Claimparadijs Nederland biedt unieke kans voor Philips-gedupeerden

    Nederland wordt mogelijk het centrum van wereldwijde claims tegen Philips, dat leider was van een beeldbuizenkartel. Dit vanwege de unieke wet voor de afhandeling van massaclaims.

    Bij claimadvocaten wereldwijd staan de dollartekens in de ogen. Want voor Philips en zeven andere beeldbuisfabrikanten dreigen massaclaims van consumenten die te veel voor hun televisie hebben betaald. Ook de Consumentenbond zei vanmorgen dat het overweegt zo’n schadeactie te starten.
     
    De kans bestaat dat de Consumentenbond nu wat telefoontjes krijgt van advocaten uit andere landen. Want Nederland heeft sinds 2005 wereldwijd unieke wetgeving – de Wet Collectieve Afwikkeling Massaschade (WCAM) - die ons land aantrekkelijk maakt voor massaclaims. Deze wet maakt het mogelijk om een schikking te onderhandelen tussen Philips en claimorganisaties, en die vervolgens door de rechter verbindend te laten verklaren voor alle gedupeerden – bekend en onbekend. 
     
    Dat kan nergens anders. In de VS moeten partijen eerst een inhoudelijke juridische procedure voeren, voordat aan alle gedupeerden een schadevergoeding kan worden toegekend.  
     
    Invloed ver over de grenzen
    Het bijzondere in dit geval is dat de schikking na verbindendverklaring ook geldt voor gedupeerden in andere landen, zelfs als de Nederlandse gedupeerden ver in de minderheid zijn en het een schikking met buitenlandse partijen betreft.  Zo besloot het Gerechtshof Amsterdam begin dit jaar in de zaak-Converium - een schikking met twee Zwitserse concerns te treffen, waarbij onder meer de Vereniging Effecten Bezitters betrokken was  - dat de schadevergoeding geldig was voor ongeveer 12000 benadeelden, waarvan er slechts tweehonderd in Nederland waren gevestigd. 
     
    Het Hof stelde in de Converium-zaak heel nadrukkelijk dat het een mogelijkheid voor niet-Amerikaanse aandeelhouders wilde creëren om schade te verhalen. Daar is wel een Nederlandse belangenorganisatie voor nodig, die namens benadeelden optreedt. Maar de oprichting van een claimstichting is voor een ervaren claimadvocaat geen probleem. 
     
    Twee-fasen-aanpak
    Ook al geldt de uitspraak niet voor Amerikanen, toch zou de Nederlandse route voor Amerikaanse advocaten interessant kunnen zijn. Reden is dat Amerikaanse rechters huiverig zijn om class actions in behandeling te nemen voor niet-Amerikanen. Met hulp van de WCAM zou zich bij grote massaschades, waarbij gedupeerden uit vele landen betrokken zijn, een twee-fasen-aanpak kunnen ontwikkelen, schrijft advocaat Frans Knüppe van Dirkzwager Advocaten: 
     
    “In fase 1 wordt dan de class action voor de Amerikaanse rechter gevoerd ten behoeve van de Amerikaanse slachtoffers. De uitkomst daarvan – veelal met hoge schadevergoedingen – wordt vervolgens in fase 2 gebruikt om een wereldwijde massaschikking te treffen voor álle slachtoffers, waarna die schikking ter verbindendverklaring wordt voorgelegd aan het Amsterdamse gerechtshof. Op deze manier zou het hoge Amerikaanse schadevergoedingsniveau snel en effectief kunnen doorwerken naar een bindende regeling voor alle gedupeerden bij een massaschade.”
     
    Kansrijke claim
    Hoewel het nog lang niet zeker is dat de claims tegen Philips en anderen daadwerkelijk ingediend worden, acht een ervaren claimjurist als Jurjen Lemstra zo’n zaak wel kansrijk. Reden is dat Philips het bestaan van het kartel niet ontkent maar volgens hem vooral bezwaar lijkt te maken tegen de hoogte van de boete die de Europese Commissie heeft opgelegd.  
     
    De moeilijkheid voor de Consumentenbond is dat het kartel niet direct schade heeft toegebracht aan de consumenten, nu Philips de beeldbuizen leverde aan andere tv-fabrikanten. Consumenten zijn dus slechts indirect getroffen, omdat de tv-fabrikanten de kunstmatige prijsverhoging waarschijnlijk hebben doorgerekend. Dat moeten slimme advocaten aantonen.
     
    Als Philips niet wil schikken, is er bovendien een andere hindernis te nemen. Claimanten kunnen in Nederland wel gezamenlijk een zogenoemde “verklaring voor recht” halen bij de rechter dat Philips verplicht is schade te vergoeden, maar kunnen niet zoals in de VS gezamenlijk schadevergoeding krijgen met één procedure, de “class action”. Voor schadevergoeding moeten aparte procedures worden gevoerd, en dat kost geld.    
     
    Schrikbeeld voor kartels
    Vandaar dat er vorig jaar in de Kamer al een motie is aangenomen om de WCAM op dit punt te moderniseren. De regering zou voor 1 februari plannen uitwerken om representatieve belangenorganisaties zoals de Consumentenbond het recht te geven schade collectief te verhalen. Maar daar is niets van terecht gekomen door de val het kabinet-Rutte 1.
     
    Als de regering de motie alsnog uitvoert zoals de Consumentenbond dolgraag wil, wordt Nederland nog aantrekkelijker voor massaclaims. En een schrikbeeld voor kartels.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jan-Hein Strop

    Gevolgd door 426 leden

    Freelance financieel-economisch journalist met grote belangstelling voor de werking, macht en gedrag van bank & verzekeraar.

    Volg Jan-Hein Strop
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren