Bijzonder Beheer

Tienduizenden ondernemers zijn ondergebracht bij de gevreesde afdeling Bijzonder Beheer, de ziekenboeg van de bank waar slechts een enkeling weer levend uitkomt. Ondernemers worden geconfronteerd  met stijgende rentelasten, extra aflossingen en accountantskosten. Resultaat: de ondernemer wordt niet beter, maar juist steeds zieker. De bank toont in deze situatie vaak weinig begrip voor de individuele ondernemer, de relatie met de bank is verziekt. Banken zijn de groeiende stapel probleemdossiers in sommige gevallen liever kwijt dan rijk, ook al leidt dat tot faillissement van de ondernemer en afboekingen bij de bank. Een nieuw bankschandaal lijkt geboren. Toezichthouder AFM onderzocht de praktijken van Bijzonder Beheer en ook de Tweede Kamer buigt zich over de kwestie.

37 Artikelen

CDA in de bres voor ondernemers in bijzonder beheer

2 Connecties

Naar schatting een derde van de ondernemers levert een doodsstrijd in de bancaire kerkers van bijzonder beheer. Dit probleem is gisteren eindelijk aan de kaak gesteld in de Kamer.

Al een paar jaar worstelen vele tienduizenden ondernemers met de afdeling bijzonder beheer van banken, maar lang bleef het stil. Slechts een enkeling durfde zijn stem te verheffen, uit schaamte en angst voor represailles van de bank. Die knijpt in veel gevallen ondernemers net zo lang uit, totdat een faillissement onafwendbaar is. Maar de schrijnende situatie is niet langer te negeren. Mede dankzij publicitaire druk van Follow The Money is in ieder geval het CDA in de Kamer wakker geworden. Kamerlid Eddy van Hijum heeft vandaag vragen ingediend bij de minister van Financiën, die eindelijk eens duidelijkheid moeten bieden over de exacte omvang van de problematiek. Jeroen Dijsselbloem heeft vermoedelijk niet veel zin in reuring rondom banken. Dat kost namelijk geld. Het valt te verwachten dat hij 'in overleg treedt met de sector'  en dat hij de ontwikkelingen 'nauwlettende zal volgen', of iets in die geest. Naar aanleiding van berichtgeving over rentederivaten in het MKB - dossier dat sterk verweven is met Bijzonder Beheer - eist Van Hijum vandaag ook opheldering van de minister over de afwikkeling ervan. FTM onthulde vorige week dat het rentederivaten-probleem ernstige vormen heeft. Op basis van een conservatieve schatting lieten we zien dat het MKB geconfronteerd is met minimaal drie miljard euro aan 'negatieve waarde'. Dat is het bedrag dat een onderneming aan de bank moet betalen als die van het rentederivaat af wil.

De vragen van Eddy van Hijum:

1. Hebt u kennis genomen van het artikel “licht ook in Nederland afdelingen bijzonder beheer door” (FD, 18 december 2013)? 2. Kent u de conclusies van het rapport-Tomlinson in het Verenigd Koninkrijk, waaruit blijkt dat afdelingen bijzonder beheer van banken de bedrijvenportefeuille “opschonen” door niet zelden ook gezonde bedrijven naar het rand van faillissement te duwen? 3. In hoeverre acht u de uitkomsten van het onderzoek in de VK representatief voor de situatie bij de Nederlandse afdelingen bijzonder beheer? Deelt u de conclusie uit het hiervoor genoemde artikel dat ook in Nederland deze afdelingen zich niet zelden “wanstaltig, manipulatief en samenzweerderig” gedragen? 4. Kunt u een overzicht geven van het aantal Nederlandse MKB-bedrijven dat door de banken onder bijzonder beheer is gesteld? Kan dit worden uitgesplitst per bank? 5. Bent u er van op de hoogte dat bedrijven, als zij door de bank onder bijzonder beheer worden gesteld, te maken kunnen krijgen met onder meer een hogere rente, verplichtingen om extra af te lossen, hoge kosten voor accountantsrapporten of hertaxaties, executieverkoop en/of het stilleggen van de rekening? Op welke wijze is de proportionaliteit van het ingrijpen door de bank gewaarborgd? Bent u van mening dat de werkwijze van de afdelingen bijzonder beheer van de Nederlandse banken voldoende transparant is en de toets der kritiek kan doorstaan? 6. Kunt u een overzicht geven van de klachten die de AFM in de afgelopen periode van ondernemers heeft ontvangen over de werkwijze van afdelingen bijzonder beheer? In hoeverre heeft de AFM op basis van deze klachten actie ondernomen richting de banken en met welk resultaat? 7. In hoeverre is het gedrag van afdelingen bijzonder beheer bij in de afgelopen periode bij u onder de aandacht gebracht door organisaties voor het midden- en kleinbedrijf, zoals MKB-Nederland en ONL? Wat hebt u met deze signalen gedaan? Bent u bereid om bij deze organisaties na te gaan of er reden is tot zorg over bijzonder beheer en de Kamer over de uitkomst te informeren? 8. Ziet u aanleiding om ook in Nederland een commissie in te stellen om de werkwijze van de afdelingen bijzonder beheer door te lichten? Zo nee, waarom niet? 9. In hoeverre geeft de huidige wetgeving (artikel 2 van de algemene bankvoorwaarden en art. 4:24a Wft) de toezichthouder een handvat om in te grijpen bij evidente misstanden? In hoeverre kan ook een MKB’er op grond van de wet ook als consument worden beschouwd, indien de bank een hypotheek op de woning heeft of er sprake is van persoonlijke borgstelling? 10. Heeft de regering zich inmiddels een oordeel gevormd over de suggestie om de algemene zorgplicht voor banken uit te breiden naar kleine ondernemers? Heeft hierover – zoals eerder toegezegd – inmiddels overleg plaatsgevonden met de organisaties voor het midden- en kleinbedrijf? En hoe staat u tegenover de suggestie om de toegang tot klachteninstituut Kifid uit te breiden naar zzp’ers en het MKB?