Crowdsuing financiert rechtszaken tegen machtsmisbruik bedrijven [interview]

    Samen met de Nederlandse bevolking gaat Rick Smets Crowdsuing een vuist maken tegen machtige bedrijven en instanties. Met crowdfunding hoopt hij de financiering van rechtszaken tegen hen van de grond te krijgen. Nu geopend: pitch om misbruik van betaalgegevens door banken aan te vechten.

    'Power to the people!' Het eerste platform dat crowdsourcing inzet om rechtszaken op te zetten die de publieke zaak te dienen, windt er geen doekjes om. Crowdsuing heet het initiatief en de oprichters willen via het rechtssysteem een positieve invloed uitoefenen op het gedrag van grote bedrijven en organisaties. Onder het motto ‘samen staan we sterk’ willen de oprichters samen met alle Nederlanders misstappen van machtige organisaties rechtzetten. Follow the Money interviewde initiatiefnemer Rick Smets en vroeg hem hoe hij die ambities denkt te kunnen verwezenlijken. Bent u zelf jurist? ‘Ik heb in Delft architectuur gestudeerd. Deze opleiding heeft er niet direct toe geleid dat ik met Crowdsuing begon, maar wel indirect. Als architect word je breed opgeleid. Deze brede interesse heb ik altijd behouden. Regelmatig heb ik te maken met het milieu en schendingen daarvan en dan vraag ik me altijd af waarom niemand hier stappen tegen onderneemt.' Is Crowdsuing uw eigen initiatief? 'Het concept om rechtzaken via de crowd te financieren, is mijn eigen idee. Dit heb ik voorgelegd aan een goede vriend van me, Robbert Woltering. Robbert is een salesman en heeft ervaring op juridisch vlak. Hij was direct enthousiast en heeft het concept verder met me ontwikkeld. Vervolgens zijn we gaan zoeken naar iemand die ervaring met crowdfunding had. Zo kwamen we bij Ronald Lenz terecht, een social innovator die ons team complementeert.' Wat zette u uiteindelijk aan tot actie? 'Een zaak van Milieudefensie tegen Shell. In 2008 begon Milieudefensie een rechtzaak tegen Shell vanwege de ernstige vervuiling die het bedrijf in de Nigerdelta heeft veroorzaakt door vier olielekkages. Milieudefensie wilde dat de Brits-Nederlandse oliemaatschappij de olie opruimde en de slachtoffers compenseerde.' 'Vanwege het beperkte budget dat deze organisatie ter beschikking had, besloten ze donaties te vragen. Een goed initiatief vond ik dat, ik heb direct gedoneerd. Het maakte het mogelijk voor kleine groepen mensen zich te bundelen en samen een vuist te maken tegen Shell. Zo worden mensen ook wakker geschud, je creëert een soort algemeen bewustzijn. Dát heeft mij bewogen om Crowdsuing te starten.’

    Team Crowdsuing Het team van Crowdsuing, vlnr Robbert Woltering, Rick Smets, Ronald Lenz en Eveline Verbeek

    Is Crowdsuing het enige online platform dat rechtzaken aanspant op basis van  crowdfunding? 'Toen we ons concept hadden uitgedacht, hebben we lang naar iets vergelijkbaars gezocht. Verschillende juristen doen wel iets met crowdfunding, maar dit gaat meestal maar om één zaak. Ik denk dat rechtspraak.nu het dichtst in de buurt van ons platform komt. Maar zij handelen op kleinere schaal, terwijl wij individuen willen verenigen. En de massa bereiken.'
    'Het mag niet meer mogelijk zijn dat machtige organisaties individuen uitbuiten'
    'We verwachten wel dat het komende jaar vergelijkbare initiatieven zullen ontstaan. Het mag niet meer mogelijk zijn dat machtige organisaties individuen uitbuiten. De huidige ontwikkeling op internet, waarbij mensen elkaar vinden en gezamenlijk actie ondernemen om doelen te bereiken, biedt de mogelijkheid om wangedrag van grote organisaties en bedrijven aan te pakken. Daar moeten we iets mee doen.' Is een rechtszaak wel de juiste manier om misstappen van grote bedrijven en organisaties aan te pakken?  ‘Wij zien onszelf als een verlengstuk van de onderzoeksjournalistiek. Als er uit een onderzoek een goed artikel rolt dat veel media-aandacht krijgt, is het zonde als er vervolgens niks meer mee gebeurt. Wij willen hier een vervolg op geven. We hebben goede banden met de media, omdat wij uiteindelijk actie ondernemen tegen bedrijven en organisaties, die door journalisten aan de kaak zijn gesteld.' 'Ons doel is om grenzen te trekken. Tot hier en niet verder. De rechtszaal biedt de mogelijkheid om misstanden van instanties daadwerkelijk aan te pakken. Er moet nu echt wat gebeuren. Wij hopen met Crowdsuing samen met de massa een vuist te maken en de laatste stap te zetten naar de aanpak van een misstand: de gang naar de rechter.’ Hoe bepaalt u welke misstanden het waard zijn om de crowdfunding van een rechtzaak te starten? ‘Wanneer een gedupeerde of een advocaat een fout van een bedrijf bij Crowdsuing meldt, wordt hier een proces in gang gezet. Allereerst doen juristen grondig onderzoek naar de misstap. Daarnaast kijken ze naar het maatschappelijk belang van het onderwerp, het (mogelijke) aantal gedupeerden en bepalen we of er een rechtzaak inzit.' 'Als er genoeg juridisch bewijs is gevonden, wordt er in samenwerking met de initiatiefnemer, belangenorganisaties en andere waakhondinstellingen, een zaak opgezet. Vervolgens is het aan de initiatiefnemer van de zaak om donateurs te werven met een campagne.' 'Het bedrag dat nodig is om een zaak te starten verschilt per onderwerp. Als het aangegeven bedrag met crowdfunding is binnengehaald, wordt de rechtzaak uitgevoerd door één van de topadvocaten in het netwerk van Crowdsuing. De "crowd" wordt op de hoogte gehouden van verdere ontwikkelingen .’ Wie zijn de juristen die bepalen of er genoeg juridisch bewijs is voor een zaak? 'We bouwen nog aan een sterk netwerk van juristen. We hopen concurrentie tussen juristen te creëren, waardoor het betaalbaar wordt om ze in te schakelen voor een zaak. We zijn voornamelijk op zoek naar juristen die bepaalde zaken interessant vinden en zich hier graag in verdiepen, zonder torenhoge rekeningen te schrijven. Daarnaast hopen we een netwerk op te bouwen met expertise op elk juridisch vlak.' Wat gebeurt er als een zaak niet tijdig is gefinancierd? ‘Dit zal in het begin misschien wel een paar keer gebeuren. We zijn in juni dit jaar begonnen en we zijn nog erg klein. We hebben het dan in elk geval geprobeerd. Als het financieren van een zaak niet binnen 60 dagen lukt, zullen we niet op andere manieren proberen het beoogde bedrag bij elkaar te krijgen.' 'Alle donateurs zullen hun geld terugkrijgen en wij gaan door met een volgende zaak. We hopen wel dat we dan de betrokken organisaties of bedrijven hebben laten schrikken. Uiteindelijk moeten machtige organisaties bang worden voor Crowdsuing en twee keer nadenken voordat ze mogelijke misstappen begaan.’ Wat gebeurt er met een eventuele schadevergoeding als Crowdsuing een zaak wint? 'De schadevergoeding zal naar de initiatiefnemer van de rechtszaak gaan. Of iedere gedupeerde in aanmerking kan komen voor een schadevergoeding weten we nog niet. Crowdsuing zelf zal niet meeprofiteren van een eventuele schadevergoeding. Wij zijn al blij met het rechtzetten van misstanden en gedragsverandering van machtige instanties.'
    'In samenwerking met privacyvoorvechtster Ancilla Tilia is Crowdsuing bezig om een zaak tegen gerenommeerde banken van de grond te krijgen'
    Voor welke zaak kunnen Nederlanders nú een bijdrage leveren?  ‘In samenwerking met privacyvoorvechtster Ancilla Tilia is Crowdsuing bezig om een zaak tegen gerenommeerde banken van de grond te krijgen. Dit doen we omdat de Nederlandse banken de privacy van hun klanten niet respecteren. De banken gebruiken persoonlijke gegevens om geld te verdienen aan adverteerders die op hun beurt met "interessante aanbiedingen" voor klanten komen.’ 'Er is genoeg juridisch bewijs verzameld om een zaak te starten. Nu de financiering nog. Het vastgestelde bedrag van 37.500 euro om deze zaak aan te laten vechten door een topadvocaat, is nog lang niet bereikt.' Wie is dé topadvocaat op deze zaak? 'De advocaat die de leiding zal hebben over de zaak tegen de Nederlandse banken, wenst op dit moment nog anoniem te blijven. Pas wanneer de rechtszaak volledig gefinancierd is, zal hij zichzelf bekendmaken.'  Wat biedt de toekomst voor Crowdsuing? ‘Na enige tijd willen we functioneren als online platform voor gedupeerde burgers. Een plek waar de massa naartoe komt om te kijken of er een zaak aan te spannen is tegen een misstap van een bedrijf of organisatie. Individueel gedupeerden kunnen kijken of er draagvlak is voor een project, maar kunnen zich ook aansluiten bij een project dat al gaande is. Veel mensen kunnen individueel geen vuist maken, maar samen staan we wel sterk.' 'Via Crowdsuing willen we de Nederlandse inwoner dus macht geven. Mensen moeten het gevoel krijgen dat ze als individu ook wat kunnen bereiken tegen grote instanties. Projecten slagen echter alleen als er aandacht van de media voor is, want massa moet bereikt worden om een zaak van de grond te krijgen.’ Wat zijn jullie persoonlijke ambities met Crowdsuing? ‘Voor ons is Crowdsuing een idealistisch project. Zelfs als bedrijven in discussie gaan over een project dat bij ons is gestart, hebben we al iets bereikt. Maar we streven naar dubbele winst. Als projecten via crowdfunding de rechtzaal halen, waar verkeerd gedrag van bedrijven worden rechtgezet, zijn wij geslaagd in onze opzet. Zo hopen we dat burgers uiteindelijk gezamenlijk hun gelijk kunnen halen. Geholpen door Crowdsuing.’
    Over de auteur

    Daaf Borren

    Lees meer

    Volg deze auteur

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid