Financiert Qatar rebellen in Mali?

3 Connecties

Onderwerpen

Wapenhandel Mali

Organisaties

Ministerie van Defensie

ChristenUnie Kamerlid Segers wijst bij Pauw en Witteman naar Qatar als financier van de rebellen in Mali, maar dat lijkt bepaald niet aannemelijk.

In de uitzending van Pauw en Witteman van gisteren vertelt de Nederlandse ambassadeur in Frankrijk over de Franse luchtaanvallen tegen de opstotende rebellen in Mali. Aanwezig Tweede Kamerlid Gert-Jan Segers van Christen Unie vraagt aan ambassadeur Kronenburg waar de wapens en mensen vandaan komen: “Zitten daar nog krachten achter van elders?” De ambassadeur antwoordt: “Die groepen worden financieel behoorlijk gesteund door het Midden-Oosten”.Dan geeft Segers antwoord op zijn eigen vraag. “Ik denk Qatar. Dat is een land dat een heel actieve rol heeft gespeeld in Egypte, in Libië, en Syrië. Daar leveren ze wapens aan de opstandelingen.” “Wat is dan het belang van Qatar?”, vraagt Gastheer Paul Witteman aan het Kamerlid. “Ideologie”, antwoordt Segers. Hij lijkt de plank mis te slaan. Het is bepaald niet aannemelijk dat Qatar de Malinese rebellen financieel steunt.

Qatar wil zich graag profileren als machtsfactor in het Midden Oosten en de Arabische wereld. Het kleine schiereiland aan de Perzische Golf met twee miljoen inwoners heeft veel geld te besteden door haar ruime energievoorraden. Het landje laveert tussen de belangen van zowel buurlanden Iran en Saudi-Arabië, als het Westen en Turkije. Het gaat energiebondgenootschappen aan met diverse landen en strooit met geld, waarmee het mikt op invloed en goodwill. Ook nieuwszender Al Jazeera en WK-voetbal drijven op het geld van de Emir van Qatar.

Steun aan rebellen in Mali

Een andere manier om invloed uit te oefenen is het financieel steunen van opstandige groeperingen in Arabische landen. Qatar steunt inderdaad opstandelingen, zoals Segers zegt, in Syrië en Libië. Maar Mali is een ander geval. In Libië steunde Qatar de opstandelingen om Gadaffi te verdrijven en in Syrië helpt het de tegenstanders van president Assad. In beide gevallen staat het energierijke staatje min of meer aan de zijde van het Westen, waar met beperkte middelen democratisering als het morele argument gebezigd wordt.

Voor het Westen was Mali tot voor kort het Afrikaanse voorbeeld van hoe democratisering in de regio moest werken. Qatar heeft in eigen land niet zoveel met democratie, maar op dit gebied steunt het landje het Westen wel. Het lijkt zeer sterk dat Qatar nu tegen datzelfde zou Westen financieren.

Het klopt dat Qatar ook financiert op basis van ideologie, maar voor zover bekend niet aan Al Qaida gelieerde groeperingen, zoals de Al Qaida in de Islamitische Maghreb (AQIM) in Mali. Het steunt wel de Moslimbroederschap. Onlangs verstrekte Qatar nog een lening van twee miljard dollar aan de Moslimbroederschap-regering in Egypte. Daarbovenop gaf het nog 500 miljoen dollar cadeau aan Egypte. De Moslimbroederschap vertoont in haar anti-westerse en Islamitische gedachtengoed zeker overlap met Al Qaeda, maar beide groeperingen zijn niet over één kam te scheren.
Segers vraagt aan Ambassadeur Kronenburg wie de rebellen in Mali financiert.

Al Qaeda sterk bewapend

Hoe komen de rebellen, waaronder AQIM, in het noorden van Mali dan aan hun wapens en geld? Ambassadeur Kronenburg wees naar het Midden-Oosten. Daar zal ongetwijfeld iets van binnenkomen, maar andere wapen- en geldstromen liggen meer voor de hand.

Na de val van Gadaffi stroomde het noorden van Mali vol met strijders die klaar waren met vechten. Deze strijders vertrokken uit Libië beladen met wapens, die direct of indirect gefinancierd of geleverd zijn door het Westen. Of ze kregen de wapens uit landen als Frankrijk, of ze namen ze mee uit de wapendepots van Gadaffi, eerder gevuld door het Westen. AQIM wordt nu gezien als de best bewapende tak van Al Qaida.

Oorlogschroniqueur Karskens verwijst naar de link met Libië

De Malinese rebellen maken ook simpelweg wapens buit op het Malinese regeringsleger. Zo liet het Malinese leger wapens achter in Kidal, nadat het daar verjaagd was door strijdkrachten van Ansar Dine, een lokale jihadistische groepering die zich aansloot bij AQIM. Deze wapens zijn volgens de Amerikaanse commerciële inlichtingendienst Stratfor door Ansar Dine gebruikt in de aanvallen op Timboektoe en Gao.

Kidnapgeld

Een andere inkomstenbron voor de verschillende tegenstanders van het Malinese leger is de lucratieve kidnapbusiness. AQIM en de Movement for Unity and Jihad in West Africa (MUJAO) ontvoeren regelmatig mensen om geld op te eisen in ruil voor vrijlating. Volgens Stratfor ontving MUJAO vijftien miljoen euro voor drie Europeanen, één Italiaan en twee Spanjaarden, die zij in Algerije hadden gekidnapt. In november 2011 werd Nederlander Sjaak Rijke het slachtoffer. Hij is nog steeds in handen van zijn kidnappers.

Midden-Oosten journalist ziet het geld vooral uit kidnappings komen
Een schatting maken van deze business is moeilijk. Betaalde bedragen worden uit de media gehouden om de onderhandelingspositie van de betalende partijen, bijvoorbeeld regeringen en multinationals, niet in gevaar te brengen. 
Qatar als “grote kracht” achter de noordelijke rebellen in Mali, zoals Kamerlid Segers van de Christen Unie vermoedt? Dan speelt het landje hoog spel. En doet het de voorgaande inspanningen om invloed en goodwill teniet.
Krijn Schramade
Krijn Schramade
Krijn Schramade (1980) krijgt een jaar na de val van Lehman Brothers (2008) de tegenwoordigheid van geest om zijn veilige lev...
Gevolgd door 340 leden