     
    "Vraaguitval en financiële problemen"
    Econoom Bas Jacobs schreef eerder op FTM: “De Nederlandse economie kampt met twee urgente problemen: vraaguitval en financiële problemen. Rutte-II heeft, net als Rutte-I, voor beide een blinde vlek. Eenzijdige tekortreductie vergroot zowel financiële problemen als vraaguitval: stijgende werkloosheid, toenemende bedrijfsfaillissementen, dalende huizenprijzen en grotere bankproblemen.”
       
    Kan het nog erger? Ja, dat kan. Er staan ons namelijk nog wat hervormingen en lastenverzwaringen te wachten, die de stemming verder zullen verpesten. Zo gaan voor inkomens boven de 43.000 euro de huren vanaf 1 juli, met maximaal vier procent plus inflatie omhoog, zo heeft minister Blok laatst afgesproken in het “woonakkoord”.  
     
    Ook zo vertrouwenwekkend zijn de hervormingen van de arbeidsmarkt en het ontslagrecht. Het kabinet wil het voor werkgevers goedkoop maken om oudere werknemers te ontslaan en tegelijkertijd de duur van de werkloosheidsuitkering (WW) verkorten van 38 naar 24 maanden. 
     
    Terug naar bijstandsniveau
    Bovendien ontvangen WW'ers straks alleen de eerste twaalf maanden een uitkering van 70 procent van het laatstverdiende loon. Daarna vallen ze terug op 70 procent van het minimumloon, het bijstandsniveau. Dit is dus een versnelde route richting richting de bijstand voor ouderen, die zoals bekend heel lastig weer aan de slag komen na ontslag. Vraag is of je dit soort maatregelen moet nemen op het moment dat de werkloosheid hoog is.   
     
    De dramatische cijfers zullen de roep om een investeringsagenda aanwakkeren. Of de door het begrotingstekort geobsedeerde premier daarnaar zal luisteren, is twijfelachtig. Het is te hopen dat we vanaf nu in ieder geval niet meer worden voorgelezen uit het economische sprookjesboek. 

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jan-Hein Strop

    Gevolgd door 427 leden

    Freelance financieel-economisch journalist met grote belangstelling voor de werking, macht en gedrag van bank & verzekeraar.

    Volg Jan-Hein Strop
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren