• Moeilijk te geloven dat mensen hier intuinen. De oplichterij straalt ervan af: https://www.youtube.com/watch?v=pwuXKYOmKpc
  • Overduidelijke oplichterij. Kan de overheid hier niet ingrijpen?

De zogenoemde cryptomunt OneCoin zou dit jaar de wereld moeten gaan veroveren, maar de Nederlandse topverkoper Igor Alberts noemt de munt nu een ‘hyper-bubbel’. Hij stapt over naar de dubieuze variant Dagcoin. Is er een nieuwe piramide in de maak?

‘Ik heb misschien de grootste fout in mijn leven gemaakt,’ zei Igor Alberts vorige week op het podium van een congres in Tallinn, Estland. Met zijn handen in de zakken van een kek ruitjespak sprak de voormalig topverkoper van OneCoin zijn publiek toe: ‘We hebben 337 duizend mensen in ons team en we hebben ze allemaal op dit gigantische schip The Titanic getild. En we voeren nergens naartoe. [..] Ik leidde jullie allemaal de verkeerde kant op.’ 

Alberts heeft het over OneCoin: een wereldwijde ‘cryptomunt’ die ook in Nederland volop aan de man is gebracht via multi-level marketing – een beproefde verkoopstrategie die ook wordt gebruikt door bedrijven als Herbalife en Tupperware. Follow the Money maakte afgelopen november kennis met deze wonderlijke munt en dito verkopers tijdens een bijeenkomst in het Novotel in Rotterdam. Binnen drie jaar zou OneCoin een omzet van 8 miljard euro genereren en 3,2 miljoen gebruikers hebben en zouden vijftigduizend bedrijven in 190 landen de OneCoin accepteren. 

Wat er tijdens die avond in Rotterdam níet bij werd verteld, is dat OneCoin wereldwijd zwaar onder vuur ligt van financieel toezichthouders. In een aantal landen is OneCoin zelfs verboden. In Duitsland werd er vorig jaar bij een OneCoin-verkoopkantoor voor 29 miljoen euro beslag gelegd op bankrekeningen. Het is een fractie van de 360 miljoen euro die daar in een jaar tijd al opgehaald was bij Duitse investeerders. De Autoriteit Financiële Markten (AFM), Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de Kansspelautoriteit (KSA) staan OneCoin in Nederland desondanks nog steeds toe. De scheidslijn tussen legale multi-level marketing en frauduleuze piramidespelen is namelijk flinterdun; omdat OneCoin ‘financiële educatiepakketten’ verkoopt is het toegestaan, ook al vertoont het bedrijf verdacht veel kenmerken van een piramidespel.

De munt van OneCoin lijkt meer op digitaal monopoliegeld met een cryptosausje dan op Bitcoin, Ethereum of Ripple. Er wordt handig ingespeeld op de cryptohype, maar OneCoin voldoet niet aan de gangbare kenmerken van cryptomunten. De munt maakt geen gebruik van decentrale blockchain-technologie, maar draait op interne servers. En in tegenstelling tot andere cryptomunten is OneCoin niet vrij te verhandelen op een van de wereldwijde cryptobeurzen, maar zijn de munten alleen verkrijgbaar via andere OneCoiners.

Tijdens zijn presentatie zegt Alberts het allemaal zonder gêne: ‘Ik was onderdeel van de next Wizard of Lies. [..] Na drie jaar in deze sector, begreep ik twee weken geleden voor het eerst blockchain. [..] Dat hebben ze zeker niet. [..] Er zijn geen technici.’ Hij speelt vervolgens de onschuld zelve: ‘Zie je hoe 3,3 miljoen mensen zich in een bubbel kunnen bevinden?’ – maar legt ook uit waarom er geen enkele techneut bij OneCoin aan het product werkt: ‘Het is een netwerk-marketing organisatie. Die hebben dat allemaal niet nodig.’

   

Multi-level marketing of piramidespel?

Piramidespel

Piramidespelen, Ponzifraude, Matrices – het zijn eigenlijk allemaal verschillende woorden voor hetzelfde: een gewiekste methode om mensen op te lichten. Het wordt meestal gepresenteerd als de ultieme business opportunity of de meest fantastische belegging, waarbij de organisatoren de deelnemers grote rijkdom in het verschiet stellen. Iedereen die meedoet, moet vooraf een bepaald bedrag inleggen. Die inleg is slechts een ‘schijntje’ vergeleken met de gouden bergen die worden beloofd. Om rijk te worden hoeven ze vervolgens alleen maar andere mensen aan te dragen die zich ook aansluiten. 

In werkelijkheid wordt er helemaal geen winst gegenereerd met daadwerkelijke business-activiteiten of beleggingen. Recruitment is het enige waar de mensen binnen de zogenaamde bedrijven zich mee bezighouden. Zij verdienen geld ten koste van nieuwe deelnemers die onder in de piramide aansluiten. Hun inleg wordt verdeeld onder de hogere rangen binnen de piramide-hiërarchie. Hoe meer mensen zich aanmelden, hoe hoger de beloning voor de top. 

Piramidespelen zijn in de meeste landen – ook in Nederland – illegaal. Bekende piramidespelen zijn die van de Italiaans-Amerikaanse oplichter Charles Ponzi en de investeringsfondsen van Bernie Madoff en het Nederlandse Palm Invest

Multi-level marketing

Multi-level marketing (MLM) is een bedrijfsmodel dat precies zo is opgebouwd als een piramidespel. Het is een piramide van ‘zelfstandige verkopers’ die verdienen aan de verkoop van producten én aan het werven van nieuwe verkopers. MLM-modellen zijn, mits er aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan, legaal in Nederland en in veel andere landen. 

De Nederlandse kansspelautoriteit legt het verschil uit tussen een piramidespel en MLM: ‘Bij een piramidespel [legt u] geld in en moet [u] afwachten of daarmee winst wordt gemaakt. Bij MLM koopt u een product met als doel het door te verkopen aan een ander, of om een andere verkoper te werven.’ 

Slimme oplichters maken handig gebruik van de mazen in de wet. Ze voldoen aan de voorwaarden door ‘producten’ aan te bieden. Nieuwe deelnemers betalen een start-up fee voor de aanschaf van (beleggings)producten of in ruil voor educatiepakketten. In werkelijkheid is het échte businessmodel de werving van nieuwe ‘medewerkers’ die geld inleggen om aan de slag te gaan. De producten zijn slecht een façade om binnen de wetgeving te vallen. 

Bekende voorbeelden van MLM-bedrijven zijn Tupperware, Amway en Herbalife. Over sommige van deze MLM-bedrijven zijn allerlei verontrustende verhalen bekend; ze lijken verdacht veel op piramidespelen. Goedgelovige mensen blijven geruïneerd achter omdat ze te laat doorhebben dat MLM wel leidt tot grote rijkdom voor de gewiekste verkopers boven in de boom, maar niet voor hen. 

Lees verder Inklappen

Het meesterbrein

Ruja Ignatova, een Bulgaarse vrouw met een indrukwekkend cv (master rechten aan Oxford University, carrière bij McKinsey) wordt gezien als het meesterbrein achter OneCoin. Op internet circuleren meerdere geruchten dat Ignatova sinds begin oktober al spoorloos is. 

Alberts refereert tijdens zijn presentatie in Talinn aan Ignatova als hij OneCoin vergelijkt met een zinkend schip: ‘Tot op de dag van vandaag weet niemand waar de kapitein is. En we probeerden andere officieren te vinden, maar die waren er niet. Geen CEO, geen CTO, niks.’ De woorden van Alberts staan in schril contrast met hoe hij in november nog de negativiteit rondom OneCoin hekelde en beschuldigingen van een piramidespel wegwuifde. ‘Kom maar op! Zet mij met de minister van Financiën aan tafel, en ik blaas hem van tafel,’ aldus de Nederlandse baas die aan het eind van de avond nog bereid was om ‘uit eigen zak’ het eerste inleggeld van alle aanwezige nieuwelingen te betalen. 

Als we de succesverhalen moeten geloven, was Alberts in oktober nog goed voor 2,4 miljoen dollar aan commissies die hij opstreek in de OneCoin-piramide. Hij zegt zich nu schuldig te voelen ten aanzien van zijn schoonmaker en bodyguard die een hypotheek hebben genomen op hun huis om daarmee te ‘beleggen’ in OneCoin. Alberts zet zichzelf weg als medeslachtoffer, hij zou ook alles kwijt zijn. Hij laat zich echter niet uit over de hoogte van de commissies die hij de afgelopen jaren heeft gecasht. 

Het nieuwe schip: Dagcoin

Ondanks zijn spijtbetuigingen is Alberts alweer aan boord gestapt van een nieuwe munt: de Dagcoin [spreek uit: dek-coin]. Dagcoin is een bedenksel van Nils Grossberg, eveneens ex-verkoper van OneCoin, en lijkt qua opzet sprekend op de OneCoin. Zo is de Dagcoin ook gekoppeld aan een fysiek product (i.c. educatiepakketten variërend van 100 tot 12.500 dollar), en ook deze ‘producten’ worden via multi-level marketing aan de man gebracht. Inclusief commissies en beloningen in de vorm van een Rolex of een goudstaaf van 500 gram bij het behalen van een hogere verkoopstatus. 

Ook de Dagcoin is niet openbaar verhandelbaar – in tegenstelling tot de inmiddels 1450 andere cryptomunten die wereldwijd zijn uitgegeven. Het heeft er dus alle schijn van dat de buzz rondom cryptomunten opnieuw wordt gebruikt om nietsvermoedende mensen spaarcentjes af te troggelen in ruil voor een prijzig educatiepakket en niet te verkopen ‘cryptomunten’.

Alberts verruilt niet als enige de OneCoin-Titanic voor het Dagcoin-schip, maar heeft allerlei mensen uit zijn Nederlandse netwerk mee aan boord getrokken. Een daarvan is Ruud van Trigt, die destijds ook bij de OneCoin-bijeenkomst aanwezig was. ‘Igor is benaderd voor een nieuwe coin, de Dagcoin, en heeft toen aangegeven dat hij bereid was om zijn OneCoin-inkomsten op te geven. Wij konden natuurlijk ook meedoen. Ik ben nu ook actief geworden voor Dagcoin.’ 

"Ik geloof er heilig in dat mensen na de ICO hun OneCoins kunnen verzilveren – of anders kunnen ze er altijd nog een auto voor kopen"

Van Trigt geeft aan de harde opmerkingen van Alberts niet te begrijpen. ‘Ik sta ook niet achter dat filmpje.’ Hij zegt dat de Nederlandse OneCoin-verkopers toe waren aan een nieuwe uitdaging: ‘Het is momenteel voor nieuwe mensen een stuk minder interessant om nog mee te doen, want je krijgt steeds minder tokens bij de aanschaf van educatiepakketten. We zijn daarom op zoek gegaan naar een alternatieve coin, die nog aan het begin staat. Je kunt daar nu instappen voor 1 dollar, dat is net zo’n kans als dat je in Bitcoin kon stappen toen die net ontwikkeld was.’ De Dagcoin wordt door hem verder aangeprezen als zijnde ‘ontwikkeld in Estland – het Silicon Valley van Europa’ en vergeleken met andere cryptomunten: ‘Dagcoin is als IOTA een derde generatie blockchain die door Volkswagen, Samsung en Microsoft al omarmd is.’ Niet alleen de vergelijking, maar ook de beweringen over IOTA moeten met een korreltje zout worden genomen: IOTA werkt niet samen met Microsoft

'Het zijn altijd de buitenstaanders die zeggen dat OneCoin een piramidespel of ponzi-scheme is'

Van Trigt spreekt nog steeds positief over OneCoin. ‘Ik geloof er heilig in dat mensen na de ICO hun OneCoins kunnen verzilveren – of anders kunnen ze er altijd nog een auto voor kopen. Intern in het netwerk hoor je ook niemand klagen. Het zijn altijd de buitenstaanders die zeggen dat OneCoin een piramidespel of ponzi-scheme is.’ 

Grote kans dat er onder aanvoering van OneCoin-topper Alberts weer een geoliede verkoopmachine wordt neergezet om de Dagcoin te slijten. De Nederlandse website Dagcoin.nl is inmiddels geregistreerd. Een naam van een persoon of bedrijf wordt niet vermeld. 

 

Reactie

Roald Mailly en Patricia Numan, twee andere topverkopers van OneCoin, wilden niet inhoudelijk reageren op onze vragen tenzij we de vorige OneCoin-reportage zouden aanpassen. Ze vinden dat hun ‘jarenlang opgebouwde reputatie’ daarin ‘door het slijk wordt gehaald,’ want ‘ze doen dit werk om mensen te helpen’. Dat hun eigen collega Alberts de OneCoin nu een ‘hyper-bubbel’ noemt en aangeeft dat ‘het schip de ijsberg al heeft geraakt en water maakt’, deed hun stellingname niet veranderen.  

Lees verder Inklappen

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Dennis Mijnheer

Gevolgd door 696 leden

Ontspoorde bedrijfskundige die alles wil weten van mannen en vrouwen met witte boorden. Tags: fraude, witwassen, omkoping

Lees meer

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

Volg Dennis Mijnheer
Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de auteur Annuleren
Over de auteur

Thomas Bollen

Gevolgd door 1180 leden

Onderzoekt als financieel econoom de 'economische religie' om nuttige inzichten van dogma's te scheiden.

Lees meer

Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

Volg Thomas Bollen
Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de auteur Annuleren
Dit artikel zit in het dossier

Crypto's & blockchains

Gevolgd door 618 leden

FTM duikt in de wondere wereld van digitale munten en blockchain-toepassingen. Wij houden ons niet bezig met welke munt he...

Lees meer

Volg dit dossier en blijf op de hoogte via e-mail

Volg dossier