Frank Vogel
© Oscar Seykens

The CumEx Files

Hoe banken en brokers miljarden roofden van Europese belastingdiensten. Lees meer

In heel Europa zijn landen jaren achtereen doelwit geweest van ‘bendes’ van bankiers, handelaren en hedgefondsen. Via ingenieuze constructies pleegden zij fraude met dividendbelasting. De schade loopt in de tientallen miljarden. In Duitsland loopt een strafrechtelijk onderzoek naar diverse banken en bankiers. ‘Georganiseerde misdaad in krijtstreeppak,’ noemt een kroongetuige het. Ook in Nederland is de Belastingdienst jarenlang slachtoffer geweest van dividendstrippende bankiers.

The CumEx-files is een onderzoek van 19 Europese journalistieke organisaties en wordt gecoördineerd door het Duitse nieuwsmedium CORRECTIV. Meer weten: cumex-files.com

33 Artikelen

De belastingdiensten van meerdere landen zitten achter Frank Vogel aan, de Nederlandse koning van de CumEx-handel. In België en Denemarken liggen miljoenenclaims op hem te wachten. In Duitsland is hij verdachte in minimaal één strafrechtelijk onderzoek. Een reconstructie van de tumultueuze loopbaan van een berucht dividendstripper.

Dit stuk in 1 minuut
  • Beurs- en vastgoedhandelaar Frank Vogel behoort tot de rijkste mensen van Nederland, maar zijn vermogen heeft een duistere achtergrond: de CumEx-handel, of zoals hij zelf liever zegt: ‘dividendarbitrage’.

  • Vogel staat bekend als een zeer agressieve handelaar die bij Fortis internationaal faam verkreeg met transacties die sinds 2012 in Duitsland zijn verboden.

  • In zes verschillende Duitse deelstaten lopen nu strafrechtelijke onderzoeken naar de CumEx-fraudeurs die de staatskas voor miljarden hebben benadeeld.

  • De belastingdiensten van Nederland, België en ook andere landen hebben Vogel in het vizier.

  • In Duitsland wordt hij vele malen genoemd in meerdere strafrechtelijke onderzoeken, en niet alleen dat: hij is verdachte.

Lees verder

Tijdens de korte wandeling die beurshandelaar en vastgoedondernemer Frank Vogel begin maart vanaf de Amsterdamse rechtbank naar zijn kantoor moet afleggen, heeft hij niet de geringste behoefte om antwoord op vragen te geven. De zon schijnt vol in zijn gezicht en met toegeknepen ogen blijft hij recht voor zich uitkijken, zonder iets te zeggen. Vragen die betrekking hebben op oorsprong van zijn grote vermogen gaat hij liever uit de weg. Vogel is er ten stelligste van overtuigd dat hij geen wet heeft overtreden en dat hij de tientallen miljoenen die hij de laatste decennia met het strippen van dividenden wist te vergaren, eerlijk heeft verdiend. Tegelijkertijd is hij er al vele jaren van doordrongen dat toezichthouders, belasting- en opsporingsdiensten daar anders over denken.

‘Weet u dat u in Duitsland verdachte bent in een strafrechtelijk onderzoek naar CumEx-fraude?’ Vogel gaat niet in op de vraag en loopt met zijn advocaten door naar het door hemzelf ontwikkelde pand dat hij aan het Duitse vastgoedfonds Warburg HiH heeft verkocht. Een dochter van de MM Warburg Bank uit Hamburg die in Bonn wordt aangeklaagd voor CumEx-fraude.

Volgens de Süddeutsche Zeitung behoort Vogel ‘tot de grootste meesterbreinen van de CumEx-bedrijven’

Een week voor Vogels wandeling, op dinsdagochtend 27 februari, verschaften gewapende politieagenten en Duitse opsporingsambtenaren zich toegang tot een kantoor van ABN Amro in Frankfurt. In opdracht van de Keulse officier van justitie Anne Brorhilker werden de kantoren van het bankfiliaal doorzocht om meer bewijsmateriaal te verzamelen over de rol die ABN Amro speelde in de CumEx-affaire, het grootste naoorlogse belastingschandaal in Duitsland. ‘CumEx’ is de term die onlosmakelijk is verbonden met de miljarden die bankiers, beurshandelaren en advocaten gedurende enkele decennia uit de schatkisten van Europese overheden wisten te roven.

Het is de Keulse officier al jaren duidelijk dat ABN Amro – en vooral het in 2008 genationaliseerde deel Fortis – een aanzienlijke rol in de CumEx-handel speelde. In de zomer van 2014 deed ze om die reden een rechtshulpverzoek voor een inval in het hoofdkantoor van ABN Amro in Amsterdam. De inval van 27 februari is al de derde die de Nederlandse staatsbank in Duitsland te verwerken krijgt, maar het machtsvertoon waarmee deze wordt uitgevoerd, is opmerkelijk. Een inval van deze proporties is ‘zeldzaam’, schrijft de Süddeutsche Zeitung later die dag.

De krant spreekt ook over ‘een beschuldigde Nederlander, die zich tegenwoordig presenteert als een slimme vastgoedinvesteerder’. Hij ‘zou tot de grootste meesterbreinen van de CumEx-bedrijven behoren en daarvoor ook de contacten met zijn voormalige werkgever hebben gebruikt’. De krant laat FTM desgevraagd weten dat de Nederlander die hiermee wordt bedoeld, Frank Vogel is.

Dit is hoe CumEx werkt

Bankiers, belastingadviseurs, effectenhandelaren, investeerders en financiële deskundigen hebben zich vele jaren ten koste van de staat verrijkt met CumEx-transacties. CumEx een samenvoeging van de Latijnse woorden cum (‘met’) en ex (‘zonder’). De term verwijst naar de transactie met het beursgenoteerde aandeel die ‘met’ en ‘zonder’ dividend’ rond dividenddatum wordt afgerond. Ook het begrip ‘dividendstrippen’ wordt vaak gebruikt in de context van CumEx, maar betekent niet precies hetzelfde. Onder dividendstrippen valt nog een andere vorm: CumCum. Bij dit type transactie wordt eveneens op onrechtmatige wijze dividendbelasting teruggevorderd, maar hierbij gaat het om een ‘lichtere’ variant, die in Europa niet strafrechtelijk vervolgd kan worden.

De kern van het CumEx-bedrog is eenvoudig: er wordt één keer dividendbelasting betaald, maar vervolgens wordt door samenspannende personen en organisaties twee keer (of vaker) dividendbelasting teruggevorderd. De betrokkenen vinden dat ze bij iedere stap legaal hebben geopereerd, maar een kind begrijpt dat dit niet in de haak is.

De precieze werking van een CumEx-transactie is ingewikkelder om uit te leggen. Hier volgt een vereenvoudigde weergave:

We nemen een Duits voorbeeld, omdat daar groepen van investeerders, bankiers en handelaren (waaronder ook Nederlanders) het meest veelvuldig met CumEx-transacties bezig zijn geweest. Drie investeerders bundelen hun krachten: A, B en C. Investeerder A heeft aandelen in een bedrijf dat genoteerd staat aan de Duitse effectenbeurs, de DAX. Volkswagen bijvoorbeeld. De aandelen zijn 20 miljoen euro waard.

Investeerder B koopt ook aandelen van Volkswagen, ook voor 20 miljoen euro. Maar investeerder B koopt de aandelen vlak voor het bedrijf dividend aan haar aandeelhouders uitkeert. Deze aandelen worden cum-dividend genoemd. Het aandeel is dan nog ‘zwanger’ van die winstuitkering, en dus meer waard. Het bijzondere: investeerder B koopt de aandelen van investeerder C, maar investeerder C bezit deze aandelen op het moment van de verkoop nog helemaal niet. Dat maakt niet uit: investeerder C hoeft de aandelen namelijk pas later te leveren. Dat heet ‘short’ gaan.

Nu betaalt het beursgenoteerde bedrijf het dividend uit: 1 miljoen euro. Het bedrijf betaalt investeerder A echter slechts 750.000 euro uit. De resterende 250.000 euro, oftewel 25 procent van het dividend, wordt door de staat geïnd als dividendbelasting. Investeerder A krijgt voor deze 250.000 euro een certificaat, waarmee hij onder bepaalde voorwaarden de belasting van de staat kan terugkrijgen.

Investeerder A verkoopt zijn aandelen Volkswagen nu aan investeerder C. Investeerder C heeft ze nodig, omdat hij nog steeds aan investeerder B moet leveren. Maar C betaalt geen 20 miljoen euro, maar slechts 19 miljoen euro. Dat komt omdat de aandelen minder waard zijn, omdat het dividend al uitgekeerd is. Dat heeft A al geïncasseerd. Zulke aandelen worden ex-dividend genoemd.

Nu levert investeerder C de aandelen aan investeerder B. Maar omdat investeerder B de aandelen vóór de dividenduitkering heeft gekocht, en de aandelen nu 1 miljoen euro minder waard zijn, betaalt C 750.000 euro aan B. Investeerder B krijgt een belastingcertificaat voor de ontbrekende 250.000 euro.

Tot slot verkoopt investeerder B de aandelen terug aan investeerder A. Alles is weer zoals het voor de verkoop was. Denkt men. Maar hoewel de Duitse staat maar één keer de 250.000 euro aan belastingen heeft geïnd, zijn er na deze wisseltruc twee belastingcertificaten, elk van 250.000 euro. Investeerder A en investeerder B krijgen in totaal dus 500.000 euro terug van de staat, die nu een kwart miljoen euro armer is. De drie investeerders delen de buit. Ka-ching!

Bij CumCum werkt het zo: een aandeelhouder die geen recht heeft om dividendbelasting terug te vragen, verkoopt zijn aandeel tijdelijk aan een partij die dat recht wel heeft. Na inning van het dividend wordt het aandeel weer teruggeleverd aan de verkoper die al die tijd het recht op dat aandeel heeft behouden, bijvoorbeeld door een setje optiecontracten.

CumCum is volgens de Amsterdamse hoogleraar Jan van de Streek in principe agressieve belastingplanning. Die kan door de beugel zolang een partij de Nederlandse anti-dividendstripbepalingen niet overtreedt. Maar als de fiscus erin slaagt om aannemelijk te maken dat sprake is van verboden dividendstrippen, dan krijgt de partij – bijvoorbeeld een Nederlandse bank – de dividendbelasting niet terug.

Lees verder Inklappen

Bloedfanatiek

Frank Vogel geldt als een zeer succesvol zakenman en dat wordt weerspiegeld door het vermogen dat hij de laatste decennia wist te vergaren. Zakenblad Quote schat dat op 150 miljoen euro, waarmee hij de 302e plek op de meest recente editie van de rijkenlijst inneemt. ‘Frankie’, zoals zijn vrienden hem liefkozend noemen, is enig aandeelhouder van tientallen bedrijven in binnen- en buitenland, waaronder fiscaal aantrekkelijke oorden als Luxemburg, Dubai en Malta. En zoals ook Duitse journalisten inmiddels weten: hij is volop actief in het zakelijke vastgoed. Daarnaast is hij de eigenaar van villa’s in Aerdenhout en Zuid-Frankrijk, bezit hij een wildpark in Zuid-Afrika met exclusieve lodges en heeft hij een eigen vliegtuig dat ooit het bezit was van de gevallen bankier Dirk Scheringa.

Vogel heeft zelf een sterke voorkeur voor de nettere term ‘dividendarbitrage’

‘Ik ben gewoon bloedfanatiek, prestatiegericht en kan heel slecht tegen mijn verlies,’ zo beschreef Vogel zichzelf jaren geleden in een interview in Quote. Dat bloedfanatieke is terug te zien in het gemak waarmee hij rechtszaken voert tegen partijen die hem zakelijk voor de voeten lopen. Ook toezichthouders De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) kregen het met de voormalige Fortis-bankier aan de stok.

De belangstelling van financiële toezichthouders en onderzoekers van belastingdiensten in binnen- en buitenland is niet ongegrond: het vermogen van Vogel heeft een controversiële herkomst. De op 7 juni 1969 in Haarlem geboren beurshandelaar blinkt al decennia uit in transacties die generlei economische betekenis hebben: het strippen van dividenden van aandelen van beursgenoteerde ondernemingen. Vogel heeft zelf overigens een sterke voorkeur voor de nettere term ‘dividendarbitrage’.

"Duitsland was vele jaren zijn favoriete werkterrein. Maar de Nederlandse Belastingdienst drong hem als eerste in het nauw"

De kunst van het ‘arbitreren’ van dividenden is gebruik te maken van de mazen in fiscale wetgeving om zoveel mogelijk geld uit de schatkisten van overheden te plukken. Vogel is er de man niet naar om grote risico’s te nemen. Integendeel: het kenmerk van dividendstrippen is nu juist dat dit kan zonder enig financieel risico te lopen. De enige gok die Vogel als arbitrageant neemt, is dat wetgevers en belastingdiensten door voortschrijdend inzicht later anders tegen zijn handel aankijken en bij hem aankloppen om geld terug te eisen, boetes op te leggen of erger: hem strafrechtelijk te vervolgen.

Deze hoogstandjes in de dividendarbitrage hebben in Duitsland en Denemarken tot omvangrijke fraudeschandalen geleid en zijn inmiddels goeddeels verboden. Met name de meest winstgevende versie ervan – de CumEx-handel – ligt in die landen onder het vergrootglas van de criminele opsporingsinstanties. Mede dankzij het jarenlange onderzoek van de Keulse officier van justitie Anne Brorhilker zijn de eerste strafrechtelijke veroordelingen in het grootste naoorlogse fraudedossier in Duitsland intussen een feit.

Duitsland is vele jaren een favoriet werkterrein van Vogel geweest; het is niet voor niets dat hij daar in strafdossiers menigmaal wordt genoemd en inmiddels tot ‘verdachte’ is bevorderd. Maar het is niet de Keulse officier van justitie die als eerste haar tanden in Vogel zet; de ambtenaren van de Nederlandse Belastingdienst waren de eersten die hem in het nauw dreven.

Iedereen kent Frank

Wanneer Vogel in 1994 bij de bank MeesPierson aan de slag gaat, is dat geen gekke stap: zijn vader en zus waren hem voorgegaan. Hij wordt snel aangemerkt als een veelbelovende bankier en belandt in de talentenkweekvijver van de bank. Hij stelt niet teleur en wordt naar eigen zeggen op zijn 29e de jongste directeur bij Fortis, de Belgische bank-verzekeraar die MeesPierson eind 1996 van ABN Amro heeft overgenomen. Vogel is fysiek imposant en ook zijn stijl van leidinggeven is confronterend. Alles is gericht op het behalen van doelen. Vogel is begin dertig wanneer hij de leiding krijgt van het meest ‘ondernemende’ onderdeel van Fortis Bank: de afdeling Global Securities Lending & Arbitrage (GSLA).

Eigenzinnig is hij ook. ‘Iedereen op die afdeling zag er wel netjes uit, behalve Frank Vogel,’ zegt een oud-werknemer van Fortis GSLA. ‘Toen ik voor mijn sollicitatiegesprek op zijn kantoor kwam droeg hij gewoon een spijkerbroek en een t-shirtje. Hij gooide zijn voeten op tafel, pakte een colaatje en zei: “Zo, vertel het maar eens, wat denk je voor me te kunnen betekenen?”’

"Binnen de wereld van securities lending kent iedereen Franks naam, Londen, Parijs, New York..."

Fortis GSLA groeit onder Vogels leiding uit tot het meest winstgevende onderdeel van de Belgische bank. Dat ziet hij terug in het saldo op zijn bankrekening. Hij verdient inclusief bonussen aanzienlijk meer dan de topman van de bank, Jean Paul Votron. ‘Binnen de wereld van securities lending kent iedereen Franks naam, Londen, Parijs, New York... overal,’ zei een oud-collega van Vogel 14 jaar geleden in zakenblad Quote.

Zijn snel groeiende faam dankt Vogel aan de enorme posities die de handelaren van GSLA in aandelen nemen en de grote winsten die ze daarmee boeken. Dit in tegenstelling tot vergelijkbare afdelingen van bekende zakenbanken als Deutsche Bank, Morgan Stanley en Goldman Sachs, die begin jaren nul – als gevolg van de implosie van de internetbubbel – veel minder goed renderen. Het bedrijfsgeheim van Fortis GSLA: de complexe CumEx-transacties die Vogel en zijn team optuigen. Met verscheidene partijen wordt vooraf bepaald welke posities in grote beursgenoteerde bedrijven genomen kunnen worden. Dit gebeurt telkens in het zogeheten dividendseizoen; het doel is om voor een tweede keer de teruggave van de dividendbelasting te vorderen, terwijl die maar één keer is afgedragen. Het bijzondere is dat de winsten – tientallen miljoenen per transactie – risicoloos zijn.

Als in februari 2005 klokkenluider Stefan Stanciu de dubieuze herkomst van de enorme winsten van GSLA intern aan de kaak stelt, maakt de Belgische top van de bank van de gelegenheid gebruik om zich van Vogel te ontdoen. Hij is een onbuigzame man, die zich niet laat temperen door een stelletje Belgen in Brussel. Hij verdient bovendien te veel. Wat meespeelt: Fortis denkt ook zonder deze brutale Hollander het CumEx-spel te kunnen spelen. Hij mag in april van dat jaar onder begeleiding van de beveiliging het kantoor aan het Rokin verlaten. Het gedwongen vertrek leidt tot een juridische knokpartij, die breed wordt uitgemeten in de krantenkolommen van Het Financieele Dagblad en de Telegraaf. Daarmee komen voor het eerst berichten over de bedrijfsgeheimen van het extreem goed renderende Fortis GSLA op straat te liggen: de CumEx-handel.

Het voordelige gebruik van pensioenfondsen

Na de melding van klokkenluider Stanciu voert Fortis binnen enkele dagen een compliance-onderzoek uit. Het oordeel: er is niets aan de hand met de CumEx-transacties. Die conclusie wordt onderbouwd met een legal opinion van advocatenkantoor Allen & Overy.

Bij de FIOD lopen echter onderzoekers rond die daar anders over denken. In mei 2006 geeft een medewerker van de FIOD op het ministerie van Financiën aan het Korte Voorhout in Den Haag voor zo’n 20 belastingambtenaren een Powerpoint-presentatie met de titel ‘Global Dividendtax Fraud Investigation’. De presentatie bestaat uit totaal 19 slides, waarvan er 11 tot op de dag van vandaag geheim zijn verklaard. De presentatie, waarover FTM eerder uitgebreid berichtte, heeft betrekking op een vooronderzoek dat FIOD-ambtenaren hebben gedaan naar het reilen en zeilen van de afdeling Global Securities Lending and Arbitrage (GSLA) van Fortis Bank – de afdeling die werd geleid door Frank Vogel.

De FIOD vermoedt dat het ‘nadeel van dividend stripping’ wereldwijd enkele miljarden bedraagt

De FIOD-rechercheur vertelt dat Fortis GSLA ook een truc had bedacht voor buitenlandse aandeelhouders die hier geen dividendbelasting kunnen terugvragen. Het zijn zogenoemde CumCum-transacties waarbij de strippers de aandelen lenen van partijen die geen recht hebben op teruggave van de dividendbelasting, dat recht verzilveren, en daarna de aandelen teruggeven, samen met een deel van de buit.

Bij deze exercitie spelen speciaal voor het strippen van dividenden opgerichte pensioenfondsen een belangrijke rol. Pensioenfondsen zijn vrijgesteld van dividendbelasting; dat maakt ze een ideale partij om de teruggave ervan te verkrijgen. Pensioenfondsen worden om dezelfde reden ook ingezet voor de ingewikkelder CumEx-transacties, waarbij meerdere malen dividendbelasting wordt teruggevorderd. Daarbij krijgt een pensioenfonds zelfs een belangrijker rol: het dient dan als ‘vertrouwenspartij’ waarmee betrokkenen afspraken maken, ook over de verdeling van de opbrengsten.

Op de laatste slide van de Powerpoint-presentatie staat dat de FIOD vermoedt dat het ‘nadeel van dividend stripping’ wereldwijd enkele miljarden bedraagt. Om meer informatie te krijgen, zou de FIOD graag een ‘full-scale strafrechtelijk onderzoek’ willen instellen, zo houdt de FIOD-onderzoeker in mei 2006 de ambtenaren van van het ministerie van Financiën voor. Maar hoe groot het maatschappelijk belang ook is, om onbekende redenen zal het nooit tot een grootschalig strafrechtelijk onderzoek komen.

Een eigen bedrijf, een eigen pensioenfonds

Na zijn geruchtmakende vertrek bij Fortis bijt Vogel eerst van zich af door een rechtszaak tegen zijn voormalige werkgever Fortis aan te spannen. Hij stelt door toedoen van de bank reputatieschade te hebben opgelopen en claimt daarom 7 miljoen euro schadevergoeding. Vogel wint de zaak, maar moet met 9 ton genoegen nemen. De rechtszaak die de ‘geestelijk vader’ van de CumEx-handel bij Fortis tegen klokkenluider Stefan Stanciu aanspant om ook van hem een schadevergoeding te krijgen, verliest hij echter.

Volg The CumEx Files

‘Georganiseerde misdaad in krijtstreeppak,’ noemt een kroongetuige het: in heel Europa zijn landen jaren achtereen doelwit geweest van ‘bendes’ van bankiers, handelaren en hedgefondsen. Via ingenieuze constructies pleegden zij fraude met dividendbelasting; de schade loopt in de tientallen miljarden.

The CumEx-files is een onderzoek van 19 Europese journalistieke organisaties en wordt gecoördineerd door het Duitse nieuwsmedium Correctiv. Wil je op de hoogte blijven? Volg dit dossier, dan sturen we je een seintje als er een nieuw artikel online staat.

Lees verder Inklappen
Inschrijven

Het is Vogel dan al lang duidelijk dat de banen in de financiële sector voor hem niet meer voor het oprapen liggen en hij start vanaf de locatie Schiphol zijn eigen bedrijf: Global Securities Finance Solutions (GSFS). Het bedrijf specialiseert zich in zogenoemde ‘Delta One-arbitrage’. Delta One is financieel lingo voor ‘geen risico’. Het is een verzamelnaam voor dezelfde arbitrage-activiteiten die Vogel ook al bij Fortis GSLA bedreef en waarmee hij miljoenenbonussen binnenhaalde. Startkapitaal heeft hij, maar de handelsinfrastructuur van een financiële instelling ontbreekt. Banken staan niet in de rij om zaken met hem te doen en hij is daarom naarstig op zoek naar een financiële instelling die bereid is zijn bevlekte reputatie voor lief te nemen.

‘Dankzij de mist die met al die bedrijven en brokers werd gecreëerd, konden maar weinig mensen een vinger achter het hele verhaal krijgen’

In het zwalkende beursgenoteerde hoekmansbedrijf Van der Moolen, dat de omschakeling naar de digitale beurshandel niet heeft kunnen maken en desperaat op zoek is naar een nieuw bedrijfsmodel, vindt Vogel de geschikte partner. De risicoloze handel ten koste van belastingdiensten moet Van der Moolen er weer bovenop helpen. ‘Richard den Drijver [destijds ceo bij VDM, red.] zag CumEx-handel als dé manier op de VDM koers weer enigszins omhoog te krijgen,’ zegt een voormalig medewerker van Van der Moolen tegen FTM.

Naast de infrastructuur is er een andere belangrijke reden om de samenwerking aan te gaan. De voormalig medewerker van Van der Moolen duidt die als volgt: ‘De samenwerking tussen GSFS en VDM was in theorie ideaal: Frank wilde meer “natuurlijke” optie- en aandelenhandel om zo zijn CumEx transacties niet te veel te laten opvallen. Dankzij de mist die door meerdere bedrijven en brokers werd gecreëerd, konden maar weinig mensen een vinger achter het hele verhaal krijgen.’

In zaken met een veroordeelde CumEx-handelaar

Van der Moolen is niet de enige financiële instelling waarmee Vogel banden aanknoopt. Uit e-mailverkeer waar FTM dankzij de Deense zakenkrant Børsen de hand op wist te leggen, blijkt dat Vogel in 2007 ook in contact staat met de Duitse HypoVereinsBank (HVB) waar de Nieuw-Zeelander Paul Mora dan in dienst is. Mora, die in de mails samen met Vogel wordt genoemd, is een van de hoofdverdachten in het strafonderzoek van de Keulse officier van Justitie Anne Brorhilker. De andere opvallende naam is die van Martin Shields. Hij was kroongetuige in het strafproces in Bonn waar FTM aanwezig was en is een van de eerste strafrechtelijk veroordeelde CumEx-handelaren.

Uit de correspondentie blijkt dat Vogel een mogelijk nieuwe CumCum- en CumEx-klant is voor de bank, die op dat moment onder aanvoering van Mora – die nu in Duitsland doorgaat voor een van de grote rovers van de Duitse schatkist – zeer actief is in het opzetten van structuren om dividenden te strippen. HVB gaat voortvarend te werk en heeft al een ‘testdeal’ voor een van de vijf vennootschappen van Vogels GSFS opgezet. De structuur van de testdeal moet ‘dezelfde’ vorm krijgen als de transactie van de eveneens in de e-mail genoemde Berlijnse vastgoedmagnaat Rafael Roth. Die deal leverde Roth 25 miljoen euro op, maar wordt twee jaar later door de belastingambtenaren bij een audit tegen het licht gehouden. In 2011 bepaalt de belastingdienst van de stad Wiesbaden dat Roth 113 miljoen euro moet terugbetalen, plus 10 miljoen rente. Roth, die zei nooit van de CumEx-opzet te hebben geweten, overlijdt in 2013 op 79-jarige leeftijd. Tegenover Handelsblatt verklaarde zijn zoon Joram dat zijn vader de klap van het schandaal rond de CumEx-transactie nooit te boven is gekomen.

E-mail over de ‘testdeal’ die de HypoVereinsBank aan Vogel / GSFS voorstelt

Als ondernemende dividendstripper gaat het Vogel voor de wind. Zijn samenwerking met Van der Moolen rendeert en ze verdienen in hun eerste jaar netto 10 miljoen euro. Het begin van een van zijn ‘lucratiefste periodes ooit’, zegt hij in 2011 in zijn eerste grote interview, waar Quote een primeur mee scoort. Van der Moolen is zo enthousiast over de samenwerking dat het bedrijf in 2008 een bod doet op de onderneming van Vogel. Na tien maanden onderhandelen gaat hij akkoord met een bod dat zijn jonge bedrijf op bijna 90 miljoen euro waardeert. Voor 49 procent van de aandelen zal hij 14 miljoen euro in cash ontvangen en 29 miljoen in aandelen Van der Moolen.

In de periode dat de deal tot stand komt, eind 2008, besluit Vogel zichzelf te bedienen van de methode die hij voor GSLA zo vaak toepaste. Hij richt een eigen pensioenfonds op, waarin hij een deel van zijn dividendarbitrage-activiteiten zal onderbrengen, het GSFS Pensionfund. Dat is fiscaal gunstig: een pensioenfonds hoeft geen vennootschapsbelasting te betalen en is vrijgesteld van dividendbelasting, wat betekent dat het forse bedragen aan afgedragen dividendbelasting kan terugvorderen bij buitenlandse belastingdiensten.

‘Outcast in de financiële wereld’

In 2009 gaat het helemaal mis bij Van der Moolen. Het bedrijf wordt door de Belastingdienst gedwongen een grote afschrijving te doen. Er is twijfel over de inbaarheid van de verwachte opbrengsten uit de arbitrage-activiteiten van Vogel: 43 miljoen euro. Daarmee komt het bedrijf ernstig in de problemen, de koers daalt en de deal voor de aankoop van een belang in GSFS ketst af. In september van dat jaar gaat het beursgenoteerde Van der Moolen failliet. De storting van de Duitse fiscus van 32 miljoen komt net te laat en belandt bij de curator.

Vervolgens wil Vogel enkele onderdelen van Van der Moolen overnemen, maar hij stuit op De Nederlandsche Bank. ‘Ze zeiden letterlijk: We zullen u niet toestaan een aangesloten instelling over te nemen, omdat u maatschappelijk ongewenste activiteiten uitvoert,’ zegt hij in het eerder genoemde interview in Quote. De toezichthouder weigert hem een verklaring van geen bezwaar en Vogel meent te weten waarom: ‘Ik ben immers een outcast in de financiële wereld.’

Excursie naar Zwitserland

De beurshandelaar heeft in Nederland weliswaar een onfrisse reputatie, maar in het buitenland weten ze daar weinig van. In 2011 is Vogel zelfs druk bezig om met de Zwitserse private Bank Sarasin & Cie in zaken te gaan. Deze deftige, oude private bank is dan volop betrokken bij CumEx-transacties. Saillant detail: de bank is in die periode een dochter van de Rabobank.

Bij haar CumEx-handel maakt Bank Sarasin gebruik van zogeheten feeder funds, ook wel toevoerfondsen genoemd. Deze fondsen sluizen gelden van investeerders (vaak zeer vermogende ondernemers) door naar een master fund dat vervolgens aandelen koopt en beheert. 

GSFS Asset Management bedong voor het beheer van het GSA Feeder Fund een management fee van 2 procent, met een minimum van 840.000 euro

Op 7 januari 2011 begint Sarasin volgens interne stukken haar samenwerking met het GSA Feeder Fund. Er wordt 11,3 miljoen Zwitserse frank in gestopt. De partij die het fonds heeft opgezet, is GSFS Asset Management van Frank Vogel. Een voormalige topbankier van Sarasin bevestigde zulks in de zomer van 2017 in een verhoor met Duitse opsporingsambtenaren, en vertelde dat Vogel bij de opzet van dat fonds een cruciale rol speelde. In datzelfde verhoor meldde de verdachte topbankier ook dat hij van twee voormalige collega’s had begrepen dat het GSA Feeder Fund gebruik maakte van een Amerikaans pensioenfonds, statutair gevestigd in Luxemburg. Toen FTM Vogel hierover in het najaar 2018 benaderde, liet hij telefonisch weten ‘totaal geen behoefte’ te voelen om vragen van FTM te beantwoorden.

Uit interne documenten van Sarasin blijkt dat GSFS Asset Management voor het beheer van GSA Feeder Fund een management fee van 2 procent weet te bedingen, tegen een minimumbedrag van 840.000 euro. Daarnaast zal GSFS nog eens 40 procent binnenhalen aan preferente aandelen en ‘performance fee’.

Foto © Oscar Seykens

Het is duidelijk: in Zwitserland wordt Vogel voor vol aangezien en de CumEx-handel floreert. De vraag is hoe lang dat nog zal duren. In de zomer van 2011 ontdekt de Duitse fiscus dankzij een oplettende medewerker dat er iets wonderlijks aan de hand is met een omvangrijk teruggaafverzoek dat betrekking heeft op dividendbelasting. Het verzoek is afkomstig van een Amerikaans pensioenfonds dat zeer kort voor 6,4 miljard euro een positie in aandelen van Duitse bedrijven had genomen.

Na jaren blind te zijn geweest, ontdekt de Duitse fiscus dat veel lieden zichzelf ten koste van Duitse belastingbetalers verrijken

De Duitse belastingbeambte ziet dat het pensioenfonds maar één begunstigde heeft en komt erachter dat het een brievenbusmaatschappij is die op de 20e verdieping van een wolkenkrabber op Wall Street in New York is gevestigd. Ze concludeert na uitvoerig onderzoek dat het fonds in werkelijkheid voor een heel andere activiteit wordt ingezet: het leegroven van de Duitse schatkist. De man die erachter zit, is de Amerikaan Gregory Summers. Hij wordt de eerste hoofdverdachte in het strafrechtelijk onderzoek dat kort daarna wordt opgestart. Na jaren blind te zijn geweest en tal van signalen te hebben genegeerd, komt de Duitse fiscus erachter dat nog veel meer lieden zichzelf ten koste van Duitse belastingbetalers verrijken.

In gevecht met De Nederlandsche Bank

Begin 2012 klopt DNB bij GSFS Pensionfund aan. Er ontstaat een felle discussie tussen het fondsbestuur en DNB nadat de laatste ziet dat GSFS in de jaarrekening 2010 een lening van 18 miljoen euro heeft staan. Wat moet een nietig pensioenfonds met zo’n grote lening? En hoe kan het dat de ingelegde premies van de deelnemers slechts een verwaarloosbaar gedeelte vormen van het vermogen waarmee wordt belegd?

DNB komt er achter dat Frank Vogel, de directeur van GSFS Asset Management, als vermogensbeheerder van het pensioenfonds fungeert en daarmee in de periode 2010-2012 liefst 3,3 miljoen euro verdiende. Dat zint de toezichthouder niet: Vogel strijkt de winst uit de beleggingen voor een groot deel zelf op. Dat betekent dat hij via zijn pensioenfonds aan het ondernemen is, concludeert DNB, en dat is niet toegestaan.

De kredietlijn die de beurshandelaar met Investec heeft, overstijgt in het boekjaar 2014 de 11 miljard euro

Vogel legt zich toe op kortlopende, zeer complexe aandelenhandel waarbij meerdere partijen nauw samenwerken. Handel die hij zelf omschrijft als ‘Delta One’. Als vermogensbeheerder doet hij aandelentransacties in volumes die de pensioenreserves met wel een factor 1000 overtreffen. Die aandelen financiert hij met de verkoop van derivaten en met zeer omvangrijke leningen van de van oorsprong Zuid-Afrikaanse zakenbank Investec. Dat blijkt ook uit een jaarrekening van MF Finance, de holdingmaatschappij van Frank Vogel, waarop FTM de hand wist te leggen. De kredietlijn die de beurshandelaar met Investec heeft, overstijgt in het boekjaar 2014 de 11 miljard euro.

En Vogel koopt de aandelen niet voor de lange termijn, zoals je van een normale pensioenbeheerder zou verwachten, ‘maar uitsluitend voor het ontvangen van dividend en in relatie daarmee het als pensioenfonds terugvorderen van de dividendbelasting die door de uitkerende vennootschap wordt ingehouden,’ zoals het Amsterdamse hof in zijn arrest van 18 juni 2015 concludeert. Als pensioenfonds is GSFS Pensionfund vrijgesteld van dividendbelasting, en kan het forse bedragen aan afgedragen dividendbelasting terugvorderen bij buitenlandse belastingdiensten. Daarin schuilt ook het grootste risico voor het fonds: het moet die status wel behouden.

De toezichthouders van DNB verbazen zich over de gang van zaken. In hun ogen opereert GSFS Pensionfund niet als een pensioenfonds maar eerder als een commerciële onderneming, die zich bovendien bezighoudt met handel die de centrale bank als ‘te complex en niet integer’ beschouwt: dividendarbitrage. Ook gaat GSFS ervan uit dat het bij buitenlandse belastingdiensten tientallen miljoenen aan dividendbelasting kan terugvragen. Maar, stelt DNB, wat als het verwachte dividend tegenvalt of zelfs helemaal niet wordt uitgekeerd? Dat zijn risico’s ‘die er toe kunnen leiden dat meer dan de inleg van de deelnemers verloren gaat, zonder afdoende bescherming van de deelnemers’.


De Nederlandsche Bank

"Uitschrijving bij wijze van handhavingsmaatregel komt zeer zelden voor; uitschrijving vanwege het verrichten van dividendarbitrage is nog nooit voorgekomen"

Omdat de discussies tot niets leiden, meldt DNB op 16 oktober 2012 dat zij voornemens is het fonds uit het register van pensioenfondsen te schrappen. Dat gebeurt daadwerkelijk op 18 februari 2013. Feitelijk beschikt GSFS Pensionfund nu niet meer over een vergunning en zijn de activiteiten vanaf deze datum illegaal. Daarmee brengt Vogel een unicum teweeg in de geschiedenis van de Nederlandse centrale bank. ‘Uitschrijving bij wijze van handhavingsmaatregel komt zeer zelden voor; uitschrijving vanwege het verrichten van dividendarbitrage is nog nooit voorgekomen,’ laat DNB aan FTM weten.

Vogel legt zich er niet bij neer en spant een kort geding tegen de toezichthouder aan om het schrappen van de vergunning ongedaan te maken. Dat lukt hem in eerste instantie: op 30 mei 2013 oordeelt de rechtbank in Rotterdam dat DNB het pensioenfonds ten onrechte uit het register heeft verwijderd.

Pensioenfonds onder vuur

Het is niet de enige overwinning die hij in de rechtszaal tegen een toezichthouder boekt. Eerder heeft Vogel een juridische tik uitgedeeld aan de financiële waakhond, de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De AFM heeft na een informatieverzoek van haar Duitse evenknie, de Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (BaFin), gecorrespondeerd over de Nederlandse beurshandelaar, die in Duitsland een vergunning voor zijn handelsactiviteiten heeft aangevraagd. Vogel wil weten wat er over hem is meegedeeld en eist openheid. Dat weigert de AFM, waarop Vogel naar de rechter stapt. In augustus 2012 stelt de Amsterdamse rechtbank hem in het gelijk.

Toezichthouder DNB gaat in beroep. In oktober 2013 krijgt GSFS Pensionfund, lopende het beroep, opdracht van DNB om alle banden met Vogel te verbreken. Ook moet het fonds alle secundaire activiteiten (dividendarbitrage) staken en mogen investeringen alleen worden gedaan tot een hoogte die overeenkomt met de ingelegde pensioenpremies.

Drie maanden later moet Vogel in een juridische procedure tegen de Belastingdienst een nederlaag incasseren

Op zijn beurt kondigt Vogel bij monde van zijn advocaat Jasper Hagers in Het Financieele Dagblad aan schadevergoeding van DNB te eisen. Het schrappen van de vergunning heeft ervoor gezorgd dat het pensioenfonds heeft stilgelegen en Vogel eist 2 miljoen euro schadevergoeding. ‘DNB kan veel vinden en denken, maar ze hebben wel een juridisch kader nodig. Dat hebben ze niet. DNB was fout en wij claimen de schade,’ zegt de advocaat in het FD.

Drie maanden later moet Vogel in een juridische procedure tegen de Belastingdienst een nederlaag incasseren. De rechtbank Noord-Holland doet uitspraak: in navolging van het oordeel van DNB oordeelt de rechtbank dat Vogel met zijn GSFS Pensionfund eigenlijk geen pensioenfonds is, en daarom onderworpen is aan inkomstenbelasting.

In januari 2015 ziet het bestuur van GSFS Pensionfund geen toekomst meer voor zichzelf, en beëindigt het de overeenkomst met alle werknemers. Vanaf die dag betalen de werknemers van GSFS Asset Management geen pensioenpremie meer. Het bestuur wil het fonds liquideren. Maar zover komt het niet. Aan het einde van de maand neemt de zaak een opmerkelijke wending: de Amsterdamse rechtbank oordeelt dat DNB wel degelijk GSFS uit het pensioenregister had mogen schrappen. Dit vonnis houdt de jaren erna stand bij het hof en de Hoge Raad.

"GSFS Pensionfund ontving ruim 106 miljoen aan dividenden. De Belgische fiscus wil daarover 15 procent dividendbelasting rekenen"

Kort daarna, medio februari 2015, ontvangt GSFS Pensionfund wederom slecht nieuws. Het vonnis van de rechtbank Haarlem – waarin de Nederlandse fiscus in het gelijk wordt gesteld – heeft zijn weg naar België gevonden. In een brief schrijft de Belgische fiscale administratie dat zij van plan is dividendbelasting te vorderen over de Belgische dividenden die het pensioenfonds in de periode 2010-2012 heeft ontvangen. Dat is een behoorlijk bedrag, want bij elkaar opgeteld ontving GSFS gedurende die drie jaren ruim 106 miljoen aan dividenden, uitgekeerd door Belgische bedrijven. De Belgische fiscus wil daarover 15 procent dividendbelasting rekenen: bijna 16 miljoen euro. Zoveel heeft het Amsterdamse fonds niet in kas. Eind 2015 bedraagt het balanstotaal 2,8 miljoen euro, met een negatieve reserve van ruim 14 miljoen. Als de Belgen hun procedure doorzetten, is het fonds failliet.

En dat is niet alles. Op basis van twee overeenkomsten kan het pensioenfonds een deel van de Belgische claim doorschuiven naar het bedrijf voor wier werknemers het fonds is opgericht: GSFS Asset Management in Amsterdam, van Frank Vogel. Ook bij GSFS Asset Management zal de Belgische miljoenenclaim hard aankomen: eind 2015 heeft deze vermogensbeheerder een balanstotaal van nog geen 4 miljoen euro. En de Belgische claim wordt in juni van dat jaar alleen maar waarschijnlijker: dan bekrachtigt het hof in Amsterdam de eerdere uitspraak van de Haarlemse rechtbank.

Vogel koestert de overtuiging dat alles zal goedkomen: ‘We hebben alle vertrouwen in een positieve uitkomst’

Buiten de belastingautoriteiten van Nederland en België hebben ook de Duitse, Zwitserse en Oostenrijkse belastingdiensten Vogels arbitrage-activiteiten in het vizier, zo blijkt uit het jaarverslag van Vogels MF Finance Holding van 2015. Het gaat om transacties uit het jaar 2011 en bijgevolg ziet hij zich gedwongen om reserveringen te maken voor in totaal 26 miljoen euro. Ook in Italië wordt naar zijn handel gekeken. Voor de Italiaanse advocatenkosten reserveert Vogel alvast drieënhalve ton. Hij koestert de overtuiging dat alles zal goedkomen, zo blijkt uit het jaarverslag: ‘We hebben alle vertrouwen in een positieve uitkomst.’ En: ‘Het management is ervan overtuigd dat het bedrijf handelt en heeft gehandeld in overeenstemming met alle relevante fiscale en burgerlijke wetten, belastingverdragen, officiële uitspraken en gerechtelijke beslissingen.’

Maar op 27 januari 2017 neemt DNB het GSFS pensioenfonds opnieuw onder vuur. Het fonds krijgt een boete van 10.000 euro en de drie fondsbestuurders krijgen ieder een boete van 25.000 euro. GSFS Asset Management moet bijna vijf miljoen euro betalen en ‘assetmanager’ Frank Vogel 50.000 euro. De reden: ‘DNB heeft vastgesteld dat Stichting GSFS Pensionfund, in bewuste en nauwe samenwerking met GSFS Asset Management op grote schaal dividendarbitrage activiteiten heeft verricht, waarbij de aankoop van aandelen werd gefinancierd met andere middelen dan de ingelegde premies en de omvang van het belegd vermogen de omvang van de ingelegde pensioenpremies vele malen overschreed.’

Een vliegtuig vol vrienden

Hoewel Vogel in zijn juridische gevechten op achterstand is komen te staan, blijft hij serieus geld verdienen. In 2017 noteert hij met zijn tientallen bedrijven een winst na belastingen van 24 miljoen euro. De winsten zijn vooral uit vastgoed afkomstig. Als in november 2017 de nieuwe Quote 500 rijkenlijst verschijnt, staat de liefkozend als ‘beursbengel’ omschreven dividendstripper er prominent in. Het is hoofdredacteur Sander Schimmelpenninck zelve die hem interviewt en de mens achter de als meedogenloos bekend staande ex-bankier probeert te vinden.

Vogel heeft onder andere ontdekt dat ‘de maatschappij tegenwoordig van je verlangt dat je maatschappelijk bewust onderneemt. Als je uit de financiële wereld komt is dat tamelijk nieuw’. Zo organiseert Vogel al jaren een evenement voor kinderen met het downsyndroom, het ‘Geef Down De Toekomst’-voetbaltoernooi, waaraan ook bekende (oud)profvoetballers van zijn favoriete club Ajax een bijdrage leveren. En hij investeert in een borstkankerkliniek. ‘Het uiteindelijke doel is dat de diagnose borstkanker in de toekomst niet veel méér betekent dan de mededeling dat je een zware griep te pakken hebt,’ zegt Vogel daarover. 

‘Fiscaliteit is voor mij een bedrijfsmiddel. Daar is niet iedereen blij mee, maar ik weiger mezelf daar slecht over te voelen’

Wanneer het onderwerp op zijn handelspraktijken komt en hem wordt voorgelegd of hij belasting omzeilt, antwoordt hij: ‘Ik omzeil geen belasting! Wij creëren een situatie waarin dividendbelasting geen onderdeel van het verhaal is.’ Hij ziet zichzelf slechts als ‘een persoon die zijn werk ervan heeft gemaakt om zo min mogelijk belasting te betalen’. En: ‘Fiscaliteit is voor mij een bedrijfsmiddel. Daar is niet iedereen blij mee, maar ik weiger mezelf daar slecht over te voelen.’

Schimmelpenninck stipt ook het gevecht dat Vogel met zijn pensioenfonds GSFS tegen de centrale bank voert, nog even aan. Hij gebruikt het pensioenfonds als een verlengstuk van zijn voornaamste zakelijke activiteit: dividendarbitrage. Vogel: ‘De Nederlandsche Bank vindt dat het niet mag, ik wel. Laat ik het zo zeggen: hoewel ik tot nu toe ongelijk heb gekregen, heeft het me nog steeds niet losgelaten. Ik ben dus nog niet bereid om mijn nederlaag te erkennen.’

Door zijn vechtlust weet Vogel zijn financiële verlies flink te beperken. Zijn advocaat Jasper Hagers weet in procedures voor GSFS Management de door DNB opgelegde boete van vijf miljoen euro te verlagen tot 37.500 euro. De boetes zelf zijn niettemin terecht opgelegd, oordelen ook hogere rechters. Dat GSFS Asset Management evenwel geen 5 miljoen euro aan de toezichthouder hoeft over te maken, is een klinkende overwinning voor de Amsterdamse assetmanager.

In de zomer van 2019 viert Vogel op Mykonos een mijlpaal. Met zijn gezin en een chartervliegtuig vol familie en vrienden vliegt hij naar het Griekse eiland om daar in een luxe resort en beachclub zijn 50e verjaardag te vieren. Een band, danseressen, een DJ met saxofonist en een lilliputter die als animator dienst doet en op het moment suprême de champagne laat spuiten, stuwen het strak geregisseerde verjaardagsfeest op tot een hoogtepunt dat hij door een cameraman laat vastleggen.

Onder aanvoering van zijn broer zingen vrienden, de meesten uitgedost in Romeinse toga’s, op de melodie van Barry Manilows jaren zeventig-hit Copacabana: ‘Zijn naam is Frankie, hij had een bankie… de boete lag in het verschiet, maar ze kennen Frankie niet… ze komen steeds voor meer, hij wint het keer op keer…’

Claims uit België en Denemarken

De winnende hand die Vogels vrienden en familie hem toedichten, lijkt hij echter jaren eerder al flink te hebben overspeeld. Dat blijkt drie maanden na het bacchanaal op Mykonos. In navolging van de Nederlandse Belastingdienst oordeelt de Belgische fiscus dat GSFS helemaal geen pensioenfonds is en het net als elk ander bedrijf belasting moet betalen. De Belgische belastingdienst, waartegen Vogel ook juridisch in het geweer is gekomen, wordt op 11 september door de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen in het gelijk gesteld. Dat levert Vogels pensioenfonds een naheffing van 15,9 miljoen euro en een boete van 50 procent over dat bedrag op, onthulde FTM onlangs in samenwerking met de Deense en Belgische zakenkranten Børsen en De Tijd. In totaal: 24 miljoen euro.

Het leed is daarmee nog niet geleden. Een proces dat Vogel in verband met zijn verloren strijd tegen DNB tegen de Nederlandse staat voert, en dat de allerlaatste strohalm vormt om zijn pensioenfonds te redden, verliest hij eveneens. Vlak voor kerst, op 24 december 2019, wordt GSFS Pensionfund door het gerechtshof in Den Haag in hoger beroep in het ongelijk gesteld.

De drie fondsen zouden in totaal 70 miljoen Deense kronen (circa 9,4 miljoen euro) ten onrechte hebben ontvangen

En dan is er nog de Deense fiscus die een rekening met Vogel wenst te vereffenen. De Deense schatkist werd in de periode augustus 2012-juli 2015 voor ongeveer 2 miljard euro getild en de Denen willen hun geld terug. Ze hebben honderden civiele rechtszaken aangespannen tegen bedrijven, pensioenfondsen en personen die zich met dividendstrippen hebben beziggehouden en daaronder bevinden zich drie pensioenfondsen waarvan er tenminste twee onmiskenbaar banden met Vogel hebben. Uit onderzoek van de Deense zakenkrant Børsen blijkt dat de drie fondsen in totaal 70 miljoen Deense kronen (circa 9,4 miljoen euro) ten onrechte zouden hebben ontvangen.

Het grote brein achter de ongekende belastingfraude, de grootste uit de Deense geschiedenis, is Sanjay Shah. De Brit – die ooit voor de Nederlandse banken ING en Rabobank werkte – is de regisseur van een netwerk van tientallen personen, instellingen en vele pensioenfondsen die bij CumEx-transacties zijn betrokken. Tot die club van ingewijden van de inmiddels in Dubai woonachtige Shah behoort ook Vogel, stelt de Deense fiscus. Dat blijkt uit documenten in bezit van zakenkrant Børsen die FTM kon inzien.

De Denen zijn met grote plannen de Oceaan overgestoken om in verschillende Amerikaanse staten civiele procedures te voeren die ertoe moeten leiden dat het uit hun schatkist ontvreemde geld terugkomt. Er zijn 140 klachten ingediend tegen in de VS gevestigde partijen die bij de CumEx-fraude betrokken zijn. Die afzonderlijke klachten zijn in oktober 2018 gebundeld tot een megazaak die door de rechtbank van het zuidelijke district in New York wordt behandeld. De rechtbank ligt in lower Manhattan, waar ook Wall Street ligt, en is de meest invloedrijke districtsrechtbank van de Verenigde Staten. Uit de aanklacht blijkt dat Frank Vogel wordt gezien als een ‘Shah-related individual’. Belangrijke zakenpartners van Vogel – het clearingbedrijf ED&F Capital Management en zakenbank Investec – staan eveneens op de lijst.

Een strafzaak in Duitsland ligt in het verschiet. Vogel wordt daar van CumEx-fraude verdacht, maar zijn advocaat Hagers laat weten dat hij niet is aangeklaagd: ‘Cliënt is nimmer door enig openbaar ministerie benaderd.’ En: ‘U kent het standpunt van cliënt: hij heeft altijd juist gehandeld.’ Op de vraag of Vogel al een Duitse advocaat in de arm heeft genomen, krijgt FTM geen antwoord.

Eric Smit
Eric Smit
Mede-oprichter van FTM. Als voormalig professioneel squasher gewend om klappen te incasseren en uit te delen.
Gevolgd door 6285 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren
Siem Eikelenboom
Was eerder onderzoeksjournalist bij Zembla, Nova en Het Financieele Dagblad, waar hij meewerkte aan de Panama Papers.
Gevolgd door 1561 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren